Boğaz reflüsü (Laringofarengeal reflü) nedir?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Boğaz Reflüsü (Laringofarengeal Reflü) Nedir?
Boğaz reflüsü ya da tıbbi adıyla laringofarengeal reflü (LFR), mide içeriğinin yemek borusunu aşarak boğaz seviyesine kadar yükselmesiyle karakterize bir durumdur. Genellikle mide reflüsü (Gastroözofajiyal reflü) olan kişilerde görülen bu tablo, mide asidinin ve enzimlerinin boğaz bölgesindeki hassas dokularla temas etmesi sonucu oluşur.
Boğaz Reflüsünün Belirtileri Nelerdir?
Mide içeriğinin boğaza ulaşması, bu bölgedeki dokularda ciddi tahrişlere yol açar. Boğaz yapıları, mide asidine karşı yemek borusundan 100 kat daha dayanıksız olduğu için düşük seviyeli asitler bile büyük hasarlar oluşturabilir. İlginç bir şekilde, boğaz reflüsü yaşayan hastaların %50'sinde klasik mide reflüsü belirtisi olan göğüste yanma veya mide şikayeti görülmez.
Sık karşılaşılan boğaz reflüsü belirtileri şunlardır:
- Seste hafif boğukluk veya ses kısılması
- Boğazda takıntı hissi (globus)
- Sık boğaz temizleme ihtiyacı ve gıcıklanma
- Geniz akıntısı ve kronik öksürük
- Yutma güçlüğü ve boğaz ağrısı
- Gırtlak bölgesinde kasılma hissi
- Diş bozuklukları ve ağız içinde oluşan aftlar
Boğaz Reflüsü Neden Olur?
Reflü, mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasını engelleyen kas mekanizmalarının işlevini tam olarak yerine getirememesi sonucu oluşur. Bu sızıntı bazı kişilerde yemek borusuyla sınırlı kalırken, bazılarında boğaza kadar ilerler. Mide fıtığı (hiatus hernisi) ve doğuştan kısa yemek borusu gibi anatomik faktörler bu durumu tetikleyebilir.
Bunun yanı sıra midenin geç boşalması, karın içi basıncın artması, aşırı kilo, stres ve aşırı asit üretimi temel nedenler arasındadır. Ayrıca mide girişindeki kasların gevşemesine neden olan belirli gıdaların tüketimi de süreci hızlandırır. Çoğu vakada yaşam tarzı değişiklikleri semptomların kontrol altına alınmasında kritik rol oynar.
Kimlerde Boğaz Reflüsü Görülür?
Boğaz reflüsü her yaş grubunda ortaya çıkabilse de yaş ilerledikçe görülme sıklığı artmaktadır. Özellikle sağlıklı beslenme alışkanlığı olmayan, sürekli dar ve vücudu saran kıyafetler tercih eden, yüksek stres altında yaşayan ve aşırı kilolu bireylerde bu duruma daha sık rastlanır.
Boğaz Reflüsü Teşhisi Nasıl Konur?
Belirtileri gösteren hastalar bir Kulak Burun Boğaz (KBB) uzmanına başvurduğunda, genellikle endoskopik kamera ile boğaz muayenesi yapılır. Bu muayenede ses telleri bölgesi incelenerek tahriş bulguları aranır. Çoğu zaman bu fiziksel muayene teşhis için yeterlidir.
Gerekli görülen durumlarda ise şu ileri tetkiklere başvurulabilir:
- Gastroskopi ve Özofagoskopi: Yemek borusu ve midenin endoskopik olarak incelenmesi.
- pH Metre: Yemek borusuna kaçan asit miktarını ölçmek için yerleştirilen özel kateterler.
Not: Bazı durumlarda tüm testlere rağmen kesin teşhis koymak güçleşebilir.
Boğaz Reflüsü Tedavisi ve Korunma Yolları
Tedavi sürecinin en önemli kısmını yaşam tarzında yapılacak düzenlemeler oluşturur. Hastaların dikkat etmesi gereken temel unsurlar aşağıda tabloda özetlenmiştir:
| Kaçınılması Gerekenler | Dikkat Edilmesi Gerekenler |
|---|---|
| Asitli, baharatlı ve yağlı yiyecekler | Sağlıklı ve ideal kiloyu korumak |
| Alkol ve sigara kullanımı | Az miktarda ve sık öğünler tüketmek |
| Kafeinli içecekler ve çikolata | Akşam yemeğini hafif tutmak |
| Nane ve aşırı karbonhidratlı tatlılar | Yatmadan 2 saat önce yemeği kesmek |
| Sıkı ve vücudu saran elbiseler | Yüksek veya çift yastıkla uyumak |
İlaç ve Cerrahi Tedavi
Antiasit ilaçlar geçici rahatlama sağlasa da, asıl tedavi için proton pompa inhibitörleri (omeprazol, lansoprazol, pantoprazol vb.) kullanılır. Boğaz reflüsünde bu ilaçların genellikle en az 2 ay süreyle ve günde çift doz kullanılması gerekir. İlaç tedavisine yanıt vermeyen veya şikayetleri sürekli tekrarlayan hastalarda Nissen fundoplikasyonu adı verilen cerrahi müdahale önerilebilir.
Tedavi Edilmeyen Boğaz Reflüsünün Riskleri
Boğaz reflüsünün ihmal edilmesi, yaşam kalitesini düşüren ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Tedavi edilmeyen vakalarda kronik farenjit, ses tellerinde ödem ve granülom adı verilen kitleler oluşabilir. Ayrıca astım, amfizem ve bronşit gibi akciğer hastalıkları ağırlaşabilir. En kritik risk ise uzun süreli tahrişin gırtlak kanseri gelişimine zemin hazırlayabilmesidir.
