BOYUN FITIĞI NEDİR VE TEDAVİSİ NELERDİR
- Boyun fıtığı, omurlar arasındaki disklerin yırtılarak omuriliğe veya sinirlere baskı yapması sonucu oluşan, şiddetli ağrı ve kuvvetsizliğe yol açabilen bir rahatsızlıktır.
- Bel fıtığından farklı olarak boyun fıtığı doğrudan omuriliğe baskı yapabildiği için tüm vücutta hareket kusurlarına ve ciddi felç risklerine neden olabilir.
- Hastalık; yaşa bağlı yıpranma, ani hareketler ve yanlış duruş gibi faktörlerle gelişebilirken, belirtileri kas romatizması veya sinir sıkışmalarıyla karıştırılabilmektedir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Boyun Fıtığı Nedir? Temel Tanımı ve Belirtileri
Boyun fıtığı, insan boynunda bulunan 7 adet omur arasındaki disk adı verilen kıkırdak yastıkçıkların yırtılması sonucu oluşur. Bu yırtılma neticesinde kıkırdak yapı, omurga içinden geçen omurilik dokusuna veya kollara giden sinirlere baskı yapar. Bu durum, hastada şiddetli boyun ağrısıyla birlikte kollara yayılan ağrı ve uyuşma şikayetlerini beraberinde getirir.
Zamanla ilerleyen kıkırdak yırtılması, sinirler üzerindeki baskıyı artırarak kolda kuvvetsizlik oluşmasına neden olabilir. Eğer baskı doğrudan omuriliğin kendisine yönelikse, tüm vücutta hareket kusurları meydana gelebilmektedir. Boyun fıtığının çok ileri safhalarında, hastanın yatağa bağımlı hale gelme riski bulunmaktadır.
Boyun Omurlarının Yapısı ve Mekanizması
Boyun bölgesi, kafa tabanından itibaren sıralanan 7 adet omur cisminden oluşmaktadır. Her omur cisminin merkezinde, beynin devamı niteliğinde olan ve hayati önem taşıyan omurilik yer alır. Vücuttan beyne dönen duyular ve beyinden vücuda iletilen emirler bu kanal aracılığıyla taşınır.
Boyun bölgesindeki her omur hizasından çıkan sinirler, kola ve sırta yayılarak bu bölgelerin hareket ve duyu fonksiyonlarını yönetir. Omurgalar arasındaki disk dokusu, anulus fibrosus (dış kısım) ve nucleus pulposus (iç kısım) olmak üzere iki yapıdan oluşur. Jelatin kıvamındaki iç kısmın, dıştaki bağ dokusunu yırtarak sinirlere bası yapmasıyla fıtık süreci başlar.
Bel Fıtığı ile Arasındaki Temel Farklar
Boyun fıtığını bel fıtığından ayıran en kritik fark, sadece sinir köklerine değil, omuriliğin kendisine de baskı yapabilmesidir. Omurilik, ilk bel omuru hizasında sonlandığı için bel fıtıklarında sadece ilgili sinirin dağıldığı alanda felçler görülür. Ancak boyun bölgesindeki baskı, vücudun tamamında kısmi veya tam kuvvetsizlik oluşmasına sebebiyet verebilir.
Boyun Fıtığına Sebebiyet Veren Durumlar
Boyun fıtığının oluşumunda hem çevresel faktörler hem de biyolojik yıpranmalar rol oynar. Bu duruma sebebiyet veren başlıca faktörler şunlardır:
- Boyun omurları arasındaki kıkırdağın dejenerasyona (yıpranma) uğraması.
- Ağır kaldırmak veya ani ters dönüşler gibi ani ve güçlü boyun hareketleri.
- Masa başı işlerde olduğu gibi baş öne eğik şekilde uzun süreli çalışma.
- Trafik kazaları ve özellikle emniyet kemeri takılmayan araçlarda ani fren sonrası oluşan darbeler.
- Geçirilmiş boyun incinmeleri ve spor yaralanmaları.
- Kemik yoğunluğunun azalmasıyla karakterize olan osteoporoz.
Boyun Fıtığı ile Karışan Diğer Hastalıklar
Boyun ve kol ağrısı şikayetleri her zaman boyun fıtığı kaynaklı olmayabilir. Benzer semptomlar gösteren ve boyun fıtığı ile sıkça karıştırılan hastalıklar aşağıda tabloda belirtilmiştir:
| Hastalık Adı | Temel Özellikleri |
|---|---|
| Fibromyozitis | Halk arasında adale romatizması olarak bilinen, sık tekrarlayan kas spazmlarıdır. |
| İmpingment Sendromu | Omuz ekleminin sertleşmesi ve özellikle geceleri artan, kola yayılan şiddetli ağrıdır. |
| Sinir Tuzaklanmaları | Sinirlerin kolda belirli noktalarda sıkışmasıdır (Örn: El-Bilek Kanalı Hastalığı). |
Sinir tuzaklanmaları, özellikle orta yaş üstü kadınlarda ve bilek gücü gerektiren işlerde çalışanlarda gece artan uyuşmalarla kendini gösterir. Eğer bu durum boyun fıtığı ile aynı anda görülürse çift tuzaklanma olarak adlandırılır ve her iki rahatsızlığın da eş zamanlı tedavi edilmesi gerekir.
