Allerjik Hastalıklar Nasıl Oluşur ?

Alerjik Reaksiyon Nedir ve Nasıl Oluşur?

Vücudumuzu hastalıklardan korumakla görevli olan bağışıklık sistemi, bazı bireylerde normal şartlarda zararlı olmayan maddelere karşı aşırı reaksiyon gösterebilir. Atopik yani alerjik bünyeye sahip kişilerde, bağışıklık sisteminin alerjenlerle tekrarlayan temasları sonucunda bu maddelere karşı IgE tipi antikorlar üretilir.

Bu biyolojik sürece duyarlılaşma adı verilir. Duyarlılaşma süreci tamamlandıktan sonra, alerjenle gerçekleşen her yeni temasın ardından kısa bir süre içinde kişide alerjik hastalık bulguları ortaya çıkmaya başlar. Bu süreç, vücudun savunma mekanizmasının dış uyaranlara karşı verdiği spesifik bir yanıttır.

Alerjinin Fizyolojik Mekanizması

Alerjik reaksiyonlar; mast hücresi ve bazofiller adı verilen, üzerinde alerjene özel IgE antikoru taşıyan bir grup hücrenin salgıladığı mediatörler aracılığıyla gelişir. Bu mediatörlerin, özellikle de histamin başta olmak üzere bir grup biyokimyasal maddenin etkisiyle hedef organlarda (gözler, burun, solunum yolları gibi) karakteristik bulgular gözlemlenir.

Alerjik Hastalık Bulguları Nelerdir?

Alerjik reaksiyonlar vücudun farklı sistemlerinde çeşitli belirtilerle kendini gösterebilir. Bu belirtiler, etkilenen organ sistemine göre şu şekilde kategorize edilmektedir:

1. Deri Belirtileri

• Ürtiker (Kurdeşen/Dabaz): Deride oluşan, değişik büyüklüklerdeki kaşıntılı kabarıklıklardır.
• Anjioödem: Derinin alt tabakalarında sıvı birikmesi (ödem) sonucu oluşan şişliklerdir. Genellikle yüz, göz kapakları, dudaklar ve genital bölgede görülür.

2. Göz ve Üst Solunum Yolu Belirtileri

• Gözlerde kızarıklık ve kaşıntı,
• Burun tıkanıklığı veya akıntısı,
• Burunda kaşıntı hissi ve hapşırma.

3. Alt Solunum Yolu Belirtileri

• Solunum zorluğu,
• Hışırtılı solunum (vizing),
• Öksürük nöbetleri.

4. Kalp, Damar ve Sindirim Sistemi Belirtileri

Anafilaksi: Alerjik Şok Durumu

Nadir de olsa yukarıda sayılan tüm sistemlere ait bulguların tamamı aynı anda görülebilir. Bu tablo anafilaksi olarak adlandırılır. Anafilaksi, alerjik reaksiyonların en ağır ve en ciddi şekli olup acil tıbbi müdahale gerektiren bir durumdur.