BEL FITIĞINI TANIYALIM

Fıtık Kavramı ve Genel Tanımı

Fıtık terimi, tıbbi literatürde bir organın veya dokunun kendisine ait olmayan bir bölgeye geçmesi, o bölgeyi işgal etmesi durumunu tanımlar. Örneğin, diyafram adalesindeki bir yırtık nedeniyle midenin göğüs boşluğuna kayması mide fıtığı olarak adlandırılır. Temel prensip, bir dokunun doğal sınırlarının dışına çıkarak komşu boşluklara taşmasıdır.

Omurga Anatomisi ve Disk Yapısı

İnsan vücudunda yaklaşık 33 adet omur bulunmaktadır. Bu omurlar; boyun, sırt, bel, kalça (sakrum) ve kuyruk sokumu bölgeleri olarak sınıflandırılır. Kalça bölgesi birbirine bitişik 5 omurdan, kuyruk sokumu ise gelişmemiş bir yapı sergileyen 5 küçük omurdan oluşur.

Omurlar arasında, ilk iki boyun omuru hariç, tampon görevi üstlenen disk şeklinde kıkırdak yastıklar bulunur. Bu yastıkçıkların anatomik özellikleri şunlardır:

• Anulus Fibrozus: Kıkırdak dokuyu çevreleyen koruyucu kılıftır.
• İç Çekirdek: Kılıfın içinde yer alan, yumuşak ve sulu kıvamlı dokudur.
• Beslenme Yapısı: Bu dokuların kendine ait kan damarı bulunmadığından, zedelenme durumunda kendisini tamir etmesi oldukça güçtür.

Bel Fıtığı Nasıl Oluşur?

Özellikle öne doğru eğilerek ağır kaldırma gibi zorlama hareketleri, kıkırdak yapısının bozulmasına yol açar. Bu süreçte kıkırdak kurumaya ve sertleşmeye başlar. İç çekirdeğin dış kılıfa baskı yapması sonucunda şiddetli bel ağrısı meydana gelir.

Bazen kılıfın zorlanmasıyla yayılan kimyasal maddeler, sinir dokusunu irite ederek gerçek bir fıtık olmasa dahi fıtık benzeri bulgular oluşturabilir. Bu geçici durum bir süre sonra kendiliğinden düzeldiği için; bel çekme veya alabalık sarma gibi bilimsel olmayan uygulamaların iyileştirici olduğu yanılgısına düşülmektedir.

Gerçek Bel Fıtığı ve Cerrahi Müdahale

Kılıfın yırtılarak iç çekirdeğin dışarı çıkması ve sinir dokusuna baskı yapması durumu gerçek bel fıtığı olarak tanımlanır. Bu aşamada genellikle bel ağrısı azalırken, yerini şiddetli bacak ağrısı alır. Gerçek bel fıtığı vakalarında cerrahi girişim gerekebilir.

Bel fıtığı tedavisinde uygulanan cerrahi yöntemler, kemiklerin birbirine vidalanması işlemini içermez. Kemiklerin birbirine bağlanması (stabilizasyon) tamamen farklı bir tıbbi konudur ve bel fıtığı cerrahisinden ayrı tutulmalıdır.