Bebeklerde ve çocuklarda ishal nedir, tedavisi nasıldır ?

Bebeklerde ve Çocuklarda İshal Nedir?

Bebeklerde ve çocuklarda ishal, dışkılama sayısının günde üçten fazla olması, dışkı miktarının artması ve kıvamının sulu hale gelmesi olarak tanımlanır. Ancak, sağlıklı olan ve sadece anne sütü ile beslenen bebeklerde dışkı sayısının günde 5-6 kez olabileceği, bunun normal bir durum olduğu unutulmamalıdır.

Çocuklarda İshal Neden Kaynaklanır?

İshal vakaları genellikle mide ve bağırsak sisteminde meydana gelen virüs, bakteri ve parazit kaynaklı enfeksiyonlardan oluşur. Bu mikroorganizmaların büyük bir kısmı, çocukların tükettiği enfekte yiyecek ve içecekler yoluyla bulaşmaktadır.

İshal tablosuna çoğunlukla kusma eşlik ederken; bazı durumlarda ateş ve karın ağrısı da görülebilir. Nadir de olsa, enfeksiyona bağlı olmayan nedenler de ishale yol açabilmektedir.

Bebeklerde İshal Tedavisinin Önemi

Dünya genelinde her yıl 1.34 milyondan fazla çocuk ishal nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Bu ölümlerin temel sebebi vücudun susuz kalmasıdır ve bu durumdan en çok bir yaş altı bebekler etkilenmektedir. Oysa susuzluk belirtilerinin erken fark edilmesi durumunda, ishal oldukça kolay ve düşük maliyetli yöntemlerle tedavi edilebilen bir hastalıktır.

Bebeklerde ve Çocuklarda İshal Nasıl Önlenir?

İshali önlemek ve çocukların sağlığını korumak için aşağıdaki önlemler alınmalıdır:

• Bebeklere mümkün olan en uzun süre anne sütü verilmelidir.
• Çocuklara tuvalet sonrası ve yemek öncesi ellerini sabunla yıkama alışkanlığı kazandırılmalı, ebeveynler de bu kurala uymalıdır.
• Sebze ve meyveler tüketilmeden önce titizlikle yıkanmalıdır.
• Satın alınan et ürünleri ve artan yemekler bekletilmeden buzdolabına konulmalıdır.
• Rota virüs aşısı yaptırılması ihmal edilmemelidir.

Çocuk ve Bebeklerde Susuzluk (Dehidratasyon) Belirtileri

İshal tedavisinin en kritik aşaması, vücudun susuz kaldığını gösteren bulguları tanımaktır. Belirtiler şiddetine göre şu şekilde sınıflandırılır:

Bebeklerde ve Çocuklarda İshal Tedavisi Nasıl Yapılır?

Hafif ishal durumlarında, çocuğun genel durumu iyiyse, beslenmesi normalse ve susuzluk bulgusu yoksa endişe edilmemelidir. Bu süreçte çocuk normal beslenme düzenine devam etmelidir.

Anne sütü, mama veya 1 yaş üstü çocuklar için inek sütü kullanımına devam edilmelidir. Normal beslenme, hem ishalin iyileşme sürecini hızlandırır hem de vücut direncinin düşmesini engeller. İshal süresince gıdaların az ve sık aralıklarla verilmesi, bol sıvı tüketimi ve dinlenme iyileşmeyi destekler.

İshalde Sıvı Tüketimi Hakkında Önemli Uyarı

Verilecek sıvıların en az biri mutlaka tuz içermelidir. İshalde sadece su kaybı değil, ciddi oranda tuz kaybı da yaşanır. Bu nedenle sadece su vermek yeterli değildir. Şu içecekler tercih edilebilir:

• Ayran
• Pirinç suyu
• Tavuk çorbası

Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Aşağıdaki durumlardan biriyle karşılaşıldığında vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulmalıdır:

1. Yukarıda belirtilen susuzluk bulguları mevcutsa,
2. Ateş 39°C'nin üzerine çıkmışsa,
3. Dışkı kanlı veya siyah renkliyse,
4. Beslenme bozulmuşsa ve tekrarlayan kusmalar varsa,
5. İshal 24 saatten uzun sürerse.

İshal Tedavisinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Çocuk aç hissediyorsa ve yemek yemek istiyorsa engellenmemeli; ancak porsiyonlar az ve sık olacak şekilde ayarlanmalıdır. En kritik kural ise; doktorunuza danışmadan kesinlikle antibiyotik veya ishal kesici ilaçlar kullanılmamalıdır.