BAŞ VE BOYUN BÖLGESİ KANSERLERİ

Baş ve Boyun Kanserlerinde Erken Teşhisin Önemi

Tütün kullanımı, dünya genelinde önlenebilir ölüm nedenlerinin başında gelmektedir. Amerika Birleşik Devletleri'nde her yıl 200.000'den fazla kişi sigara ile ilişkili hastalıklar sebebiyle hayatını kaybederken, Türkiye'deki yüksek kullanım oranları bu riskin çok daha ciddi boyutlarda olduğunu göstermektedir. Baş ve boyun bölgesi kanserleri, erken evrede teşhis edildiklerinde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilirler. Bu hastalıkların en büyük avantajı, erken dönemde belirgin semptomlar vermesidir.

Baş-boyun kanserlerinde başarılı bir tedavi süreci, tamamen erken tanıya bağlıdır. Vücudunuzun verdiği uyarıcı işaretleri bilmek ve bu belirtileri fark ettiğinizde vakit kaybetmeden bir uzmana başvurmak hayat kurtarıcıdır.

Baş ve Boyun Kanserinin Belirtileri Nelerdir?

Kanser riskini değerlendirmek ve sağlığınızı korumak için vücudunuzdaki şu değişimleri yakından gözlemlemelisiniz:

1. Boyunda Geçmeyen Şişlikler

Baş-boyun kanserleri, vücudun diğer bölgelerine yayılmadan önce genellikle boyun lenf düğümlerine sıçrar. Boyunda beliren ve 2 haftadan uzun süren şişlikler, mutlaka bir doktor tarafından değerlendirilmelidir. Bu şişlikler genellikle ağrısızdır ve zamanla büyüme eğilimi gösterir. Her şişlik kanser olmasa da; ağız, gırtlak, guatr veya lenf kanserinin ilk belirtisi olabileceği unutulmamalıdır.

2. Ses Değişiklikleri ve Kısıklık

Gırtlak kanserlerinin büyük bir bölümü ses yapısında değişimlere neden olur. Eğer 2 haftayı aşan bir ses kısıklığı veya ses tonunda açıklanamayan bir değişim yaşıyorsanız, bir KBB uzmanına görünmelisiniz. Uzmanlar, ses tellerini ağrısız yöntemlerle muayene ederek olası riskleri hızlıca saptayabilirler.

3. Dudak ve Ağız İçindeki Yaralar

Dil ve dudak kanserleri, genellikle iyileşmeyen yara ve şişliklerle kendini gösterir. Bu lezyonlar iltihaplanmadığı sürece genellikle ağrısızdır. Kanama ise sıklıkla hastalığın ileri evrelerinde ortaya çıkar. Eğer ağız içindeki bir yaraya boyunda bir kitle eşlik ediyorsa, durum son derece ciddidir ve acilen biyopsi (doku örneklemesi) değerlendirmesi yapılmalıdır.

4. Anormal Kanamalar

Ağız, burun, boğaz ve akciğer tümörleri kanamaya yol açabilir. Her ne kadar kanama vakaları bazen kanser dışı nedenlere bağlı olsa da, tükürükte veya balgamda birkaç günden fazla süren kan görülmesi durumunda doktora başvurulması zorunludur.

5. Yutma Güçlüğü ve Takılma Hissi

Boğaz ve yemek borusu kanserleri, katı veya sıvı gıdaların yutulmasını zorlaştırabilir. Gıdanın belirli bir noktada takılması veya batma hissi uyandırması önemli bir uyarıdır. Bu tür şikayetlerde endoskopi veya baryumlu grafilerle yemek borusunun doğrudan muayenesi gerekebilir.

6. Cilt Değişiklikleri ve Benler

Baş-boyun bölgesindeki deri kanserleri, özellikle güneş ışığına maruz kalan yüz, alın ve kulak gibi bölgelerde sık görülür. Erken teşhis edildiğinde tedaviye çok iyi yanıt verirler. Aşağıdaki değişimlere dikkat edilmelidir:

• Soluk renkli, yavaş büyüyen ve ortası çukurlaşan yaralar.
• İyileşmeyen, zaman zaman kanayan cilt lezyonları.
• Habis Melanom: Ciltte koyu mavi-siyah renkli değişimler, mevcut benlerde büyüme veya şekil bozukluğu.

7. Devam Eden Kulak Ağrıları

Yutkunma sırasında kulak çevresinde hissedilen ağrılar, boğazdaki bir tümörün veya enfeksiyonun habercisi olabilir. Bu ağrıya yutma güçlüğü, ses kısıklığı veya boyunda kitle eşlik ediyorsa, bir KBB uzmanı tarafından detaylı muayene yapılması hayati önem taşır.

Baş-Boyun Kanserlerinde Risk Faktörleri

Baş-boyun kanserlerinin yaklaşık %30'u belirli yaşam tarzı faktörleriyle doğrudan ilişkilidir. Risk faktörlerini şu şekilde özetleyebiliriz:

Ne Yapmalısınız?

Yukarıda belirtilen tüm semptomlar kanser dışı hastalıklarda da görülebilir. Ancak, profesyonel bir tıbbi muayene yapılmadan kesin bir ayrım yapmak mümkün değildir. Şikayetleriniz varsa, işi şansa bırakmadan doktorunuza danışın.

Unutmayın: Baş-boyun kanserlerinde erken teşhis, tedavinin başarısını doğrudan belirler. Belirtilerden şüpheleniyorsanız, vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.