ASTİGMATA NEDEN OLMAK

Astigmat Nedir ve Neden Oluşur?

Astigmat, gözün ön merceği olan kornea veya göz içindeki lensin yüzeyindeki kavis bozuklukları, yani bir nevi kırışıklık durumudur. Bu yapısal bozukluk ışığın yanlış kırılmasına ve dolayısıyla netsiz görmeye neden olur. Çoğu durumda gözlük kullanımı bile tam netliğin sağlanması için yeterli olmayabilir. Sanılanın aksine, doğuştan gelen astigmat vakaları oldukça azdır.

Gözün Hassas Dengesi ve Mekanik Bozulmalar

Göz sağlığında milimetrik ve mikron düzeyindeki ölçümler hayati önem taşır. Göz küresindeki çok hafif bir yamulma, korneanın kırışmasına yol açarak astigmatı tetikler. Gözün ön-arka çapındaki 1 mm’lik uzama, yaklaşık 3.00 derece miyop oluşumuna sebebiyet verir. Küçük ve mikro düzeydeki baskılar, bu bozukluğun zamanla artmasına neden olur.

Astigmatın Oluştuğu Temel Yapılar

Astigmatın oluşumundan sorumlu olan iki temel yapı bulunmaktadır:

• Kornea: Gözün en ön tabakasıdır ve astigmattan en çok sorumlu olan kısımdır.
• Göz İçi Lens: Astigmat oluşumunda korneaya göre çok daha az bir paya sahiptir.

Tanı ve Tedavi Sürecinde Doktorun Rolü

Astigmat oluşumunda ve ilerlemesinde göz doktorunun tanı ve tedavi yaklaşımları belirleyicidir. Özellikle otorefraktometre ölçümüne dayanarak gözlük reçete edilmesi, keratokonus gibi ciddi hastalıkların gözden kaçmasına neden olabilir. Bu nedenle her hastada mutlaka skiyaskopik muayene yapılmalıdır. Astigmatın erken dönemde teşhis edilmesi, ilerlemenin durdurulması açısından kritiktir.

Astigmatı Tetikleyen Çevresel ve Fiziksel Faktörler

Gözün dışındaki altı adet kasın kasılması, göz küresini yamultarak kornea ve lensin kırışmasına sebebiyet verir. Bu süreci hızlandıran faktörler şunlardır:

• Gözü Görme Gayretine Sokmak: Gözlük kullanmamak veya yetersiz numaralı gözlük kullanmak, gözün sürekli kasılmasına ve küre yapısının bozulmasına neden olur.
• Yanlış Gözlük Kullanımı: Yanlış numaralı gözlükler gözü gerer. Özellikle çocukluk döneminde beynin yanlış numaraya göre gözü şekillendirme riski bulunmaktadır.
• Hatalı Kontakt Lens Kullanımı: Doktor kontrolü dışında kullanılan, çok dar veya çok bol lensler korneada sürtünmeye ve çarpılmaya yol açar. Ayrıca yüksek su oranlı lensler gözyaşını emerek kuru göz problemine neden olur.
• Bahar Nezlesi ve Alerjiler: 9-20 yaş aralığında etkili olan bahar nezlesi, korneada hasar bırakabilir ve %30 olasılıkla keratokonusa zemin hazırlar.
• Başarısız Lazer Operasyonları: Gözlükten kurtulmak amacıyla yapılan hatalı lazer uygulamaları kornea düzenini bozarak miyop astigmata yol açabilir.

Kornea Sağlığı ve Koruyucu Önlemler

Korneanın kalınlığı ve gözyaşı kalitesi astigmat yönetiminde temel taşlardır. Kuru göz, korneanın direncini azaltarak hastalıklara davetiye çıkarır. Gözdeki gerginliği gidermek için doktor kontrolünde damla kullanımı ve palming gibi egzersizler gözü rahatlatabilir.

Kornea Kalınlığı ve Takip Parametreleri

Dr. Selim Hüsrevoğlu'nun vurguladığı üzere; ailede astigmat öyküsü varsa mutlaka pakimetri ile kornea kalınlığı ölçülmelidir. Kornea ince olduğunda, göz kaslarının baskısıyla öne doğru uzayarak dikleşme eğilimi gösterir. Bu durum, astigmat ve miyopun hızla ilerlemesine aday bir yapıyı işaret eder.