Aort Anevrizması nedir? Tedavisi Nasıl Yapılır?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Aort Anevrizması Nedir?
Aort anevrizması, kalpten çıkan ve vücudun ana damarı olan aortanın çapındaki anormal genişlemeyi ifade eder. Aort damarı, kalpten çıktığı noktadan itibaren önce göğüs boşluğu, ardından karın boşluğu boyunca ilerler. Bu hayati damarın duvar yapısının zayıflayarak genişlemesi, erken teşhis edilmediğinde ciddi sağlık risklerini beraberinde getirebilir.
Aort Anevrizması Türleri ve Sınıflandırılması
Anevrizmalar, aort damarının hangi bölgesinde meydana geldiğine bağlı olarak farklı isimler alır. Bu sınıflandırma, tedavi planlaması açısından kritik öneme sahiptir:
- Çıkan Aort Anevrizması (Asendan Aort): Kalpten hemen çıkış noktasından başlayıp beyne giden damarların ayrımına kadar olan bölgedir.
- Arkus Anevrizması: Sadece beyin damarlarının çıktığı bölgede görülen genişlemelerdir.
- Torasik Anevrizma: Göğüs boşluğu içerisinde yer alan aort kesimindeki genişlemelerdir.
- Abdominal Anevrizma: Karın bölgesindeki aort kesiminde meydana gelen genişlemelerdir.
Ayrıca, aort duvarının yırtılması durumuna diseksiyon adı verilir. Diseksiyon, anevrizma ile birlikte görülebileceği gibi bağımsız bir tablo olarak da ortaya çıkabilir.
Abdominal Aort Anevrizması ve Risk Faktörleri
Abdominal aort anevrizması, karın boşluğu içindeki aort damarının genişlemesiyle karakterize, hayatı tehdit eden ciddi bir durumdur. Normal şartlarda bu bölgedeki damar çapı 2-2.5 cm civarındayken, çapın 4 cm ve üzerine çıkması anevrizma olarak tanımlanır.
Kimler Risk Altındadır?
Aort anevrizması belirli gruplarda daha sık görülmektedir. Başlıca risk faktörleri şunlardır:
- Ailesinde aort anevrizması öyküsü olanlar,
- Beyin damarlarında anevrizma bulunan kişiler,
- 70 yaş üstü ileri yaştaki bireyler,
- Sigara kullananlar,
- Doğumsal olarak aort kapağı iki yaprakçıktan oluşan (biküspit aort) kişiler.
Belirtiler ve Tanı Yöntemleri
Anevrizmalar genellikle sessiz seyreder ve çoğunlukla başka bir şikayetle yapılan tetkikler sırasında tesadüfen saptanır. Bazı vakalarda ise maalesef ilk belirti damarın yırtılması olabilir. Eğer kişi zayıfsa, belirli bir büyüklüğe ulaşmış anevrizmalarda karın bölgesinde aort damarının atışları dışarıdan hissedilebilir.
Kesin tanı için kullanılan temel görüntüleme yöntemleri şunlardır:
- Ultrasonografi (USG)
- Bilgisayarlı Tomografi (BT)
Aort Anevrizmasında Hayati Tehlike: Rüptür
Hastalığın en korkulan komplikasyonu, damarın belli bir çapa ulaştığında patlaması yani rüptür olayıdır. Damar çapı 5 cm ve üzerine çıktığında yırtılma riski belirgin şekilde artar. Rüptür durumunda hayatta kalma şansı düşük olduğundan, anevrizmanın bu aşamaya gelmeden tedavi edilmesi hayati önem taşır. Hastalığın ilaçla tedavisi mümkün değildir; sigara ve yüksek tansiyonun kontrol altına alınması ise süreci yönetmek açısından kritiktir.
Tedavi Yöntemleri: Açık Cerrahi ve Endovasküler Tamir
Günümüzde aort anevrizması ve diseksiyonlarının tedavisi, hastalıklı bölgenin suni bir damar ile değiştirilmesi esasına dayanır. Tedavi yöntemleri hastanın durumuna göre belirlenir:
| Özellik | Açık Cerrahi | Endovasküler Tamir (EVAR) |
|---|---|---|
| Yöntem | Büyük kesilerle karın açılarak yapılır. | Kasık bölgesinden ufak kesilerle stent yerleştirilir. |
| Hastanede Kalış | 5-7 gün (1-2 gün yoğun bakım). | 1-2 gün. |
| İyileşme Süresi | 1 - 1.5 ay. | Yaklaşık 1 hafta. |
| Riskler | Kanama ve enfeksiyon oranı yüksektir. | Kan kullanımı ve enfeksiyon riski minimaldir. |
Endovasküler Tamir ve Hibrid Ameliyathaneler
Endovasküler tamir, aort ameliyatlarındaki en önemli yeniliktir. Bu yöntemde, özel bir kumaşla (polyester veya PTFE) kaplı stent, kateter yardımıyla damar içinden anevrizma bölgesine yerleştirilir. Bu işlem, hem anjiyografi hem de cerrahi müdahale imkanı sunan hibrid ameliyathanelerde gerçekleştirilmelidir.
Endovasküler yöntem, beyne ve iç organlara giden damarların yerleşimi nedeniyle her hasta için uygun olmayabilir. Bu tip durumlarda, açık cerrahi ile endovasküler yöntemin birleştirildiği kombine tedaviler, klasik ameliyatlara oranla daha başarılı sonuçlar verebilmektedir.
