ANESTEZİ (NARKOZ) YÖNTEMLERİ

Anestezi Nedir? Genel ve Lokal Anestezi Uygulamaları

Kulak Burun Boğaz (KBB) ve diğer cerrahi branşların gerçekleştirdiği operasyonlarda, hastanın ağrı hissini azaltmak veya tamamen ortadan kaldırmak amacıyla uygulanan uyuşturma yöntemlerine anestezi denir. Modern tıbbın vazgeçilmez bir parçası olan anestezi uygulamaları, cerrahi işlemin niteliğine ve hastanın durumuna göre temel olarak iki ana kategoriye ayrılmaktadır: Genel anestezi ve lokal anestezi.

1. Genel Anestezi ve Uygulama Süreci

Genel anestezi, hastanın tamamen uyutularak bilincini yitirmesi ve bu sayede hiçbir ağrı duymadan ameliyatın gerçekleştirilmesi işlemidir. Bu yöntemde kullanılan ilaçlar hastaya solunum yoluyla veya doğrudan damar içine verilerek uygulanır. Günümüz cerrahi uygulamalarında genellikle damar yoluyla verilen ilaçlar tercih edilmektedir.

Operasyonun konforunu ve başarısını artırmak amacıyla, anestezi sırasında kas gevşetici ilaçlar da kullanılır. Bu ilaçlar sayesinde hastanın kasları gevşer ve cerrahın müdahale alanı daha rahat bir hale gelir. Genel anestezi altında olan hastanın solunumunun sürekliliği hayati önem taşır.

Genel Anestezide Solunum Desteği ve Entübasyon

Hastanın güvenli bir şekilde nefes alabilmesi için entübasyon tüpü adı verilen özel bir boru solunum yollarına yerleştirilir. Bu tüp aracılığıyla hastanın kontrollü bir şekilde nefes alması sağlanır. Entübasyon işlemi genellikle ağız yoluyla yapılsa da, bazı durumlarda burundan veya nadiren boyundan açılan bir delik (trakeotomi) aracılığıyla gerçekleştirilebilir.

Ameliyat Sırasında Takip Edilen Kriterler

Genel anestezi süresince hastanın genel durumunu ve hayati fonksiyonlarını değerlendirmek için belirli parametreler kesintisiz olarak izlenir. Bu kapsamda takip edilen temel kriterler şunlardır:

• Nabız sayısı ve kalp ritmi
• Kandaki oksijen oranı
• Solunum sayısı ve her iki akciğerin solunuma katılımı
• Tansiyon takibi
• Ameliyatın özelliğine göre belirlenen diğer spesifik kriterler

Genel Anestezi Riskleri ve Hazırlık Aşaması

Anestezi teknolojilerindeki ve ilaçlarındaki gelişmelere rağmen, her tıbbi müdahalede olduğu gibi anestezinin de belirli riskleri mevcuttur. Çok düşük bir ihtimal olsa da sebepsiz ölüm riski ve ilaçların vücuttan geç atılması gibi durumlar yaşanabilir. Bu süreç tamamen anestezi uzmanları tarafından yönetilir.

Ameliyat öncesinde hastanın durumunu belirlemek için çeşitli tetkikler yapılır; ancak bu testlerin normal çıkması riskin tamamen sıfırlandığı anlamına gelmez. Operasyon öncesinde en az 6 saat boyunca ağızdan gıda alımı yasaklanmaktadır. Hastanın taburcu edilme zamanına ise cerrah ve anestezi uzmanı birlikte karar verir.

2. Lokal Anestezi ve Çeşitleri

Lokal anestezi, vücudun sadece belirli bir bölgesinin uyuşturulması işlemidir. Bu yöntemde hastanın bilinci tamamen açıktır. Eğer işlemden önce hastaya sakinleştirici ilaçlar verilmişse, hafif bir uyku hali gözlemlenebilir. KBB ameliyatlarında sıkça başvurulan lokal anestezinin farklı uygulama türleri bulunmaktadır.

Lokal Anestezi Uygulamasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Lokal anestezinin en kritik riski, kullanılan ilaçlara karşı gelişebilecek alerjik reaksiyonlardır. Bu sebeple uygulamanın mutlaka tam teşekküllü hastane şartlarında yapılması gerekir. Ayrıca, anestezik ilaçların yanlışlıkla ameliyat bölgesi dışındaki alanlara verilmesi istenmeyen sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle uzman kontrolü ve doğru teknik hayati önem taşır.