Alerjiyi Tetikleyen Çocukların Sevdiği 10 Besin

Çocuklarda Alerji ve Astım Salgını: Genetik mi Çevresel mi?

Günümüzde çocuklarda alerji, adeta yüzyılın salgını gibi hızla yayılmaya devam etmektedir. Yapılan gözlemler, okullarda ve yuvalarda her 5 çocuktan birinin alerjik, her 10 çocuktan birinin ise astım hastası olduğunu ortaya koymaktadır. Sınıflarda sprey formundaki astım ilaçlarının görülmesi artık sıradan bir durum haline gelmişken, bu artışın nedenleri üzerinde hassasiyetle durulması gerekmektedir.

Alerjinin genetik bir hastalık olduğu ve ailesinde alerji öyküsü bulunan bebeklerde daha sık görüldüğü bilimsel bir gerçektir. Ancak genetik yapı, hastalığın ortaya çıkışındaki tek etken değildir; bebeğin büyüdüğü çevre ve beslenme düzeni, genetik mirasın nasıl şekilleneceğini belirlemektedir. Günümüz çocuklarının daha fazla şekerli ve hazır gıda tüketip, daha az taze meyve ve sebze yemesi, alerjik hastalıklardaki bu hızlı artışın temel sorumlularından biri olarak kabul edilmektedir.

Alerjiden Korunmak İçin Uzak Durulması Gereken Besinler

Çocuklarda alerji ve astım semptomlarını kontrol altına almak için beslenme alışkanlıklarının gözden geçirilmesi kritiktir. İşte çocukların diyetinden uzak tutulması önerilen başlıca besinler:

1. Çikolata ve Kakao

Çocuklarda tat duyusu erken geliştiği için çikolatalı gıdalar, endorfin salgılatarak bağımlılık benzeri bir etki yaratır. Ancak kakao, yüksek oranda kafein içerir ve mide asidini artırarak reflüye neden olur. Karın ağrısı ve iştahsızlık gibi belirtilerle kendini gösteren reflü, mide asidinin solunum sistemine kaçmasıyla astım bulgularını tetikleyebilir. Astımlı çocukların %60'ında sessiz reflü varlığı bildirilmektedir.

2. Margarin ve Bitkisel Katı Yağlar

Beslenmede omega-3 ve omega-6 yağ asitlerinin dengesi hayati önem taşır. Zeytinyağı ve fındık yağında bulunan omega-3 alerjiyi önleyici etki yaparken, margarinlerdeki yüksek omega-6 oranı alerjiyi artırmaktadır. Pastane ürünleri ve hazır hamur işlerinin sık tüketimi bu dengeyi bozarak alerjinin ortaya çıkmasına zemin hazırlar.

3. Kızartmalar ve Cips

Yüksek kalori ve yağ içeren kızartmalar, çocuklarda kilo alımına neden olur. Obezite, çocuklarda astım riskini tam 2 kat artırmaktadır. Ayrıca yağlı gıdalar mide boşalmasını geciktirerek hem reflüyü hem de reflü kaynaklı astım alevlenmelerini şiddetlendirir.

4. Ketçap ve Yoğun Domates Sosları

Domates, mide asit salgısını artıran bir gıdadır. Ketçap ve benzeri sosların aşırı tüketimi, katkısız olsalar dahi mide rahatsızlıklarına yol açabilir. Bu durum, solunum yollarında mide asidine bağlı hasar oluşturarak, astımın habercisi sayılan reaktif havayolu tablosuna neden olabilir.

5. Mayonez

Mayonez, yüksek yağ içeriği sebebiyle mide boşalma süresini uzatır. Özellikle sessiz reflüsü olan alerjik astımlı çocuklarda, bu besin bronşit ataklarını tetikleyici bir rol üstlenmektedir. Fast food kültürünün ayrılmaz bir parçası olan mayonez, çocuk sağlığı açısından riskli gıdalar arasındadır.

6. Bal

Birçok aile, şifa kaynağı olduğu düşüncesiyle çocuklarına kaşık kaşık bal yedirmektedir. Balın faydalı içerikleri olsa da, mide için oldukça ağır ve hazmı zor bir besindir. Alerjik astımı olan çocuklarda fazla bal tüketimi reflüye yol açabileceği için dikkatli olunmalıdır.

7. Acı ve Baharatlı Gıdalar

Acı ve baharat, sessiz reflüsü olan çocuklar için gizli bir tehlikedir. Kırmızı biber, sucuk, sosis gibi işlenmiş et ürünleri ve baharatlı pizzalar, alerji ve astımın alevlenmesine doğrudan neden olabilir.

8. Kola ve Gazlı İçecekler

Kola, yüksek kafein içeriğiyle uyarıcı bir içecektir. Çocuk beslenmesinde geniş yer tutan kolalı ve meyveli gazlı içecekler, reflü oluşumunu destekleyerek alerjik bronşit ve astım ataklarını tetikler.

9. Buzlu Çay ve Kahve

Son yıllarda popülerleşen buzlu çay ve kahveler, içerdikleri kafein nedeniyle çocuklarda mide sorunlarına ve iştahsızlığa yol açmaktadır. Mide asidini artıran bu soğuk içecekler, bir süre sonra reflü atakları üzerinden alerjik semptomları şiddetlendirir.

10. Çiğ Sarımsak ve Soğan

Antioksidan özellikleri nedeniyle tercih edilen çiğ sarımsak ve soğan, aslında mide asidini en çok artıran gıdalardandır. Hamburger, lahmacun veya cacık içinde tüketilen bu çiğ gıdalar, alerjik astımı tetikleyen başlıca unsurlar arasında yer alır.

11. Şerbetli Tatlılar

Baklava, şöbiyet ve tulumba gibi ağır tatlılar, hem yüksek şeker hem de margarin içerir. Bu içerikler çocuklarda sessiz reflüye yol açarak alerjik bronşit ve astım tablosunu ağırlaştırır.

Alerjisi ve Astımı Olan Çocuklar İçin 10 Altın Öneri

Çocukların sağlığını korumak ve atakları önlemek için aşağıdaki kurallara uyulması tavsiye edilir:

1. Çikolata ve kakaodan tamamen uzak durulmalıdır.
2. Şerbetli tatlılar yerine sütlü ve meyveli tatlılar tercih edilmelidir.
3. Kızartılmış gıdalar yerine fırında patates gibi sağlıklı alternatifler sunulmalıdır.
4. Kola, buzlu çay ve kahve tüketimi sonlandırılmalıdır.
5. Temel içecek olarak çocuklara su içme alışkanlığı kazandırılmalıdır.
6. Katı yağlı ve salçalı yemekler yerine, zeytinyağı ve taze domates ile hazırlanan hafif yemekler pişirilmelidir.
7. Açma ve poğaça gibi hamur işleri dışarıdan alınmamalı, evde hazırlanmalıdır.
8. Şifa beklentisiyle kontrolsüz şekilde bal verilmemelidir.
9. Bol baharat, çiğ soğan/sarımsak içeren fast food gıdalardan kaçınılmalıdır.
10. Mideyi dinlendirmek adına, yatmadan 2 saat önce yemek yeme işlemi kesilmelidir.