Agorafobi ve İnternet Tabanlı Bilişsel Davranışçı Terapi
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Agorafobi Nedir? DSM-5 Kriterlerine Göre Tanımı ve Belirtileri
Agorafobi, DSM-IV döneminde panik bozukluğun bir alt tipi olarak sınıflandırılırken, DSM-5 ile birlikte müstakil bir tanı kategorisine taşınmıştır. Temel olarak bu bozukluk, kişinin konfor alanı dışında bulunduğu durumlarda kaçamayacağı veya yardım alamayacağı düşüncesiyle gelişen yoğun bir panik ve kaygı durumudur.
Agorafobi ile mücadele eden bireyler, kendilerini güvende hissettikleri evlerinden dışarı çıkmakta zorlanabilirler. Özellikle toplu taşıma araçları, alışveriş merkezleri veya uzun yolculuklar gibi alanlarda bulunmak, bu kişilerde aşırı kaygı uyandırabilir. Bu tür ortamlardan kaçınma eğilimi gösteren bireyler, mecbur kaldıklarında ise yanlarında mutlaka birinin refakat etmesine ihtiyaç duyarlar.
Agorafobi Tedavi Yöntemleri ve Bilişsel Davranışçı Terapi
Agorafobi tedavisinde günümüzde en etkili olduğu kabul edilen yöntemler Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve psikotrop ilaçlar olarak öne çıkmaktadır. Tedavi sürecinin psikoterapi ayağını oluşturan BDT, danışanın iyileşme sürecinde kritik bir rol oynamaktadır.
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) Nedir?
Bilişsel Davranışçı Terapi’nin temel yapı taşlarını düşünceler, hisler ve davranışlar oluşturur. Bu üç temel unsur arasındaki ilişkinin yeniden yapılandırılmasını hedefleyen BDT, davranışların altında yatan bilişsel hataları tespit etmeye odaklanır. Terapi süreci, bu hataların düzeltilmesi ve daha sağlıklı düşünce kalıplarının geliştirilmesi üzerine inşa edilir.
İnternet Tabanlı Bilişsel Davranışçı Terapi (İ-BDT)
İnternet Tabanlı Bilişsel Davranışçı Terapi, BDT uygulamalarının dijital platformlar üzerinden yürütülebilmesi için tasarlanmış modern bir yaklaşımdır. Özel olarak geliştirilmiş web siteleri aracılığıyla sunulan bu yöntem, terapinin uygulama alanını genişleterek online erişim imkanı sağlar.
İnternet Tabanlı BDT’nin standart yaklaşımlardan farkları şunlardır:
- Görüşmeler için gerekli teknolojik cihazların kullanımı.
- Tedavi sürecine özel olarak tasarlanmış online materyaller.
- Danışanın çalıştığı konuya özgü yapılandırılmış dijital BDT teknikleri.
Agorafobi Sürecinde Maruz Bırakma ve Sanal Gerçeklik
Agorafobi tedavisinde BDT perspektifinden bakıldığında, en önemli aşamalardan biri maruz bırakma (exposure) çalışmalarıdır. İnternet tabanlı programlarda bu çalışmalar, ileri teknoloji ürünü olan sanal gerçeklik uygulamaları ile gerçekleştirilebilir.
| Uygulama Aşaması | İşlem Detayı |
|---|---|
| Kontrol | Tamamen terapist kontrolünde olan, danışana özel tasarlanmış ortamlar kullanılır. |
| Başlangıç | Öncelikle düşük seviyeli maruz bırakma ile sürece başlanır. |
| Güvence | Danışana, istediği an sanal gerçekliğin sonlandırılacağı gvencesi verilir. |
| İlerleme | Maruz bırakma protokollerine uygun olarak ortamın gerçeklik seviyesi ve süresi kademeli artırılır. |
Sanal gerçeklik sayesinde danışan, kendisini seçilen ortamdaymış gibi hissederken, terapist eşliğinde kaygı seviyesi üzerine çalışma imkanı bulur. Tedavi süreci, danışan ve terapist tarafından belirlenen en uygun yollarla devam ettirilir.
Agorafobi ve İnternet Tabanlı BDT konularında profesyonel destek almak ve detaylı bilgi edinmek için uzman kadromuzla her zaman iletişime geçebilirsiniz.
Hazırlayanlar:
- Uzman Klinik Psikolog Damla Kankaya Sünteroğlu
- Psikoloji Öğrencisi Nesrin Aydın
- PsikoTerap-İST Eğitim ve Danışmanlık Merkezi
