20'lik diş (20 yaş dişi) ağrısı ve dişin çekilmesi hakkında bilmeniz gerekenler

Gömülü 20 Yaş Dişleri ve Cerrahi Müdahale Süreçleri

Yirmili yaşlarda sürmeye başlayan 20 yaş dişleri, özellikle çene kemiği içerisinde gömülü kalmaları durumunda cerrahi operasyon ile çekilmesi gündeme gelen dental unsurlardır. Bu dişlerin çekilip çekilmeyeceği kararı, dişin hastaya verdiği rahatsızlık ve çevre dokularla olan etkileşimi göz önünde bulundurularak uzman hekimler tarafından verilir.

Gömülü Diş Nedir?

Sürme yaşı tamamlandığı halde normal okluzyonda (diş diziliminde) yerini almamış, kemik veya yumuşak doku içerisinde tamamen ya da kısmen kalmış dişler gömük veya gömülü diş olarak tanımlanır. Modern insanda bu durumun temelinde evrimsel süreçler ve beslenme alışkanlıklarındaki değişimler yatmaktadır.

Dişlerde Yer Darlığının Evrimsel Nedenleri

İnsanoğlu tarih boyunca yemekleri pişirerek tüketmeye başladıkça, çiğneme kaslarının fonksiyonları zamanla azalmıştır. Bu kasların yapıştığı bölgelerdeki atrofiye bağlı olarak, alveoler bölge küçülme oranı diş boyutlarındaki küçülmeden daha belirgin hale gelmiştir. Sonuç olarak modern insanın çenesinde sıkışıklık, çapraşıklık ve yer darlığı gibi komplikasyonlar baş göstermiştir.

Hangi Durumlarda 20 Yaş Dişi Çekilmek Zorunda Değildir?

20 yaş dişleri, çene kemiği içerisinde gömülü olduğunda hastaya herhangi bir sıkıntı vermiyorsa çekilmek zorunda değildir. Müdahale gerektirmeyen durumlar şunlardır:

• Ağrı, şişlik ve enfeksiyon gibi bir bulgunun olmaması,
• Diş çevresinde kist veya tümör gibi patolojik bir lezyonun bulunmaması,
• Komşu dişlerde kök rezorpsiyonu (erimesi) veya baskı nedeniyle ağrı oluşmaması.

Özellikle hasta 25 yaşını geçmişse ve tamamen gömülü olan bu dişler bugüne kadar herhangi bir problem yaratmamışsa, cerrahi çekim yerine takip önerilir. Her yıl yapılacak rutin klinik ve radyolojik kontroller ile dişin durumu düzenli olarak izlenmelidir.

Gömük Dişlerin Tedavi Seçenekleri

Gömük dişlerin yönetiminde klinik tabloya göre uygulanabilecek dört temel seçenek bulunmaktadır:

1. Gözlemleme: Süt dişlerinin sürmesinin tamamlanmasıyla başlayan ve gömük dişin sürmesi veya çekilmesiyle sona eren takip sürecidir.
2. İnterseptif Tedavi: Ortodontik yöntemler ve gömük dişin üzerindeki süt dişinin çekimi ile dişin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesidir.
3. Yeniden Pozisyonlandırma (Relokasyon): Gömük dişe cerrahi veya ortodontik olarak alveol kemiği içerisinde yeni bir pozisyon verilmesi işlemidir.
4. Cerrahi Çekim: Dişin operasyonla tamamen çıkarılmasıdır.