Op. Dr. Sadi AkşehirliKadın Hastalıkları ve Doğum
cukulata kistinde Tedavi seçenekleri asagida anlattigim gibi degiskendir. Yaş, çocuk beklentisi ve klinik seyre göre farklıliklar vardir. Belirtileri hafif ve infertilite yoksa hasta gözlem altına alınır. Gözlem tedavisi ile %30-72 gebelik oranları bildirilmiştir. NSAID (aspirin, indometazin, mefenamik asit) ile ağrıyı gidermek ve analjezi mümkündür. 6 ay doğum kontrol hapı kullanımı (yalancı gebelik) odaklarda gerilemeye yol açar. Ooferektomi (yumurtalıkların alınması) ve postmenopozal dönem odaklarda gerileme yapar. Endojen estrojen ve progesteron azalınca odaklar geriler. Yalancı menopozun ana ilacı; danazol (ethisterone; 17 alfa ethinil testosteron)’dür. Zayıf etkili androjendir. 3 cm’lik odakları baskılayabilir. Bazal gonadotropin seviyelerini etkilemez. Hipotalamik etki ile gonadotropin pikini engeller. Androjen steroid reseptörüne bağlanır. Androjenik stimülasyon ile antiestrojenik etkide bulunup odak gelişimini engeller. Seks hormon bağlayıcı globulin ve kortikosteroid bağlayıcı globbulin’e bağlanır. Testosteron serbest kalır. Bu şekilde etkide bulunur. Over enzim aktivasyonunu ve estrojen üretimini engeller. 4x200 mg/gün, 6 ay kullanılır. Kuvvetli bir kontraseptiftir (doğum kontrol ilacı). Yan etkileri; androjenik – erkeksi etkiler, kilo artışı, hirsutismus, kas krampları, sıcak basmaları, akne, yağlı cilt, saç dökülmesi, memelerde küçülme, virilizasyon, ses kısıklığı ve kalınlaşması, saç kalınlaşması, ödemdir. Seste kalınlaşma yan etkisi irreversibldir. Yalancı menopoz için GnRH agonistleri de kullanılabilir. Bunlar gonadotropin supresyonu yaparak hipoestrojenemiye ve anovulasyona yol açarlar. Sanki ilaçlar ile yumurtalıkların alınması gibi benzeri bir etki yaparlar. Gestagen tedavisinde kullanılan, sentetik progesterondur. Tedavi süresi 8-10 ay kadardır. Progesteron estrojenin etkinliğini bloke eder. Endometriyozis ise rezorbe olduğundan yeniden gelişmez.Endometriyozise bağlı dismenore pelvik ağrının en etkili ilaçları Danazol ve GnRH agonistleridir.Ciddi infertilite şikayetleri olanlarda konservatif olarak; genital anatomi ve organları korumak, endometriyal implantları yok etmek ve yapışıklıkları çözmek için laparoskopi, elektrokoter, CO2 laser kullanmı artık yaygınlaşmaktadır, bu işlemler sonrası genellikle ilaç tedavisi de verilmektedir.Çocuk isteği olmayan, ağrının ön planda olduğu vakalarda rahimin ve yumurtalıkların alınması ameliyatı ( TAH+BSO) yapılır.Tüm tedavi seçeneklerinden sonra östrojen ve proesteron baskılama tedavisi mutlaka yapılır. Nüks şansı her tedavide vardır. Hiçbir tedavi %100 başarılı değildir. Yalancı gebelik oluşturılmasında başarı %70, yalancı menapoz oluşturulması tedavisinde de başarı yaklaşık %90 ‘ dır.İnfertilite, kısırlık kesin oluşmuş ise en iyi tedavi seçeneği tüp bebek, vitro fertilizasyon (IVF) uygulamasıdır.
3 Haziran 2009