Doktorsitesi.com

Yakınlık Korkusu: Hem Biri Olsun İstiyorum Hem de Uzak Durmak

Psk. Cenk Özen
Psk. Cenk Özen
12 Mayıs 2025178 görüntülenme
Randevu Al
Hem yakınlığa ihtiyaç duyup hem de başkalarını kendimizden uzak tutmak isteme hâline “kirpi ikilemi” denir.
Yakınlık Korkusu: Hem Biri Olsun İstiyorum Hem de Uzak Durmak
Yapay Zeka ile geliştirilmiş versiyon

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir

Yakınlık Kurma Korkusu ve Savunmasızlık Yanılgısı

İlişkilerde yakınlık kurmak, pek çok birey için güvenli bir liman arayışı olsa da bazıları için bu durum derin bir huzursuzluk kaynağına dönüşebilir. Savunmasız kalmayı güçsüzlükle eşitlemek, bu bireylerin temel yanılgısıdır ve sağlıklı bağlar kurmalarının önündeki en büyük engeldir. Oysa sevmek ve sevilmek, her şeyden önce "güçlü görünme" idealinden vazgeçmeyi gerektiren şeffaf bir süreçtir.

Savunmasızlık ve Güçsüzlük Arasındaki İnce Çizgi

Yakınlık kuran bireyler, zamanla kendilerini güvende hissettiklerinde savunma mekanizmalarını indirirler. Ancak bu durum, kişinin kendini güçsüz hissetmesine yol açabilir. Eğer en yakınımızdaki kişiye bile savunmasız yanlarımızı gösteremiyorsak, o kişinin hayatımızdaki diğer insanlardan bir farkı kalmamaktadır.

Kirpi ikilemi yaşayan bireyler, genellikle şu temel kaygı ile hareket ederler:

  • "Savunmasız görünürsem zarar görürüm."
  • "Zayıf yönlerimi belli edersem reddedilirim."
  • "Kontrolü kaybedersem savunmasız kalırım."

Koşulsuz Sevgi ve Güvenin Kökenleri

Sevgi, doğası gereği güven ile iş birliği içinde olan bir duygudur. Sevmediğimiz birine güvenemeyiz; çünkü sevgi eksikliği, güveni engelleyen bir huzursuzluk üretir. Birini seviyorsak, güven duygusunun bu sürece eşlik etmesi doğal bir sonuçtur. Eğer bu güven oluşmuyorsa, sorun ya bireyin kendi içsel süreçlerinde ya da partnerinin tutumlarındadır.

İçsel sorunların temelinde genellikle şu unsurlar yatar:

  1. Koşulsuz sevgi ve kabulün olduğu bir ortamda büyümeme.
  2. Çocukluk döneminde sevginin bir şarta bağlanmış olması.
  3. Güç gösterilerini bir hayatta kalma mekanizması olarak benimseme.

Çocukluk Deneyimlerinin İlişkilere Etkisi

Koşulsuz sevgi deneyimlemeden büyüyen bireyler, güç gösterilerine daha yatkın hale gelirler. Bu sevginin varlığını kabul etmekte zorlanan kişiler, koşulsuz sevgiye maruz kaldıklarında dahi rahatsızlık hissederek ortamdan uzaklaşma isteği duyabilirler.

DurumOlası Sonuç
Koşulsuz Sevgi EksikliğiGüç gösterilerine ve savunmacı tutuma yatkınlık
Savunmasızlık KorkusuYakın ilişkilerden kaçınma ve mesafe koyma
Kronik YalnızlıkArtan anksiyete ve gelecek kaygısı

Yalnızlık, Anksiyete ve Kaçış İlişkileri

Yakın ilişkilerden kaçınan birey, nihayetinde yalnızlık ile karşı karşıya kalır. Yalnızlık başlangıçta özgürleştirici görünse de süre uzadığında taşınması zor bir ağırlığa dönüşür. Bu ağırlık, beraberinde anksiyete ve "hep böyle mi sürecek?" sorusuyla beslenen bir gelecek kaygısı getirir.

Burada kişi, yalnızlığın kalıcı olacağı endişesiyle bu duygudan kurtulmak adına kendini hızla bir ilişkinin içine atabilir. Ancak anksiyete ve yalnızlık nedeniyle bir ilişkiye başlamak, doğru bir seçim yapma ihtimalini ciddi oranda azaltır.

İlişkilerde Kısırdöngüden Kurtulmak

Kişi, bulunduğu durumdan sadece kaçmak için seçim yaptığında, bu bir sevgi eylemi değil, bir savunma mekanizması olur. Oysa gerçek sevgi, bir "kaçış" duygusunun sonucu değildir. Bu nedenle aceleyle başlayan ilişkiler, bireyin ruhsal yapısına fayda sağlamak yerine genellikle daha karmaşık bir döngüye yol açar. Birey, kendi içsel dünyasıyla gerçek bir yüzleşme gücü elde edene kadar bu döngü içerisinde sıkışıp kalmaya devam eder.

Etiketler

İkili ilişkilerde özgüvenKaybetme korkusuyakınlık korkusu

Yazar Hakkında

Psk. Cenk Özen

Psk. Cenk Özen

Herkese merhabalar, 
Ben Psikolog Cenk Özen. Lisans eğitimimi Üsküdar Üniversitesi’nde onur öğrencisi olarak tamamlamış olup, yüksek lisans eğitimimeyse Arel Üniversitesi’nde devam etmekteyim. 4 yıllık lisans sürecimin ikinci yılından itibaren staj gördüm. Bununla birlikte lisans sürecimin son senesinde, değerli bulduğum çeşitli eğitimlere başvurarak onlardan sertifikalar aldım. ISST sertifikalı İleri Düzey Şema Terapist olan Prof. Dr. Esra Yancar Demir’den 6 oturumdan oluşan 42 saatlik ‘Şema Terapi’ eğitimi aldım. Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi Anabilim Dalı Başkanı, ACT – EABCT Sertifikalı BDT Terapisti Doç. Dr. Ayşe Sibel Demirtaş’tan 11 oturumdan oluşan ‘Bilişsel Davranışçı Terapi Uygulayıcı Eğitimi’ aldım. Bir senesi staj kapsamında, bir senesiyse psikolog olarak toplam iki senedir danışan görmekteyim, aynı zamanda Spotify üzerinden ''Cengoland'' kullanıcı adıyla psikoloji alanının çeşitli konuları hakkında podcastler yayınlamaktayım . Kişisel gelişiminize katkıda bulunmak için podcastlerimi dinleyebilirsiniz . 
Bununla birlikte kendi kişiliğimle alakalı birkaç bilgi vermek isterim. Kendimi her zaman meraklı bir insan olarak tanımladım. Yani beni bir gün sosyoloji alanında bir şey okurken görebilirsiniz bir gün psikoloji bir gün de felsefe. Her zaman iyi yazarların bu dünyaya katmış olduğu güzel eserleri keşfetmeye ve onlarla buluşmaya gayret ettim, etmeye de devam ediyorum. Çünkü düşünen insanın dünyadaki yerini keşfetmeye dair ihtiyacı vardır. Kendini keşfedebilmenin yolu da öncelikle kendin olmayan ile karşılaşmaktan geçer; yani ötekiyle. 
Terapi dediğimiz yerde böyledir. Siz gelirsiniz ve bana, hayatınızın belli bir sahnesinden yaşamınızı ifade etmeye başlarsınız. Başlangıcı yaptıktan sonra benimle aranızdaki terapist danışan ilişkisinde hissetmiş olduğunuz güven ve samimiyete göre hayatınızın başka sahnelerini de açmaya başlarsınız. Bu yolculuk sırasında birlikte, yaşananları inceler ve yaşanmış olan şeylerin sizdeki izlerini keşfetmeye çalışırız. Birlikte diyorum çünkü, siz kendi hayatınızın uzmanısınız ve ben sizin hayatınızla yeni tanışan biriyim. Diyelim ki 30 yaşındasınız. 30 yıllık yaşamınızın herhangi bir sahnesini bilmeyen ben nasıl sizin uzmanınız olabilirim ki? İşte burada; sizinle birlikte ben, 30 yıllık yaşamınızda bir yolculuğa çıkan kişiyim. Siz bana bu yolculuğun tanıtımı sırasında eşlik eden uzmansınız. Bense, bu yolculuk sırasında ortaya çıkmış olan, sizin şimdiye kadar görmemiş veya görememiş olduğunuz anlamları görebilmeye çalışacak olan bir uzmanım. 

Önemli Bilgilendirme

Site içerisinde bulunan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez.