VULVAR KANSER GENEL TEDAVİ YAKLAŞIMLARI
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Vulva Kanseri Nedir ve Kimlerde Görülür?
Vulva kanseri, tüm jinekolojik kanserlerin yaklaşık %3-5’ini oluşturan önemli bir sağlık sorunudur. Genellikle ileri yaşlarda teşhis edilen bu kanser türünde, hastaların %54’ünün 70 yaş üzerinde olduğu saptanmıştır. Ancak son yıllarda, özellikle HPV (İnsan Papilloma Virüsü) ile ilişkili olarak 50 yaş altındaki kadınlarda görülme sıklığında bir artış gözlemlenmektedir.
Histolojik Tipler ve Belirtiler
Primer vulva kanserlerinin büyük bir çoğunluğunu (%85-90) skuamöz hücreli kanser oluşturur. Bunun yanı sıra daha nadir görülen türler şunlardır:
- Malign melanom
- Bazal hücreli kanser
- Bartolin bezi adenokanseri
- İnvaziv Paget hastalığı
- Sarkom ve metastatik tümörler
Hastalar genellikle kaşıntı ve kitle şikayeti ile uzmanlara başvurur. Daha nadir durumlarda ise kanama, ağrı ve akıntı gibi semptomlar klinik tabloya eşlik edebilir.
Sağkalım Oranları ve Prognostik Faktörler
Vulva kanserinde sağkalım oranlarını belirleyen en kritik faktör, lenf nodu tutulumu olup olmadığıdır. Tümörün histolojik derecesi (grade), büyüklüğü, stromal invazyon derinliği ve lenfovasküler alan invazyonu (LVAİ) lenf nodu metastaz riskini doğrudan etkiler.
| Lenf Nodu Durumu | 5 Yıllık Sağkalım Oranı |
|---|---|
| Negatif Lenf Nodu | %90 |
| Pozitif Lenf Nodu Tutulumu | %50 |
| Pelvik (Karın İçi) Nod Tutulumu | %10-15 |
Erken Evre Vulva Kanseri Tedavisi (FIGO I-II)
Erken evre hastalıklarda temel tedavi yöntemi cerrahi müdahaledir. Geçmişte standart olarak uygulanan radikal vulvektomi ve bilateral inguinofemoral lenfadenektomi, günümüzde yerini daha bireyselleştirilmiş ve koruyucu yaklaşımlara bırakmıştır.
Özellikle 2 cm'den küçük tümörlerde (Evre I), 1 cm sağlam cerrahi sınır bırakılarak yapılan geniş lokal eksizyon yeterli kabul edilmektedir. Evre IA mikroinvaziv kanserlerde metastaz riski %1’in altında olduğundan lenfadenektomiye genellikle ihtiyaç duyulmaz. Ancak Evre IB ve daha ileri evrelerde lenfadenektomi uygulanması zorunludur.
Lenf Nodu Cerrahisi ve Sentinel Lenf Nodu Uygulaması
İnguinofemoral lenfadenektomi sonrası hastaların sadece %25-30’unda tutulum saptanması, cerrahi sonrası oluşabilecek komplikasyonları (morbidite) önlemek adına daha sınırlı yaklaşımları gündeme getirmiştir. Bu noktada sentinel lenf nodu biyopsisi (tümörün ilk yayıldığı istasyon) kritik bir rol oynar.
Sentinel lenf nodu işlemi için uygun hasta kriterleri:
- Tümör genişliğinin 4 cm’den küçük olması.
- İnvazyon derinliğinin 1 mm’nin üzerinde olması.
- Kasıklarda fikse (sabit) lenf nodu bulunmaması.
- Görüntüleme yöntemlerinde (BT/MRG) 1.5 cm’den büyük lenf nodu saptanmaması.
Ameliyat sırasında yapılan incelemede sentinel nodda tümör saptanırsa, işlem komplet inguinofemoral lenfadenektomiye dönüştürülür. Eğer metastaz saptanmazsa, diğer nodların çıkarılmasına gerek kalmayabilir.
İleri Evre Hastalığın Yönetimi
Evre III-IV vulva kanseri, tüm olguların %30-40’ını oluşturur ve bu hastaların yarısından fazlasında lenf nodu tutulumu mevcuttur. Bu aşamada tedavi; radikal vulvektomi, bilateral lenfadenektomi ve gerektiğinde üretra, vajina veya anüsün kısmen çıkarılmasını kapsayan geniş cerrahileri içerir.
Eğer cerrahi müdahale kalıcı hasarlara (stoma, inkontinans vb.) yol açacaksa veya kitle cerrahiye uygun değilse, preoperatif kemoradyoterapi uygulaması tercih edilir. Bu yöntemle tümörün küçültülerek cerrahiye uygun hale getirilmesi hedeflenir.
