Vezikoüreteral Reflü (VUR)

Vezikoüreteral Reflü (VUR) Nedir?

Vezikoüreteral reflü (VUR), idrarın mesaneden üreter (böbrekteki idrarı mesaneye ulaştıran kanal) ve böbreklere doğru geri kaçması durumudur. Normal işleyişin aksine gerçekleşen bu geri akış, çocukluk döneminde sıkça karşılaşılan ve böbrek sağlığını doğrudan tehdit edebilen bir ürolojik sorundur.

İdrarın geri kaçtığı bölge ve toplayıcı sistemde yarattığı genişlemenin (hidronefroz) düzeyine göre VUR, 5 farklı derecede sınıflandırılmaktadır. Bu derecelendirme sistemi, hastalığın şiddetini ve tedavi planını belirlemede kritik rol oynar:

• 1. Derece VUR: En hafif düzeydeki geri kaçıştır.
• 5. Derece VUR: En ağır ve ciddi genişlemenin görüldüğü düzeydir.

İstatistiksel verilere göre, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu (İYE) yaşayan çocukların %25-50’sinde (ortalama %35) vezikoüreteral reflü tespit edilmektedir.

Vezikoüreteral Reflü (VUR) Neden Önemlidir?

VUR, mesane içerisinde bulunan mikropların böbreklere taşınmasına zemin hazırlayarak piyelonefrit (böbrek enfeksiyonu) gelişimini kolaylaştırır. Bu durumun en tehlikeli sonucu, böbrek dokusunda kalıcı hasar anlamına gelen böbrek skarı oluşumudur. Oluşan bu skarlar, çocukluk ve erişkinlik döneminde görülen hipertansiyon vakalarının bir kısmından ve idrarda protein atılımının artışından sorumludur.

Ülkemizde kronik böbrek yetmezliği nedenlerinin başında, çocukluk döneminde doğru tanı konulamamış ve uygun tedavisi yapılmamış tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları ile buna eşlik eden VUR gelmektedir. Ancak her VUR olgusunda mutlaka böbrek hasarı oluşmaz. Yeni skarların oluşması için enfeksiyonun varlığı temel şarttır.

Akut piyelonefrit döneminde erken başlanan antibiyotik tedavisi böbrek hasarını önleyebilir. Bu nedenle, VUR tanısı almış bir çocukta enfeksiyon gelişimini engellemek hayati önem taşımaktadır.

VUR Saptanan Çocuklarda İzlem ve Tedavi Süreci

Vezikoüreteral reflü tanısı konulan hastalarda böbrek hasarı, idrarın steril tutulması ile önlenebilmektedir. Bu amaçla uygulanan koruyucu tedaviler, VUR tamamen ortadan kalkana kadar titizlikle sürdürülmelidir. İzlem sürecinde dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:

1. Düzenli Kontrol: Hekimin belirlediği periyotlarda idrar tetkiki ve idrar kültürü tekrarlanmalıdır.
2. Tetkik Takibi: Gerekli görülen diğer radyolojik ve ürolojik tetkikler aksatılmamalıdır.
3. İyileşme Süreci: VUR vakalarının büyük bir çoğunluğu çocuk büyüdükçe kendiliğinden düzelme eğilimi gösterir.
4. Cerrahi Müdahale: Takip sırasında kendiliğinden düzelmeyen veya risk teşkil eden bir kısım hastada açık cerrahi veya endoskopik cerrahi yöntemlerle düzeltme yapılması gerekebilir.