UZM. PEDAGOG NURAY KAZANDI: OYUN ÇOCUĞUN DİLİ, OYUNCAKLARI KELİMELERİDİR
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Erken Çocukluk Döneminde Oyun ve Gelişimsel Süreçler
En doğal öğrenme aracı olan oyunlar, çocukların kendilerini keşfetmesine ve dünyayı anlamlandırmasına yardımcı olan en kritik unsurdur. "Oyun çocuğun dili, oyuncaklar da kelimeleri" felsefesiyle hareket eden Uzman Kazandı ile gerçekleştirdiğimiz bu özel röportajda, erken çocukluk eğitimi, oyun terapisi ve gelişimsel takip süreçlerini derinlemesine ele aldık.
Uzmanlık Alanları ve Akademik Geçmiş
Akademik kariyerini İngiltere’de tamamlayan Kazandı, hem yurt içinde hem de yurt dışında eğitim alanında pek çok önemli projeye imza atmıştır. "Mutlu çocuklar, mutlu yarınlar" vizyonuyla çalışmalarını sürdüren uzman, özellikle erken çocuklukta özel eğitim ve gelişimsel destek konularında derin bir tecrübeye sahiptir.
Kazandı'nın uzmanlık odakları arasında şu başlıklar öne çıkmaktadır:
- Down Sendromu, serebral palsi ve otizm spektrum bozukluğu,
- Erken çocuklukta yabancı dil öğretimi ve okuma edinimi,
- 0-2 yaş bebek gelişim uzmanlığı ve aile danışmanlığı.
İngiltere’de birçok devlet okulunda özel eğitim uzmanı ve danışmanı olarak görev yapan Kazandı, eşi Prof. Dr. Mert Kazandı’nın çalışmaları nedeniyle Türkiye’ye dönmüş olsa da İngiltere’deki profesyonel faaliyetlerini eş zamanlı olarak sürdürmektedir.
Neden 0-6 Yaş Grubu ve Erken Çocukluk Eğitimi?
İnsan karakterinin ve kişisel gelişiminin çok büyük bir bölümü 0-6 yaş aralığında şekillenmektedir. Bu kritik dönemin önemine dikkat çeken Kazandı, tıp eğitimi sürecinden itibaren çocuk gelişimiyle yakından ilgilenmiştir. Onkoloji bölümlerinden aile bebek kliniklerine kadar geniş bir yelpazede çocukların gelişimsel süreçlerini takip etmiştir.
Çocuk Akademisi Bünyesinde Sunulan Hizmetler
Akademide, çocukların potansiyellerini en üst seviyeye çıkarmak amacıyla bilimsel temelli birçok program uygulanmaktadır. Sunulan hizmetler şu şekilde kategorize edilebilir:
| Hizmet Alanı | Uygulanan Yöntem ve Yaklaşımlar |
|---|---|
| Gelişimsel Destek | Bireysel eğitim programları, gelişim değerlendirmeleri ve testler |
| Dil ve Duyusal Gelişim | Makaton işaret dili destekli duyu bütünleme, dil gelişimi aktiviteleri |
| Eğitim Modelleri | Montessori destekli İngilizce programı, Floortime yaklaşımı |
| Özel Gereksinimler | Otizm, DEHB, Serebral Palsi ve Down Sendromu programları |
| Terapi Yöntemleri | JASPER (Ortak dikkat ve sembolik oyun) ve çocuk merkezli oyun terapileri |
Oyun Terapisinin Çocuk Gelişimindeki Kritik Rolü
Çocuklar, oyun oynama biçimleriyle yaşadıkları duygu ve düşünceleri deneyimleyerek karşılaştıkları problemlere çözüm yolları üretirler. Oyun terapisi, çocukların iç dünyalarını özgürce ifade edebilmeleri için en etkili araçtır. Bu süreçte çocuklar farklı roller üstlenerek dünyayı kendi duyularıyla anlamlandırmaya çalışırlar.
Oyun becerilerinin gelişimi, çocuklara şu avantajları sağlar:
- Eğitim sürecine karşı istekliliğin artması,
- Motor becerilerin ve yeni yeteneklerin geliştirilmesi,
- İletişim yeteneğinin ve sosyal bağların kuvvetlendirilmesi,
- Kas ve zihinsel becerilerin eş zamanlı ilerlemesi.
Erken Tanı ve Müdahalenin Önemi
Türkiye'de yeni gelişmekte olan Erken Çocukluk Eğitimi alanı, tanılamadan ziyade gelişimsel eksikliklerin desteklenmesine odaklanır. 0-6 yaş döneminde yapılan müdahaleler, çocuğun var olan potansiyelini yükseltmesine ve eksikliklerini tamamlamasına yardımcı olur. Özellikle oyun grupları, konuşma güçlüğü çeken veya göz teması kurmayan çocukların sosyalleşmesi adına büyük bir adımdır.
Danışmanlık ve Değerlendirme Süreci
Aileler ve çocuklar için izlenen süreç, tamamen çocuğun bireysel ihtiyaçlarına göre şekillenir. İlk aşamada birkaç seans boyunca çocuğun öğrenme güçlüğü veya fiziksel gelişim durumu analiz edilir. Eğer sadece sosyal iletişim veya konsantrasyon bozukluğu mevcutsa, birebir seanslar yerine küçük oyun grupları tercih edilir.
Kazandı, "Çocuk çocukla büyür ve gelişir" ilkesini vurgulayarak, çocukların akranlarıyla sosyalleşmesinin önemini belirtmektedir. Ortak oyun grupları, çocuklarda empati duygusunu ve bağımsız çalışma becerilerini geliştirmektedir.
Ailelerin Dikkat Etmesi Gereken Belirtiler
Ebeveynlerin çocuklarını doğumdan itibaren dikkatle gözlemlemesi hayati önem taşır. Özellikle sözsüz dönemdeki davranışlar, gelecekteki gelişimin habercisidir.
Aşağıdaki durumlarda bir uzmana danışılması önerilir:
- Anne ile bebek arasında göz teması eksikliği,
- İşaret dili kullanmama veya nesneleri takip etmeme,
-
- ay dolmasına rağmen oturma eyleminin gerçekleşmemesi,
- İsmiyle seslenildiğinde tepki vermeme ve taklit yapmama,
- Dil gelişiminde gecikme veya oyun oynamaya karşı isteksizlik,
- Şiddetli öfke nöbetleri, uyku ve beslenme problemleri.
Unutulmamalıdır ki; insan olmanın en temel unsuru olan nedensellik arayışı, çocuk gelişiminin en önemli göstergesidir. Aileler, çocuklarının bu arayış içinde olup olmadığını ve çevreleriyle kurdukları anlamlı ilişkileri yakından takip etmelidir.
