Uçuk- genital herpes

Genital Herpes (Uçuk) Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Yaygın adıyla uçuk olarak bilinen lezyonlar, Herpes Simpleks Virüsü (HSV) adı verilen virüsün yol açtığı bulaşıcı bir enfeksiyon hastalığıdır. Dünya genelinde oldukça yaygın görülen bu hastalık, özellikle cinsel sağlık açısından büyük önem taşır. İstatistiklere göre sadece ABD'de 45 milyon kişi bu hastalığa yakalanmıştır ve her yıl yaklaşık 500.000 yeni vaka bildirilmektedir. Bu tablonun en dikkat çekici yanı, hastaların %80'inin herhangi bir yakınma yaşamaması veya belirtileri yanlış yorumlaması nedeniyle enfekte olduğunun farkında olmamasıdır.

Genital Herpes ve HSV Tipleri

Herpes Simpleks Virüsü temel olarak iki farklı tipte incelenir:

• HSV-1: Genellikle dudak çevresinde görülen ve halk arasında "uçuk" olarak adlandırılan lezyonlara neden olur.
• HSV-2: Genellikle genital organlarda enfeksiyon yaratan tiptir.

Bu virüsler vücuda girdikten sonra sinir düğümlerinde sessiz (inaktif) bir şekilde yıllarca bekleyebilir. Uygun ortam ve bağışıklık sisteminin zayıfladığı durumlarda yeniden aktive olarak enfeksiyona yol açar. Bu özelliği nedeniyle HSV enfeksiyonları son derece sinsi bir seyir izler.

Genital Herpes Belirtileri Nelerdir?

Herpes bulguları kişiden kişiye farklılık gösterir. İlk atakta, virüsle temastan sonraki 2 gün ile 3 hafta arasındaki kuluçka devresini takiben şu belirtiler görülebilir:

• Yanma ve kaşıntı hissi,
• Bacaklarda, kalça ve genital bölgede ağrı,
• Vajinal akıntı ve karın boşluğunda dolgunluk hissi,
• Vajina ve rahim ağzında uçuk tarzı yaralar.

Bu yaralar genellikle 3-4 gün içinde iz bırakmadan kaybolur. Ancak virüs, omurilik düzeyindeki sinir köklerine yerleşerek orada beklemeye başlar. Birçok kişide periyodik olarak re-enfeksiyon (tekrarlayan ataklar) görülür. Her atak sırasında gözle görülür lezyonların olması şart değildir; fark edilmeyen ataklar sırasında da vajinal salgılar yoluyla virüs partnerlere bulaşabilir.

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Gözle görülebilen lezyonlar mevcut olduğunda tanı koymak daha kolaydır. Ancak kesin teşhis için laboratuvar tetkikleri gerekebilir. Tanı yöntemleri şunlardır:

Önemli: Kandaki antikorlar kişiyi yeni enfeksiyonlardan korumaz ve her zaman aktif enfeksiyonu göstermez. Kesin tanının zorluğu nedeniyle birçok vaka hatalı teşhis edilebilmektedir.

Genital Herpes Tedavi Süreci

Günümüzde herpes için çeşitli ilaçlar bulunsa da bu ilaçlar kesin tedavi (virüsü vücuttan tamamen atma) sağlamamaktadır. Hastalık viral bir enfeksiyon olduğu için antibiyotikler etkisizdir. İlaç tedavisi temel olarak şu amaçlarla kullanılır:

• İlk atağın şiddetini azaltmak,
• Atak süresini kısaltmak,
• Tekrarlayan atakların sıklığını düşürmek.

Enfeksiyon süresini ve bulaşıcılığı azaltmak için enfekte alanı temiz ve kuru tutmak en kritik önlemdir.

Dikkat Edilmesi Gereken Kurallar

• Uçuklu bölgeye dokunulmamalı, dokunulursa eller hemen yıkanmalıdır.
• Akut ağrılı dönemlerde soğuk uygulama ve lokal ağrı kesici jeller kullanılabilir.
• Lezyonlar tamamen iyileşene kadar cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır.
• Vücut direncini düşüren stres, travma, soğuk algınlığı ve adet dönemi gibi durumların atakları tetikleyebileceği unutulmamalıdır.

Gebelik ve Olası Riskler

Genital herpes uzun vadede hayat kalitesini kalıcı olarak bozmasa da gebelik döneminde ciddi riskler taşır. Eğer ilk atak hamilelik sırasında gerçekleşirse virüs bebeğe geçebilir ve erken doğum riski oluşur.

Neonatal Herpes (Bebeklerde Herpes) Riskleri:

• Bebeklerin %50'sinde nörolojik hasar veya ölüm riski,
• Beyin iltihabı (ensefalit) ve göz problemleri,
• Ciddi vücut döküntüleri.

Aktif enfeksiyon şüphesi olan durumlarda, bebeği korumak amacıyla doğum yöntemi olarak genellikle sezaryen tercih edilir. Genital bölgedeki her yara ciddiye alınmalı ve başka hastalıklarla karıştırılmaması için mutlaka uzman bir doktor tarafından muayene edilmelidir.