Turkish version of the Ureteral Stent Symptoms Questionnaire: linguistic and psychometric validation
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Üreter Stenti Belirti Anketi (T-USSQ): Türkçe Dilsel ve Psikometrik Doğrulama
Üreter stentleri, üroloji pratiğinde sıklıkla kullanılan ancak hastaların yaşam kalitesi (QoL) üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratabilen tıbbi araçlardır. Bu çalışma, orijinali İngilizce olan Üreter Stent Belirti Anketi'nin (USSQ), Türkçe konuşan hastalarda stent kaynaklı semptomları ve yaşam kalitesi bozulmalarını değerlendirmek üzere Türkçe adaptasyonunun (T-USSQ) geçerliliğini ve güvenilirliğini kanıtlamayı amaçlamaktadır.
Üreter Stentlerinin Klinik Kullanımı ve Komplikasyonlar
1978 yılındaki ilk tanıtımından bu yana, double-J üreter stentleri ürolojik rutinlerin vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Temel olarak cerrahi veya şok dalga litotripsi sonrası üriner taş hastalığının tedavisinde yardımcı olarak ya da üreter tıkanıklığını gidermek amacıyla yerleştirilirler. Çoğu durumda güvenli olsalar da, stentler şu komplikasyonlara yol açabilir:
- Stent göçü (migrasyon)
- Fragmantasyon (parçalanma)
- Kalsifikasyon (taşlaşma)
- Şiddetli ağrı ve boşaltım semptomları
Hastaların %70'inden fazlası, günlük aktivitelerini, iş performanslarını ve genel sağlık durumlarını etkileyen stent kaynaklı rahatsızlıklar bildirmektedir.
Araştırma Metodolojisi ve Dilsel Doğrulama
Çalışma, Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı'nda gerçekleştirilmiştir. T-USSQ oluşturulurken iki profesyonel çevirmen tarafından bağımsız çeviriler yapılmış, ardından geri çeviri (back-translation) yöntemiyle orijinal metne sadık kalınmıştır.
Çalışma Grubu ve Veri Toplama
| Grup | Katılımcı Sayısı | Değerlendirme Zamanlaması |
|---|---|---|
| Stentli Hastalar | 68 Hasta | 1. Hafta, 4. Hafta ve 8. Hafta (Stent sonrası) |
| Kontrol Grubu | 37 Kişi | Tek seferlik uygulama |
Anket; idrar semptomları, vücut ağrısı, genel sağlık, iş performansı, cinsel sağlık ve ek problemler olmak üzere 6 temel alanı kapsamaktadır. Ayrıca karşılaştırma için IPSS (erkekler için) ve Marmara Aşırı Aktif Mesane (mOAB) skorları kullanılmıştır.
Analiz Sonuçları: Güvenilirlik ve Geçerlilik
Araştırma sonuçları, T-USSQ'nun Türkçe konuşan popülasyonda son derece güvenilir ve sağlam bir araç olduğunu göstermiştir. Elde edilen temel bulgular şunlardır:
- İçsel Tutarlılık: Ek problemler alanı dışındaki tüm alanlarda Cronbach alfa değeri 0.7'nin üzerinde bulunarak yüksek güvenilirlik sağlamıştır.
- Test-Tekrar Test Güvenilirliği: 1. ve 4. haftalar arasındaki puanlar arasında, özellikle iş performansı ve idrar semptomları alanlarında güçlü korelasyonlar saptanmıştır.
- Ayırt Edici Geçerlilik: T-USSQ, stentli hastalar ile kontrol grubu arasındaki farkı tüm alt alanlarda istatistiksel olarak anlamlı şekilde (p < 0.05) ayırt edebilmiştir.
- Değişime Duyarlılık: Stent çıkarıldıktan sonra (8. hafta), cinsel sağlık alanı hariç tüm alanlarda semptom skorlarında belirgin bir iyileşme gözlemlenmiştir.
Klinik Tartışma ve Değerlendirme
Çalışma, T-USSQ'nun Fransızca, İspanyolca, İtalyanca ve Korece gibi diğer dillerdeki validasyon çalışmalarıyla uyumlu sonuçlar verdiğini kanıtlamıştır. Vücut ağrısı indeksi ile Görsel Analog Skala (VAS) arasındaki güçlü ilişki, anketin ağrı değerlendirmedeki başarısını doğrulamaktadır.
Bununla birlikte, 38 maddelik anketin klinik pratikteki yoğunluğu göz önüne alındığında, gelecekte daha kısa formların (Mini-USSQ gibi) geliştirilmesi önerilmektedir. Mevcut form, klinik araştırmalarda ve hasta takibinde standart bir raporlama aracı olarak güvenle kullanılabilir.
Sonuç
Türkçe Üreter Stent Belirti Anketi (T-USSQ), üreter stenti taşıyan hastaların yaşadığı semptomları ve yaşam kalitesi üzerindeki yükü ölçmek için geçerli, güvenilir ve hassas bir araçtır. Bu ölçek, Türk üroloji literatüründe stent sonuçlarının standardize edilmesine ve hasta yönetiminin iyileştirilmesine önemli katkı sağlayacaktır.
