Yapay mesane (bağırsaktan yapılan mesane)
- Kas tabakasına yayılan veya tedaviye yanıt vermeyen mesane kanserinde, mesanenin cerrahiyle alınması (Radikal Sistektomi) hayati önem taşır.
- İdrar tahliyesi için karın cildine torba takılmasına alternatif olarak, hastanın kendi bağırsağından yapılan yapay mesane (Ortotopik Mesane) yöntemi uygulanmaktadır.
- Yapay mesane, hastaların doğal yollarla idrar yapmasına olanak tanıyarak yaşam kalitesini artırır ve tedaviye karar verme sürecini hızlandırarak nüks riskini azaltır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Mesane Kanseri Tedavisinde Radikal Sistektomi ve Yapay Mesane
Mesane kanseri türlerinin bazılarında, hastalığın kesin tedavisi ancak mesanenin (idrar kesesi) cerrahi müdahale ile tamamen çıkarılmasıyla mümkündür. Özellikle kanserin mesane kas tabakasına sirayet ettiği, kas tabakasına çok yaklaşmış büyük ve çok sayıda tümörlerin bulunduğu veya BCG tedavisi ile TUR-TM ameliyatına yanıt vermeyen hastalarda metastaz riski oldukça yüksektir. Bu kritik durumda, hastanın hayatını kurtarmak amacıyla Radikal Sistektomi adı verilen; mesane, prostat, meni keseleri ve çevre lenf dokularının çıkarıldığı kapsamlı bir operasyon gerçekleştirilir.
Mesane Çıkarıldıktan Sonra İdrar Tahliyesi Nasıl Sağlanır?
Mesane çıkarıldıktan sonra idrarın vücuttan atılması için ürolojide çeşitli yöntemler uygulanmaktadır. Bu yöntemler arasında en geleneksel olanı İleal Konduit yöntemidir. Bu işlemde, üreter adı verilen idrar borucukları yaklaşık 12-15 cm’lik bir ince bağırsak parçasına bağlanır ve bu parçanın diğer ucu karın cildine ağızlaştırılır. İdrar, karın cildine yapışan bir torbaya dolar ve hastalar bu torbayı doldukça boşaltır. Torbanın ortalama 2-3 günde bir değiştirilmesi gerekmektedir.
Yapay Mesane (Ortotopik Mesane) Nedir?
İleal Konduit yöntemine en önemli alternatif, gelişmiş ülkelerde uzun yıllardır, kliniğimizde ise yaklaşık 10-12 yıldır başarıyla uygulanan Ortotopik Mesane yani yapay mesane yöntemidir. Bu teknik, hastanın kendi ince veya kalın bağırsağından yeni bir mesane oluşturulmasını kapsar.
Yapay Mesane Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Bu cerrahi prosedürde, yaklaşık 50 cm’lik bir bağırsak segmenti ayrılarak fonksiyonel bir mesane formuna getirilir. İşlemin detayları şu şekildedir:
- Küre Formu: Bağırsak parçası, idrar depolama kapasitesini artırmak için kendi üzerine katlanarak küre şekline getirilir.
- Anastomoz (Bağlantı): Oluşturulan bu yeni kürenin bir ucuna üreterler (idrar boruları), diğer ucuna ise doğal dış idrar yolu bağlanır.
- Kapasite: Sağlıklı bir insanın mesane kapasitesi olan 400 ml seviyesine, yapay mesane kullanan hastalar yaklaşık 4-6 ay içinde ulaşmaktadır.
Yapay Mesanenin Avantajları ve Hayat Kalitesi
Bağırsaktan mesane yönteminin en büyük avantajı, hastanın hayat kalitesini düşürmemesi ve sosyal olarak tam kabul edilebilir olmasıdır. Tecrübeli bir cerrahi ekip tarafından gerçekleştirilen başarılı bir operasyon hastaya şu imkanları sağlar:
- Hastalar gündüz uyanıkken idrar kaçırmazlar.
- İdrarlarını doğal yollarla ve rahatlıkla yapabilirler.
- Yapay mesane tamamen boşalır, içeride artık idrar kalmaz.
- İdrar kültüründe enfeksiyon (üreme) görülmez.
Karar Verme Süreci ve Nüks Riski
Araştırmalar, yapay mesane seçeneğinin hastaların tedaviye ikna olma süresini kısalttığını göstermektedir. Karın bölgesinde torba taşıma zorunluluğu (İleal Konduit) önerildiğinde hastaların karar verme süresi ortalama 15 ayı bulurken, yapay mesane seçeneğinde bu süre 3 aya düşmektedir. Bu hızlı karar süreci, kanserin yayılmasını önleyerek hayat kurtarıcı olabilmektedir.
| Parametre | Yapay Mesane (Ortotopik) | Torba Yöntemi (İleal Konduit) |
|---|---|---|
| Karar Verme Süresi | 3 Ay | 15 Ay |
| Hastalığın Nüks Etme Riski | %2.8 | %11.2 |
Not: Yapay mesanede nüks riskinin düşük olması, bağırsak salgılarının koruyucu etkisine bağlanmaktadır.
Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci
Operasyon sonrası hastaların yeni mesanelerine alışma süreci belirli aşamalardan oluşur:
- İlk Haftalar: Ameliyat sonrası ilk 2-3 hafta hafif idrar kaçırma görülebilir, ancak bu durum geçicidir.
- Egzersiz Dönemi: İlk birkaç ay, mesane tam dolmasa bile her 2 saatte bir boşaltım yapılması önerilir.
- Gece Kontrolü: Başlangıçta geceleri 1.5-2 saatte bir uyanarak idrar yapılması gerekir. Zamanla kapasite arttıkça bu aralıklar uzar.
- Sfinkter Korunumu: Gündüz idrar kontrolü, cerrahın ameliyat sırasında idrar tutma kapağını (sfinkter) titizlikle korumasına bağlıdır.
Yapay Mesane İle İdrar Yapma Hakkında Yanılgılar
Bazı hastalar, yapay mesane ile normal şekilde idrar yapamayacakları veya sürekli sonda takmak zorunda kalacakları konusunda endişe duyabilirler. Ancak doğru teknikle yapılan ameliyatlarda hastalar doğal yollarla idrarını boşaltabilirler. Bu sürecin başarısı, uzun dönemli (10 yıla varan) hasta takipleri ve video kayıtları ile kanıtlanmış bir gerçektir.
