TİP 2 ŞEKER HASTALIĞI RİSK GRUPLARI
- Vücut kitle indeksi 25 ve üzerinde olan bireylerin 40 yaşından itibaren her üç yılda bir düzenli diyabet taraması yaptırması önerilmektedir.
- Genetik yatkınlık, hipertansiyon ve hareketsiz yaşam tarzı gibi ek risk faktörlerine sahip olan kişilerin tarama süreçlerine 40 yaşından önce başlaması gerekmektedir.
- Tip 2 diyabet riski taşıyan çocuk ve adolesanlarda tarama işlemlerine 10 yaşında başlanmalı ve testler iki yılda bir tekrarlanmalıdır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Tip 2 Şeker Hastalığı Risk Grupları ve Tarama Süreçleri
Tip 2 şeker hastalığı, erken teşhis edildiğinde yönetilmesi çok daha kolay olan kronik bir sağlık durumudur. Hastalığın risk faktörlerini bilmek ve düzenli tarama yaptırmak, olası komplikasyonların önüne geçmek adına kritik bir öneme sahiptir. Bu rehberde, tıbbi kriterlere göre hangi bireylerin risk altında olduğu ve tarama sıklığının nasıl olması gerektiği detaylandırılmıştır.
Yetişkinlerde Diyabet Taraması ve BKİ Faktörü
Obez veya kilolu (Vücut Kitle İndeksi - BKİ ≥25 kg/m2) olan bireylerde diyabet riski önemli ölçüde artmaktadır. Özellikle santral obezite olarak tanımlanan bel çevresi genişliği (kadınlarda ≥88 cm, erkeklerde ≥102 cm) olan kişilerin, 40 yaşından itibaren 3 yılda bir tercihen açlık kan şekeri ile diyabet taraması yaptırması önerilir.
Erken Yaşta Tarama Gerektiren Risk Faktörleri
BKİ değeri 25 kg/m2 ve üzerinde olan bireylerde, aşağıdaki risk faktörlerinden en az birinin bulunması durumunda tarama işlemlerine 40 yaşından daha önce başlanmalı ve tarama sıklığı artırılmalıdır:
- Genetik Yatkınlık: Birinci derece yakınlarında diyabet öyküsü bulunan kişiler.
- Etnik Köken: Diyabet görülme sıklığı yüksek olan etnik gruplara mensup bireyler.
- Gebelik Öyküsü: İri bebek doğuran veya geçmişte gebelik şekeri (gestasyonel diyabet) tanısı almış kadınlar.
- Hipertansiyon: Kan basıncı değerleri 140/90 mmHg ve üzerinde olan bireyler.
- Lipid Bozuklukları: HDL-kolesterol seviyesi ≤35 mg/dl veya trigliserid seviyesi ≥250 mg/dl olanlar.
- Glukoz Tolerans Bozukluğu: Daha önce yapılan testlerde açlık veya tokluk şekeri yüksek çıkan hastalar.
- PKOS: Polikistik over sendromu tanısı olan kadınlar.
- İnsülin Direnci Belirtileri: İnsülin direnci ile ilişkili klinik hastalıklar veya akantozis nigrikans gibi fiziksel bulguları olanlar.
- Vasküler Hastalıklar: Kalp damar, beyin damar ve büyük damar hastalığı bulunan bireyler.
- Doğum Ağırlığı: Düşük doğum tartılı doğan kişiler.
- Yaşam Tarzı: Hareketsiz yaşam süren veya fiziksel aktivite düzeyi düşük olan bireyler.
- Beslenme Alışkanlıkları: Doymuş yağlardan zengin ve posa miktarı düşük beslenenler.
- Psikiyatrik Durumlar: Şizofreni hastaları ve atipik antipsikotik ilaç kullananlar.
- Organ Nakli: Solid organ (özellikle renal/böbrek) transplantasyonu yapılmış hastalar.
Çocuklarda ve Adolesanlarda Diyabet Riski
Tip 2 diyabet sadece yetişkinleri değil, çocukları da etkileyebilen bir sağlık sorunudur. Tip 2 diyabet riski yüksek olan çocuk ve adolesanlarda, tarama süreçlerine 10 yaşından itibaren başlanmalı ve her 2 yılda bir düzenli olarak diyabet taraması tekrarlanmalıdır.
| Risk Grubu | Tarama Başlangıç Yaşı | Tarama Sıklığı |
|---|---|---|
| Riskli Yetişkinler (BKİ ≥25) | 40 Yaş (Ek risk varsa daha erken) | 3 Yılda Bir (Ek risk varsa daha sık) |
| Riskli Çocuk ve Adolesanlar | 10 Yaş | 2 Yılda Bir |
