Sosyal fobiklerde dikkat eksikliği baskın tip hiperaktivite
- DEHB sadece fiziksel hareketlilikten ibaret olmayıp; hiperaktif baskın, dikkat eksikliği baskın ve kombine tip olmak üzere üç farklı kategoride incelenmektedir.
- Sosyal fobisi olan bireylerin %60'ında erişkin dikkat eksikliği saptanmış olup, bu kişiler genellikle sessiz ve uyumlu oldukları için tanı almaları zorlaşmaktadır.
- Erişkinlikte de devam eden dikkat eksikliği; organizasyon bozukluğu, odaklanma güçlüğü ve unutkanlık gibi belirtilerle seyrettiği için sosyal fobi ile eş zamanlı tedavi edilmelidir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Hakkındaki Yanılgılar
Toplum genelinde hiperaktif denildiğinde akla ilk gelen profil; yerinde duramayan, gürültücü ve aşırı hareketli çocuklardır. Ancak bu tablo, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) spektrumunun sadece bir kısmını temsil eder. Gerçekte DEHB, sanılanın aksine sadece fiziksel hareketlilikle sınırlı değildir ve üç farklı alt tipte incelenmektedir.
DEHB Alt Tipleri Şunlardır:
- Hiperaktif Baskın Tip: Fiziksel hareketliliğin ön planda olduğu türdür.
- Dikkat Eksikliği Baskın Tip: Dikkatsizliğin ve odaklanma sorunlarının yoğun olduğu türdür.
- Kombine Tip: Hem dikkat eksikliğinin hem de hiperaktivitenin bir arada görüldüğü türdür.
Sosyal Fobi ve Dikkat Eksikliği Arasındaki Kritik Bağlantı
Dikkat eksikliği baskın tip DEHB, fiziksel bir yaramazlık içermediği için genellikle gözden kaçar ve bireyler bu durumla bir ömür boyu mücadele etmek zorunda kalır. Yapılan bilimsel çalışmalarda, sosyal fobisi olan kişilerin %60'ında erişkin dikkat eksikliği-hiperaktivite bozukluğu saptanmıştır. Bu vakalarda özellikle dikkat eksikliği baskın tipin yoğunluğu dikkat çekicidir.
Sosyal fobisi olan bireyler genellikle sessiz, sakin ve uyumlu bir yapı sergilerler. Bu nedenle, kendilerine bir hiperaktivite tanısı konulduğunda şaşkınlık yaşayabilirler. Birçok hasta, "Uslu bir çocuktum, nasıl hiperaktif olabilirim?" sorusunu sorsa da, dikkati bozuk tip hiperaktivite, uzmanlar tarafından bile zaman zaman gözden kaçırılabilen bir durumdur.
Erişkin Hiperaktivitesi ve Belirtileri
DEHB uzun yıllar boyunca sadece bir çocukluk hastalığı olarak görülmüştür. Ancak güncel araştırmalar, bu durumun adolesan ve erişkinlik dönemlerinde de devam ettiğini kanıtlamaktadır. Günümüzde erişkin hiperaktivitesi kavramı, tıp literatüründe önemli bir yer tutmaktadır.
Dikkat Eksikliği Baskın Tip Erişkin Hiperaktiflerin Özellikleri
Bu tipte aşırı hareketlilik veya yaramazlık görülmez; bunun yerine aşağıdaki belirtiler ön plandadır:
- Dikkatsizlik kaynaklı sık hatalar yapmak.
- İş yaparken veya oyun oynarken dikkati sürdürmekte zorlanmak.
- Ders veya toplantı gibi ortamlarda dinlemekte güçlük çekmek.
- Verilen yönergeleri izlemekte zorlanmak.
- İşleri organize etme ve düzene sokma konusunda problem yaşamak.
- Yoğun dikkat gerektiren işlerden kaçınmak.
- Kişisel eşyaları sıkça kaybetmek.
- Dış uyaranlarla dikkatin kolayca dağılması.
- Günlük rutin etkinliklerde unutkanlık yaşamak.
Sonuç ve Tedavi Yaklaşımı
Bu belirtiler arasında fiziksel bir hareketlilik bulunmadığı için tanı koyma süreci zorlaşabilmektedir. Ancak sosyal fobi ile dikkat bozukluğu arasındaki bu güçlü bağ, tedavi sürecini doğrudan etkilemektedir. Sağlıklı bir iyileşme süreci için sosyal fobi ve dikkat bozukluğu tedavisi eş zamanlı olarak planlanmalı ve uygulanmalıdır.
