Sosyal Anksiyete Nedir?

Sosyal Kaygı Bozukluğu (Sosyal Fobi) Nedir?

Sosyal kaygı bozukluğu, günümüzde en sık rastlanan psikolojik durumlardan biridir ve literatürde sosyal fobi olarak da adlandırılmaktadır. Temel olarak bu durum, bireyin sosyal ortamlarda diğer insanlar tarafından nasıl değerlendirildiğine dair hissettiği aşırı kaygı ve bu kaygıya bağlı olarak geliştirdiği tepkiler bütünüdür. Kişi, sosyal etkileşimler sırasında sürekli bir mercek altındaymış gibi hissederek yoğun bir baskı yaşar.

Sosyal Fobinin Psikolojik ve Fiziksel Belirtileri

Sosyal fobi yaşayan bireylerde; rezil olma, alay edilme, yargılanma, eleştirilme, reddedilme ve onaylanmama gibi düşünceler kronik bir hal alır. Bu kaygılar sadece zihinsel boyutta kalmaz, aynı zamanda şiddetli fiziksel tepkilere de yol açar. Kişi, başkalarının gözünde nasıl görüneceğine aşırı düzeyde önem verirken, utanç verici bir duruma düşme endişesiyle "savaş ya da kaç" tepkisi gösterir. Bu süreçte en belirgin fiziksel belirti genellikle yüz kızarması olarak kendini gösterir.

Sosyal Kaygıyı Tetikleyen Yaygın Durumlar

Sosyal kaygı bozukluğu olan bireyler, performans sergilemeleri gereken veya göz önünde bulundukları durumlarda normal potansiyellerini ortaya koymakta güçlük çekerler. Kaygıyı tetikleyen başlıca durumlar şunlardır:

• Topluluk önünde konuşma yapmak veya sunum gerçekleştirmek.
• Kalabalık ortamlarda soru sormak veya şarkı söylemek.
• Yeni insanlarla tanışmak ve iletişimi başlatmak.
• Başkalarının yanında yemek yemek veya bir şeyler içmek.
• Karşı tarafın kendisini yakından gözlemleyebildiği ortamlarda bulunmak.
• Umumi tuvaletleri kullanmak.

Bireyler, bu yoğun stres faktörlerinden korunmak amacıyla genellikle kaçınma davranışı sergileyerek sosyal ortamlardan uzaklaşmayı tercih ederler.

Sosyal Fobi ve Agorafobi Arasındaki Farklar

Bilimsel çalışmalar, sosyal kaygı bozukluğunun diğer kaygı bozukluklarından ayrılan yönlerini net bir şekilde ortaya koymaktadır. Yapılan araştırmalara göre, belirtilerin dışarıdan gözlemlenebilirliği bu noktada kritik bir rol oynar. Aşağıdaki tabloda bu temel fark özetlenmiştir:

Literatürdeki bulgular, bayılma durumunun agorafobik kişiler arasında daha yaygın olduğunu; buna karşın, dışarıdan fark edilebilen semptomların sosyofobik bireylerde çok daha sık görüldüğünü kanıtlamaktadır.