Retina dekolmanı ve yırtığının tedavisi

Retina Yırtığı ve Dekolmanı Tedavisinde Temel Yaklaşımlar

Retina periferinde (çevresinde) meydana gelen yırtıklar veya sınırlı dekolmanlar, günümüzde ayaktan tedavi edilebilen klinik durumlardır. Tedavi süreci, kapsamlı bir göz muayenesinin hemen ardından başlatılabilir. Uygulanan yöntemin temel amacı, retina ve koroid dokularını yeniden birleştirerek vitreus sıvısının bu dokuların arasına sızmasını ve onları birbirinden ayırmasını engellemektir.

Retina Yırtığını Kapama Yöntemleri

Retina yırtıklarının kapatılmasında temel olarak ısı veya soğuk enerjisinden faydalanılır. Bu prosedürler, retina ve koroidin biyolojik olarak birbirine yapışmasını sağlar. İşlem sırasında hastanın konforunu sağlamak ve ağrı hissini ortadan kaldırmak amacıyla uygun anestezi yöntemleri tercih edilir.

Lazer Fotokoagülasyon (Lazer Tedavisi)

Lazer fotokoagülasyon yönteminde, lazer ışığı pupilden geçerek göz içine odaklanır. Işığın retina ile teması sonucu oluşan ısı, retinayı koroide sabitler. Bu işlem genellikle biyomikroskop eşliğinde, hasta oturur pozisyondayken uygulanır. Lazer tedavisi, yırtık çevresinde dekolman gelişmediği veya dekolmanın çok sınırlı olduğu vakalarda tercih edilen, ağrısız ve pratik bir yöntemdir.

Krioterapi (Dondurma Tedavisi)

Krioterapi uygulamasında, dondurucu bir prob doğrudan yırtık bölgesine temas ettirilir. Oluşturulan soğuk etkisi, yırtık çevresindeki dokuyu dondurarak retina ve koroidin yapışmasını sağlar. Genellikle ameliyathane koşullarında ve lokal anestezi altında gerçekleştirilen bu yöntem, yırtıkla birlikte dekolman varlığında daha sık tercih edilir.

Pnömotik Retinopeksi ve Gaz Enjeksiyonu

Erken dönemde tespit edilen ve oldukça sınırlı olan retina dekolmanlarında pnömotik retinopeksi yöntemi uygulanabilir. Bu prosedürde, dekole olan retinayı eski yerine itmek amacıyla vitreus boşluğuna bir gaz kabarcığı enjekte edilir. Gazın yükselme özelliği sayesinde retina koroide doğru itilir.

Doktorunuz, gazın yırtık bölgesine tam baskı yapabilmesi için belirli bir yatış pozisyonu önerebilir. Gaz enjeksiyonunu takiben, dokuların kalıcı olarak yapışması için lazer veya krioterapi uygulanır. Enjekte edilen gaz genellikle 1 ila 3 hafta içinde vücut tarafından emilir; bu süreçte göz hareketleri sırasında gazın varlığı hissedilebilir.

İleri Evre Dekolman Cerrahisi

Daha geniş alanları kapsayan ve ileri evreye ulaşmış retina dekolmanlarında, uzman hekiminiz birden fazla yöntemi kombine ederek cerrahi müdahale planlayabilir. Bu operasyonlar hastane veya cerrahi merkezlerde, anestezi altında gerçekleştirilir. Kullanılan temel cerrahi teknikler şunlardır:

Skleral Çökertme

Skleral çökertme yönteminde, retinayı koroid ile temas halinde tutmak için gözün dış yüzeyine silikondan yapılmış bir bant sarılır. Göz kaslarının altından geçirilen bu bant sıkılaştırılarak skleranın hafifçe çökmesi sağlanır. Ardından yırtık bölgesi lazer veya krioterapi ile kapatılır. Retina altında biriken sıvı, gerekirse küçük bir kesi ile boşaltılabilir. Göz çevresinde bırakılan bu bant dışarıdan görünmez ve ağrıya neden olmaz; ancak nadiren gözlükle düzeltilebilen kırma kusurlarına (miyopi, astigmatizma) yol açabilir.

Vitrektomi

Vitrektomi, retinayı çeken vitreus jelinin ve varsa üzerindeki fibröz dokuların temizlenmesi işlemidir. Ameliyat mikroskobu altında gerçekleştirilen bu girişimde, bulanık vitreus bölgeleri alınarak yerine özel tuzlu su solüsyonu yerleştirilir. Vitrektomi, özellikle vitreus içi kanamalarda veya proliferatif vitreoretinopati (PVR) gibi karmaşık durumlarda hayati önem taşır.

Operasyon sırasında veya sonrasında retinayı yerinde tutmak için şu tampon maddeler kullanılabilir:

• Gaz Tamponadı: 15 gün ile 1 ay arasında kendiliğinden emilir. Gaz varken uçak yolculuğu yapılmamalıdır.
• Silikon Yağı: Erken dönemde görmeyi ve uçak yolculuğunu engellemez ancak daha sonra cerrahi ile çıkarılması gerekir.

Cerrahinin Riskleri ve Komplikasyonlar

Retina cerrahisi, her cerrahi işlem gibi belirli riskler barındırır. Bu riskler arasında şunlar yer almaktadır:

• Enfeksiyon gelişimi.
• Retina üzerinde skar (nedbe) dokusu oluşumu.
• Proliferatif vitreoretinopati (PVR) nedeniyle dekolmanın nüks etmesi.
• Lens gibi komşu göz yapılarının hasar görmesi.
• Şiddetli göz içi kanamalar.

Tedavi Sonrası İyileşme Süreci

Retina, iyileşmesi zaman alan son derece hassas bir dokudur. Dokular birkaç gün içinde kaynaşsa da görmenin stabilleşmesi aylar sürebilir. Bu süreçte çift görme veya bulanıklık normal kabul edilebilir; iyileşme tamamlandığında yeni bir gözlük ihtiyacı doğabilir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

İyileşme sürecinde aşağıdaki belirtilerden herhangi biriyle karşılaşırsanız vakit kaybetmeden doktorunuzu aramalısınız:

1. Zamanla azalmayan, şiddetli ağrı.
2. Gözde artan hassasiyet, şişlik ve kızarıklık.
3. Göz akıntısında belirgin artış.
4. Görmede ani ve şiddetli kötüleşme.