Prostat Hastalıkları!

Prostat Büyümesi ve Erkek Sağlığı Üzerindeki Etkileri

Prostat bezi, normal fonksiyonunda erkeklerde üreme için sperm hücrelerinin hareketliliğini sağlayan sıvıyı üretmekle görevlidir. Anatomik olarak idrar torbası (mesane) çıkışında konumlanan bu bez, büyüme gösterdiği durumlarda idrar akışının bozulmasına veya ileri seviyelerde idrar yapamamaya yol açabilmektedir. Prostat bezindeki büyüme genel olarak iki farklı kategoride değerlendirilir:

1. İyi huylu büyüme (Benign Prostat Hiperplazisi - BPH)
2. Kötü huylu büyüme (Prostat Kanseri)

İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH) ve Belirtileri

Benign Prostat Hiperplazisi (BPH) olarak adlandırılan selim büyüme, idrar torbası çıkışını tıkayarak önce mesane irritasyonuna, ardından belirgin tıkanıklık (obstrüksiyon) bulgularına neden olur. Prostatın idrar yolunu tıkaması durumunda hastada şu şikayetler gözlemlenir:

• Sık idrara çıkma ihtiyacı,
• İdrar sonrası damlama,
• İdrar tazyikinde azalma ve ince idrar yapma,
• Çatallı idrar yapma,
• İdrarı tam boşaltamama hissi,
• Gece sık idrara çıkma (noktüri),
• İdrar çıkarabilmek için ıkınma zorunluluğu.

Prostat Büyümesinde Medikal Tedavi Seçenekleri

Günümüzde prostat büyümesini tamamen durduracak bir ilaç tedavisi bulunmamaktadır. Mevcut ilaçlar, kullanıldıkları süre boyunca prostatta gevşeme sağlayarak idrar akımını rahatlatır; ancak ilaç bırakıldığında yakınmalar tekrar eder. Medikal tedavi iki temel prensipte uygulanır:

1. Alfa Adrenoreseptör Antagonistleri

Bu gruptaki ilaçlar, idrar torbası çıkış direncini azaltarak semptomatik bir rahatlama sağlar. Temel amaç hastanın şikayetlerini minimize etmektir.

2. 5 Alfa Redüktaz İnhibitörleri

Prostatı küçülterek idrar akımını artırmayı hedefler. Ancak bu grup ilaçların ciddi yan etkileri bulunmaktadır. Bu yan etkiler arasında; empotans (iktidarsızlık), libido ve sperm miktarında azalma, boşalma bozuklukları, jinekomasti ve ilişki sırasında ani ereksiyon kaybı yer alabilir. Ayrıca ilaç kesildiğinde prostat hacmi kısa sürede eski boyutuna dönebilir.

Cerrahi Tedavi ve Altın Standart: TUR-P

İlaç tedavisine yanıt vermeyen şiddetli vakalarda en etkili yöntem, idrar yolundan girilerek gerçekleştirilen TUR (Transüretral Rezeksiyon) yöntemidir. TUR-P, prostatın kesin tedavisinde altın standart olarak kabul edilir. Genellikle 60 grama kadar olan prostatlarda uygulansa da, deneyimli cerrahlar tarafından 100 gram ve üzeri vakalarda da başarıyla uygulanabilmektedir.

Kullanılan Enerji Kaynakları ve Lazer Yöntemleri

Kapalı tekniklerde kullanılan enerji kaynakları çeşitlilik göstermektedir:

Greenlight Lazer (Yeşil Işık) yöntemi, dokuyu kesip dışarı çıkarmak yerine enerji vererek büzüştürmeyi amaçlar. Bu nedenle hastalık birkaç yıl içinde nüksedebilir. Bu yöntem genellikle ağır sistemik rahatsızlığı olan ve uzun anestezi alamayacak hastalarda tercih edilir.

Prostat Kanseri ve Erken Teşhisin Önemi

Prostatın kötü huylu büyümesi olan prostat kanserinde erken teşhis hayat kurtarıcıdır. Hastalık başlangıç aşamasında hiçbir idrar şikayetine yol açmayabilir. 45 yaş üstü erkeklerin yılda bir kez şu kontrolleri yaptırması kritiktir:

1. Parmakla rektal muayene,
2. PSA (Prostat Spesifik Antijen) kan tahlili.

PSA değerinin yüksek çıkması veya muayenede şüphe uyanması durumunda, kesin tanı için transrektal ultrason kılavuzluğunda biyopsi uygulanmalıdır.

Prostatın İltihabi Hastalıkları (Prostatit)

Genç erkekleri de etkileyen prostatit, idrar yolunu tıkayan bir büyümeden ziyade bir yangı (enflamasyon) sürecidir. Bu durum mikrobik olabileceği gibi, tahriş edici farklı faktörlere de bağlı gelişebilir. Belirtileri arasında ateş, ağrı, idrar bozuklukları ve cinsel işlev bozuklukları yer alır.

Prostatit Tedavisinde Dikkat Edilmesi Gerekenler:

• Baharatlı, asitli gıdalar, alkol ve kafeinden kaçınılmalıdır.
• Stres ve anksiyete yaratan durumlardan uzak durulmalıdır.
• Bisiklet veya ata binmek gibi baskı uygulayan aktivitelerden kaçınılmalıdır.
• Sıcak oturma banyosu ve antibiyotik tedavisi uygulanabilir.
• Dirençli vakalarda cerrahi müdahale (TUR-P veya Açık Prostatektomi) gerekebilir.