Polikistik Over Sendromu (PCOS) : Kadınlarda Önemli bir Hormonal Sorun
Prof. Dr. Timur Gürgan
6 Şubat 20121416 görüntülenme
Polikistik over sendromu (PCOS) kadınlarda Türkiyede sık rastlanan bir hormonal rahatsızlıktır. Kadınlarda adet düzensizliği ,kıllanma,şişmanlama,cilte yağlanma ve sivilce artması, yumurtalıklarda büyüme ,yumurtlama zorluğu ile giden bir hastalıktır. Yumurtlama problemine bağlı olarak gebelik şansında önemli azalmaya yol açması nedeni ile son derece önemlidir. Kontrol edilmediğinde bazı hastalarda şeker ve kalp hastalıklarınada yol açabilmektedir.
PCOS tanı ve tedavisi ciddi ve uzmanlık gerektiren bir konudur. Tanı ve tedavisinin konuyla ilgili bilgi ve tecrübesi olan hekimlerce yapılmalıdır. Hastaların sorunları hakkında yeterli bilgilendirilmesi ve tedavileri konusunda çok iyi bir şekilde yönlendirilmeleri ve takip edilmeleri gerekmektedir.
1. Hasta psikolojinin desteklenmesi önemlidir. Hastanın moralinin iyi olması, tedaviye inanması , bağlı olması önemlidir
2. Bilinçli bir programla,zaman içinde kilo vermesi tedavini başarısını arttırır.Bu konuda diyetisyen desteği ve bazı ilaçların kullanılması başarıyı arttırır
3. Gebelik için yapılan tedavilerde yumurtalamanın uygun ve kontrollü biçimde sağlanması önemlidir. Kocanın spermini dölleme kabiliyetinin araştırılması ve problemli durumlarda tedavi erkek faktörünüde gözönüne alınarak planlanmalıdır. Aksi takdirde tedavi sonunda geliştirilen yumurtanın döllenmesi gereçekleşemeyeceğinden gebelik olasılığı çok azalacaktır.
4. Polikistik over hastalığı olan hastaların tedavisi özellik gösterir ve diğer nedenlerle yapılan yumurtlama tedavilerinden ayrılır. Tedavi cevabı ve gebelik şansı yüksek olmakla birlikte tedavi detayları çok önemlidir.
Yüksek başarı için temelde hem kişiye özel tedavi seçeneği iyi bir şekilde belirlenmeli hem de yan etki yaratmadan ve hastanın hayatına malolabilecek problemlere yol açmadan gebelik şansı verilmelidir. PCOS tedavisinde yumurtlama tedavisinde hastalara özel ilaç dozlarının uygulamaları başarıyı arttırır yan etkilerini düşürür
5. Yumurtalıkların ilaçlara fazla hassas olması yumurtlama tedavisinde hayati tehlikeye yol açabilecek yumurtalık kistlerinin ortaya çıkmasına yol açabilir. Karında sıvı toplanması,şişkinlik,kan sıvısını azalması,kanda pıhtılaşma artması ile giden ve tedavisi uzunca süren overyen hiperstimülasyon hastalığına yol açabilir.Hastanın hayatını tehlikeye sokabilir. Bu nedenle hastalara yumurtlama ilaçları çok dikkatli şekilde verilmelidir.
6. PCOS hastalarında gebelik sağlandığında düşük oranlarını yüksek olması ayrı bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Zor tedaviler sonunda elde edilen gebeliklerin kaybedilmemesi için önceden destek tedavileri verilmesi ve önleyici tedbirlerin alınması hayati önem taşır.
7.Tedavi planlamasının uygun şekilde yapılmaması bu hastalarda çogul gebelik şansını çok arttırabilir. Üçüz ve üzerinde sayıda bebekle gebe kalınması tedavi ile ilgili olarak anne ve bebeklere ait problemlerin artmasına yol açabilir. Bundan dolayı tedavi sonrasında çogul gebeliklerin önlenebilmesi için özen gösterilmelidir.
8. Uygun hastalarda yapılacak kansız ameliyat tekniği ile yumurtalıklara lazer uygulaması ilaca gerek duymadan yumurtlamayı uzun süreli olarak düzene sokup ve gebelik şansını arttırabilir.Bu hastalarda aşırı yumurtalık uyarıllması olmamakta ve düşük riski azalmaktadır.
9. Yumurtlama tedavisi ve aşılama tedavisinden yanıt alınamadığında ya da gebelik elde edilemediğinde tüp bebek tedavisi gündeme gelmektedir. PCOS hastalarında tüp bebek tedavisi bu konuda çok tecrübeli,yeterli bilgi,donanım ve teknolojiye sahip, hastalarını bebekleriyle birlikte sağlıklı tedavi sonucuna ulaştırabilecek merkezlerde yapılmalıdır.
10.Yumurtalıkları ilaçlara çok hassas olan hastalarda IVM yani ilaçsız tüp bebek tekniğini kullanılabilir. IVM tedavisi dikkatle ve uygun hasta grubuna sunulması gereken ve gebelik şansı % 25-30 arasında değişen bir opsiyon dur.
IVM tedavisinde hormon tedavisinin yan etkileri görülmemektedir, kolay ve ucuz bir yöntemdir. Fakat Çok tecrübeli merkezlerce yapılması gereken bir yöntemdir. Aksi takdirde gebelik şansı çok düşük kalır.
11. Bazı vakalarda uygulanan hormon tedavisi çok titizlikle organize edilse de aşırı uyarılma sendromu yani karın şişliği, vücutta sıvı toplanması, ileri vakalarda solunum sistemi, böbrekler, pıhtılaşma sistemini de etkileyerek tam bir sistemik rahatsızlık şeklinde hayatı tehdit eden tablolar ortaya çıkabilmektedir.
Aşırı uyarılma sendromu yani hiperstimülasyon kalsiyum sistemi üzerinden renin-anjiotensin sistemi dediğimiz böbrek ve idrar yolları sistemi ile ilgisi belirlenmişve komplikasyona yol açacak sistem temelde tedavi edilerek sorun hemen hemen ortadan kaldırılmıştır. Yani hormon uyarısı ile yapılan tüp bebek tedavilerinde PCOS grubu vakalar ve PCOS benzeri tedaviye yüksek yanıt verecek vakalarda tedavi yan etki ve komplikasyonları nerede ise %0 a yaklaştırılmıştır. Böylelikle hem yüksek gebelik oranlarına ulaşılmış hem de yan etki sıfırlanmıştır. Bu tedavi yöntemi birçok vakada başarı ile uygulanmışve uluslararası saygın yere sahip bilimsel dergide yayınlanarak büyük ses getirmiştir.
PCOS tanı ve tedavisi ciddi ve uzmanlık gerektiren bir konudur. Tanı ve tedavisinin konuyla ilgili bilgi ve tecrübesi olan hekimlerce yapılmalıdır. Hastaların sorunları hakkında yeterli bilgilendirilmesi ve tedavileri konusunda çok iyi bir şekilde yönlendirilmeleri ve takip edilmeleri gerekmektedir.
1. Hasta psikolojinin desteklenmesi önemlidir. Hastanın moralinin iyi olması, tedaviye inanması , bağlı olması önemlidir
2. Bilinçli bir programla,zaman içinde kilo vermesi tedavini başarısını arttırır.Bu konuda diyetisyen desteği ve bazı ilaçların kullanılması başarıyı arttırır
3. Gebelik için yapılan tedavilerde yumurtalamanın uygun ve kontrollü biçimde sağlanması önemlidir. Kocanın spermini dölleme kabiliyetinin araştırılması ve problemli durumlarda tedavi erkek faktörünüde gözönüne alınarak planlanmalıdır. Aksi takdirde tedavi sonunda geliştirilen yumurtanın döllenmesi gereçekleşemeyeceğinden gebelik olasılığı çok azalacaktır.
4. Polikistik over hastalığı olan hastaların tedavisi özellik gösterir ve diğer nedenlerle yapılan yumurtlama tedavilerinden ayrılır. Tedavi cevabı ve gebelik şansı yüksek olmakla birlikte tedavi detayları çok önemlidir.
Yüksek başarı için temelde hem kişiye özel tedavi seçeneği iyi bir şekilde belirlenmeli hem de yan etki yaratmadan ve hastanın hayatına malolabilecek problemlere yol açmadan gebelik şansı verilmelidir. PCOS tedavisinde yumurtlama tedavisinde hastalara özel ilaç dozlarının uygulamaları başarıyı arttırır yan etkilerini düşürür
5. Yumurtalıkların ilaçlara fazla hassas olması yumurtlama tedavisinde hayati tehlikeye yol açabilecek yumurtalık kistlerinin ortaya çıkmasına yol açabilir. Karında sıvı toplanması,şişkinlik,kan sıvısını azalması,kanda pıhtılaşma artması ile giden ve tedavisi uzunca süren overyen hiperstimülasyon hastalığına yol açabilir.Hastanın hayatını tehlikeye sokabilir. Bu nedenle hastalara yumurtlama ilaçları çok dikkatli şekilde verilmelidir.
6. PCOS hastalarında gebelik sağlandığında düşük oranlarını yüksek olması ayrı bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Zor tedaviler sonunda elde edilen gebeliklerin kaybedilmemesi için önceden destek tedavileri verilmesi ve önleyici tedbirlerin alınması hayati önem taşır.
7.Tedavi planlamasının uygun şekilde yapılmaması bu hastalarda çogul gebelik şansını çok arttırabilir. Üçüz ve üzerinde sayıda bebekle gebe kalınması tedavi ile ilgili olarak anne ve bebeklere ait problemlerin artmasına yol açabilir. Bundan dolayı tedavi sonrasında çogul gebeliklerin önlenebilmesi için özen gösterilmelidir.
8. Uygun hastalarda yapılacak kansız ameliyat tekniği ile yumurtalıklara lazer uygulaması ilaca gerek duymadan yumurtlamayı uzun süreli olarak düzene sokup ve gebelik şansını arttırabilir.Bu hastalarda aşırı yumurtalık uyarıllması olmamakta ve düşük riski azalmaktadır.
9. Yumurtlama tedavisi ve aşılama tedavisinden yanıt alınamadığında ya da gebelik elde edilemediğinde tüp bebek tedavisi gündeme gelmektedir. PCOS hastalarında tüp bebek tedavisi bu konuda çok tecrübeli,yeterli bilgi,donanım ve teknolojiye sahip, hastalarını bebekleriyle birlikte sağlıklı tedavi sonucuna ulaştırabilecek merkezlerde yapılmalıdır.
10.Yumurtalıkları ilaçlara çok hassas olan hastalarda IVM yani ilaçsız tüp bebek tekniğini kullanılabilir. IVM tedavisi dikkatle ve uygun hasta grubuna sunulması gereken ve gebelik şansı % 25-30 arasında değişen bir opsiyon dur.
IVM tedavisinde hormon tedavisinin yan etkileri görülmemektedir, kolay ve ucuz bir yöntemdir. Fakat Çok tecrübeli merkezlerce yapılması gereken bir yöntemdir. Aksi takdirde gebelik şansı çok düşük kalır.
11. Bazı vakalarda uygulanan hormon tedavisi çok titizlikle organize edilse de aşırı uyarılma sendromu yani karın şişliği, vücutta sıvı toplanması, ileri vakalarda solunum sistemi, böbrekler, pıhtılaşma sistemini de etkileyerek tam bir sistemik rahatsızlık şeklinde hayatı tehdit eden tablolar ortaya çıkabilmektedir.
Aşırı uyarılma sendromu yani hiperstimülasyon kalsiyum sistemi üzerinden renin-anjiotensin sistemi dediğimiz böbrek ve idrar yolları sistemi ile ilgisi belirlenmişve komplikasyona yol açacak sistem temelde tedavi edilerek sorun hemen hemen ortadan kaldırılmıştır. Yani hormon uyarısı ile yapılan tüp bebek tedavilerinde PCOS grubu vakalar ve PCOS benzeri tedaviye yüksek yanıt verecek vakalarda tedavi yan etki ve komplikasyonları nerede ise %0 a yaklaştırılmıştır. Böylelikle hem yüksek gebelik oranlarına ulaşılmış hem de yan etki sıfırlanmıştır. Bu tedavi yöntemi birçok vakada başarı ile uygulanmışve uluslararası saygın yere sahip bilimsel dergide yayınlanarak büyük ses getirmiştir.
