ORTODONTİDE BONDİNG NEDİR?
- Ortodontide bonding, braketlerin dişlerin iç veya dış yüzeylerine özel tekniklerle yapıştırılması işlemini ifade eder.
- Braketleme süreci, hekimin braketleri tek tek yapıştırdığı direkt teknik veya laboratuvar hazırlığı gerektiren indirekt teknik olmak üzere iki farklı yöntemle uygulanır.
- Başarılı bir uygulama için diş yüzeyinin temizlenmesi, hazırlanması, ara ajan uygulanması ve braketlerin sabitlenmesi aşamalarının sırasıyla takip edilmesi gerekir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Ortodontide Bonding Nedir?
Son dönemde ortodonti uygulamaları arasında oldukça popüler olan bonding işlemi, dişlerin üzerine braketlerin yapıştırılması sürecini ifade eder. Bu işlemde braketler, dişlerin dudak ve yanağa temas eden dış yüzeylerine (labial) veya dile temas eden iç yüzeylerine (lingual) yerleştirilebilir. Dişlerin iç ve dış yüzey özellikleri birbirinden tamamen farklı olduğu için, kullanılan braket tasarımları da bu yüzeylere özel olarak üretilmektedir.
Örneğin, ön dişlerin dış (labial) yüzeylerine uygulanan braketlerin tabanları içbükey bir yapıya sahipken; iç (lingual) yüzeylere yapıştırılan braketlerin tabanları düz veya dışbükey formdadır. Ortodontide bonding işlemi, uygulama yöntemine göre iki ana tekniğe ayrılmaktadır.
Ortodontide Bonding Teknikleri
Ortodontik tedavilerde braketleme süreci, hastanın ihtiyacına ve vakanın durumuna göre iki farklı yöntemle gerçekleştirilir:
- Direkt Bonding Tekniği: Uzun süren tek bir seansla tamamlanır.
- İndirekt Bonding Tekniği: Kısa süren iki ayrı seansla tamamlanır.
1. Direkt Bonding Tekniği
Günümüzde en yaygın kullanılan ve klinik pratikte en sık tercih edilen yöntem direkt bonding tekniğidir. Bu yöntemde her bir braket, hekim tarafından diş yüzeyine tek tek elle yapıştırılır. İşlem süresi, ağızdaki diş sayısına ve hastanın uyumuna bağlı olarak değişmekle birlikte, tek çene için ortalama 15-20 dakika sürmektedir. Braketleme işleminin ardından tellerin yerleştirilmesiyle seans tamamlanır.
Direkt Bonding Avantajları ve Dezavantajları:
| Avantajlar | Dezavantajlar |
|---|---|
| Tüm braketler tek seansta yapıştırılabilir. | Diğer tekniğe göre seans süresi 10-15 dakika daha uzundur. |
| Ölçü alınmasını gerektirmez (bulantı refleksi olanlar için idealdir). | - |
| Laboratuvar süreci için bekleme süresi yoktur. | - |
2. İndirekt Bonding Tekniği
İndirekt bonding yöntemi, braketlerin toplu olarak yapıştırıldığı iki aşamalı bir süreçtir. İlk seansta hastadan ölçü alınır ve ardından 2-3 günlük bir laboratuvar çalışması gerçekleştirilir. Bu süreçte, hastanın çapraşık diş modeli üzerinde braketler dizilir ve dişlerin şeklini alan taşıyıcı bir kaşık (transfer tepsisi) hazırlanır.
İkinci seansta, hazırlanan bu özel kaşık yardımıyla tüm braketler aynı anda dişlere yapıştırılır. Kaşığın ağızdan uzaklaştırılması ve tellerin takılmasıyla işlem sonlandırılır.
İndirekt Bonding Avantajları ve Dezavantajları:
- Avantajı: Seans süresi direkt tekniğe göre daha kısadır; hastalar uzun süre ağızlarını açık tutmak zorunda kalmazlar.
- Dezavantajları: İşlem iki seans gerektirir, ölçü alınması zorunludur ve laboratuvar aşaması için bekleme süresi vardır.
Teknik Seçimi: Hangi Yöntem Ne Zaman Tercih Edilir?
Dişlerin ön (labial) yüzeylerine yapılan uygulamalarda genellikle direkt bonding tekniği tercih edilmektedir. Ancak sosyal yaşamı veya mesleği gereği (oyuncular, spikerler, modeller) estetik kaygısı olan bireylerde, dişlerin iç yüzeyine uygulanan lingual ortodonti yöntemi önerilir.
Lingual ortodonti (içten tel) uygulamalarında şu nedenlerle indirekt teknik tercih edilir:
- Arka diş bölgesinde tükürük akışını kontrol etmenin zorluğu.
- Hastanın uzun süre ağzını açık tutmasının yarattığı konfor kaybı.
- Dişlerin iç yüzeylerindeki yapısal farklılıklar nedeniyle hassas yerleşim gerekliliği.
Ortodontide Bonding Aşamaları
Uygulama tekniği veya yüzeyi ne olursa olsun, başarılı bir bonding işlemi için şu dört temel aşama sırasıyla uygulanmalıdır:
- Temizlik: Diş yüzeyindeki diş taşı, plak ve yiyecek artıkları temizlenmelidir. Bazı durumlarda basit bir polisaj yeterliyken, bazen birkaç seanslık profesyonel temizlik gerekebilir.
- Yüzey Hazırlığı (Enamel Conditioning): Diş minesinin yüzey özelliklerinin değiştirilmesi işlemidir.
- Ara Ajan Uygulaması (Sealing): Yüzeyin özel bir ajanla kaplanmasıdır.
- Braketlerin Yapıştırılması (Bonding): Braketlerin dişe sabitlendiği son aşamadır.
Bu işlemlerden hazırlık aşamaları yaklaşık 5 dakika sürerken, yapıştırma aşaması tek çene için ortalama 10-15 dakika sürmektedir.
Özel Yüzeylere Braket Yapıştırılabilir mi?
Ortodontik braketler sadece doğal diş minesine değil; seramik kaplama, amalgam dolgu veya kompozit dolgu gibi farklı yüzeylere de yapıştırılabilir. Bu durumlarda da temel dört aşamalı bonding süreci izlenir. Tek fark, bu özel yüzeyler için geliştirilmiş farklı materyallerin ve ajanların kullanılmasıdır.
KAYNAKÇA:
- Graber, L.W., Vanarsdall, R.L., Vig, K.W.L. (2012). Orthodontics Current Principles and Techniques (5. bs.), (s. 728): Mosby, Elsevier.
