Omurilik kanal daralması, bel kanal darlığı
- Omurilik kanal daralması, spinal kanalın daralarak sinir dokularını sıkıştırması sonucu oluşan ve en sık bel ile boyun bölgelerinde görülen dejeneratif bir hastalıktır.
- Hastalığın en tipik belirtisi olan nörojenik klaudikasyon, yürüme veya ayakta durma ile artan bacak ağrısı, uyuşukluk ve kramplarla kendini gösterir.
- Tedavi sürecinde başlangıçta fizik tedavi ve ilaç gibi cerrahi dışı yöntemler izlenirken, ciddi kuvvet kaybı ve yürüme kısıtlılığı olan vakalarda mikrocerrahi yöntemlerle kanal genişletilir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Omurilik Kanal Daralması (Spinal Stenoz) Nedir?
Omurilik kanal daralması, omurilik ve sinir köklerinin içinden geçtiği spinal kanalın çeşitli nedenlerle daralarak sinir dokularını sıkıştırması durumudur. Omurgamız; boyun, göğüs, bel ve sakral olmak üzere dört ana bölgeden oluşur. Bu yapı içerisinde kanal daralması en sık bel ve boyun bölgelerinde gözlemlenmektedir.
Bel bölgesinde bulunan 5 adet omur, vücut ağırlığının en çok bindiği noktadır. Spinal kanal daralması, bu bölgedeki yumuşak dokuların ve kemik yapıların kalınlaşması sonucu meydana gelir. Hastalık ilerledikçe bireylerin yaşam kalitesi düşer ve günlük aktiviteleri ciddi oranda kısıtlanır.
Omurilik Kanal Daralmasının Nedenleri
Kanal daralması, genellikle yaşa bağlı gelişen dejeneratif değişimler sonucunda ortaya çıkar. Bu süreci tetikleyen temel faktörler şunlardır:
- Genetik yatkınlık ve vücudun yanlış kullanımı,
- Travmalar ve omurga üzerindeki aşırı yüklenmeler,
- Faset eklemlerin ve bağ dokularının (sarı bağ) kalınlaşması,
- Disk yapısındaki su oranının yaşla birlikte azalması ve disk yüksekliğinin kaybolması.
Özellikle genç yaşlarda su oranı yüksek olan diskler, yaşlanma ile birlikte bu özelliğini kaybeder. Bu durum diskin yük taşıma yeteneğini azaltarak dış tabakada yırtılmalara ve dolayısıyla bel ağrısına neden olur.
Belirtiler: Nörojenik Klaudikasyon
Dar kanal hastalarında en tipik belirti, yürümekle veya ayakta kalmakla artan şikayetlerdir. Bu klinik tablo tıp literatüründe nörojenik klaudikasyon olarak adlandırılır. Hastalığın temel belirtileri şunlardır:
- Bacaklarda ve baldırda şiddetli ağrı, uyuşukluk,
- Bacak krampları ve kasılmalar,
- Öne doğru eğilince veya oturunca ağrının hafiflemesi,
- Sırtüstü yatmakta güçlük çekme,
- İleri evrelerde öne eğilerek yürüme eğilimi.
Zamanla hastanın ağrısız yürüyebildiği mesafe kısalır. Çok ileri vakalarda, ev içi kısa yürüyüşlerde dahi bacak krampları kaçınılmaz hale gelir.
Tanı ve Teşhis Yöntemleri
Dar kanal şikayetleri olan hastalar titizlikle incelenmelidir; çünkü spinal tümörler gibi bazı ciddi rahatsızlıklar benzer belirtiler gösterebilir. Tanı sürecinde kullanılan temel araçlar şunlardır:
| Tanı Aracı | Kullanım Amacı |
|---|---|
| Direkt Grafi | Kemik yapının genel değerlendirmesi |
| Bilgisayarlı Tomografi (BT) | 3 boyutlu kemik rekonstrüksiyonu |
| Manyetik Rezonans (MR) | Yumuşak doku ve sinir basısının detaylı incelenmesi |
| EMG | Sinir iletiminin ve hasarının ölçülmesi |
Omurilik Kanal Daralması Tedavi Seçenekleri
Tedavi yaklaşımı, hastalığın evresine ve hastanın şikayetlerine göre belirlenir. İlerlememiş vakalarda öncelikle cerrahi dışı yöntemler tercih edilir.
Cerrahi Dışı Yöntemler
- Yatak istirahati ve ilaç tedavisi,
- Fizik tedavi uygulamaları,
- Spinal enjeksiyonlar.
Cerrahi Müdahale Ne Zaman Gereklidir?
Eğer hastada yürüme mesafesi belirgin şekilde azaldıysa, bacaklarda kuvvet kaybı başladıysa, idrar veya büyük abdest problemleri eşlik ediyorsa cerrahi kaçınılmazdır.
Günümüzde cerrahi tedavide amaç, omurilik kesesi üzerindeki baskıyı kaldırmaktır. Deneyimli cerrahlar tarafından uygulanan mikrocerrahi teknikli "internal dekompresyon" ameliyatları ile omurga dinamiği korunarak kanal genişletilir. Eğer hastada eş zamanlı bir bel fıtığı mevcutsa, aynı operasyonla fıtık da temizlenerek başarılı sonuçlar elde edilir.
