Öfke Kontrolü Sorunlarının Çözülmesinde EMDR Etkili midir?

Öfke Kontrol Sorunu ve Öfke Patlamaları

Öfke kontrol sorunu, kadınlarda da görülmekle beraber klinik gözlemlere göre daha çok erkeklerde karşımıza çıkan psikolojik bir problemdir. Bu sorunu yaşayan bireyler, ortada anlamlı bir neden yokken aniden öfke patlaması yaşayabilirler. Bir neden olduğu durumlarda ise verdikleri tepki, durumun gerektirdiği sinirlenme düzeyinden çok daha abartılı bir öfke duygusu barındırır.

Öfke kontrolü güçlüğü çeken kişilerin belirgin özellikleri şunlardır:

• Olumsuzluklara karşı tolerans eşikleri oldukça düşüktür.
• Mükemmeliyetçi bir kişilik yapısına sahiptirler.
• Düşünce yapılarında "meli-malı" türü zorunluluk cümlelerine sıkça rastlanır.
• Her şeyin kendi istedikleri gibi, hatasız ve anında gerçekleşmesini beklerler.
• Söylediklerinin dinlenmesi, tam anlaşılması ve onaylanması konusunda ısrarcıdırlar.

Öfke Sorunu Olan Kişilerin Kişilerarası İlişkileri

Öfke kontrol sorunu yaşayan bireyler, kendileri gibi düşünmeyen kişilere karşı yoğun bir tahammülsüzlük sergilerler. Farklı görüşteki insanları genellikle yetersiz veya "aptal" olarak değerlendirerek onlara karşı sert tutumlar takınabilirler. Özellikle haksızlığa uğradıklarını düşündükleri anlarda, diğer insanlara kıyasla çok daha şiddetli ve kontrolsüz bir öfke açığa çıkarırlar.

Öfke Kontrol Sorununun Kökeni ve Çocukluk Travmaları

Analizler yapıldığında, düşük tolerans eşiğinin arkasında genellikle çocukluk ve ergenlik döneminde yaşanmış travmatik durumlar olduğu görülmektedir. Bu kişilerin geçmişinde şu faktörler öne çıkar:

1. Ebeveyn Çatışmaları: Özellikle aynı cinsiyetten ebeveyn ile yaşanan sorunlu ve çatışmalı ilişkiler, duygu kontrolü becerisinin gelişmesini engeller.
2. Otoriter Baba Figürü: Çocuklukta aşırı sert, otoriter ve cezalandırıcı bir baba figürünün varlığı, çocuğun ya sürekli çatışmasına ya da korkuyla sinmesine neden olur.
3. Duygu Birikimi: Sert ebeveyn tutumlarına karşı biriken öfke, yetişkinlikte en ufak bir hayal kırıklığında alevlenerek bugüne transfer olur.

EMDR Yöntemi ile Öfke Kontrolü Tedavisi

EMDR yöntemi, öfke üzerinde çalışırken özel bir protokol uygular. Bu terapide temel amaç, kişiye öfkesini nasıl bastıracağını öğretmek değil, öfkenin kaynağına inerek kalıcı bir değişim sağlamaktır.

EMDR psikoterapisinde nihai hedef, kişinin abartılı bir şekilde öfkelenememesini sağlamaktır. Diğer yöntemlerin aksine, kişi öfkesiyle baş etmeye çalışmak zorunda kalmaz; çünkü duyarsızlaşma sayesinde artık gereksiz yere öfkelenme dürtüsü kendiliğinden ortadan kalkar.

Ercüment Doğan, Ph.D.
Klinik Psikolog