Neden Dinlenirken Bile Suçluluk Hissederiz?

Dinlenmek Neden Rahatsız Eder?
Birçok kişi dinlenmeyi, ancak tüm sorumluluklar tamamlandığında hak edilebilecek bir ödül
gibi görür. Oysa yapılacaklar listesi hiçbir zaman bitmez. Bu da dinlenmenin sürekli
ertelenmesine ya da dinlenirken huzursuz hissetmeye yol açar.
Bu noktada devreye giren düşünce şudur:
“Şu an durmamalıyım.”
Bu düşünce, bedenin ihtiyacını değil; içselleştirilmiş beklentileri temsil eder.
Suçluluk Nereden Gelir?
Dinlenirken hissedilen suçluluk çoğu zaman çocuklukta öğrenilen mesajlarla ilişkilidir.
“Çalışmadan olmaz”, “boş durmak tembelliktir”, “hep bir şey yapmalısın” gibi inançlar
zamanla iç sese dönüşür. Yetişkinlikte bu ses dışarıdan gelmez; içeriden konuşur.
Klinik gözlemlerde bu kişiler sıklıkla şunu söyler:
 - “Boş durunca kendimi kötü hissediyorum”
 - “Dinlenirken bile rahatlayamıyorum”
Bu durum, beden dinlenirken zihnin hâlâ çalıştığını gösterir.
Üretkenlik ile Değer Arasındaki Karışıklık
Modern yaşamda üretkenlik, değerle karışır. Kişi ne kadar yapıyorsa o kadar “iyi” hisseder.
Dinlenme ise görünmez olduğu için değersizleşir. Bu da kişiyi sürekli bir performans hâlinde
tutar.
Dinlenirken suçluluk hissetmek, çoğu zaman şu inancın işaretidir:
“Bir şey üretmiyorsam, yeterli değilim.”
Bu inanç, uzun vadede tükenmişliği besler.
Terapötik Açıdan Dinlenme
Terapi sürecinde dinlenme çoğu zaman yeniden öğrenilmesi gereken bir beceri olarak ele
alınır. Kişi durduğunda ortaya çıkan suçluluğu fark eder ve bu duygunun bugüne mi, yoksa
geçmişte öğrenilen bir kurala mı ait olduğunu ayırt etmeye başlar.
Bu ayrım yapıldığında, suçluluk azalmasa bile anlam kazanır. Anlam kazanan duygu ise
daha yönetilebilir hâle gelir.

Dinlenmek Ne Değildir?

Dinlenmek kaçmak değildir. Tembellik değildir. Vazgeçmek değildir. Dinlenmek, bedenin ve
zihnin yeniden regüle olabilmesi için bir ihtiyaçtır. Bu ihtiyacı bastırmak, kısa vadede
üretkenliği artırıyor gibi görünse de uzun vadede bedelini ağırlaştırır.

Dinlenirken suçluluk hissetmek, çoğu zaman kişinin yeterince çalışmadığını değil; yeterince
durmaya izin verilmediğini gösterir. Dinlenmek, hak edilen bir ödül değil; sürdürülebilir bir
yaşam için temel bir gerekliliktir. Psikolojik iyi oluş, ancak durmanın da meşru olduğu bir iç
dünyada mümkündür.