Meme kanseri ve meme ameliyatları hakkında bilmek istedikleriniz
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Meme Kanseri Tedavisinde Cerrahi Yaklaşımlar
Meme kanseri tanısı konulan kadınların büyük bir çoğunluğu için cerrahi müdahale, tedavinin temel taşını oluşturur. Bölgesel tedavi amacıyla uygulanan operasyonlar; memenin korunması, tamamen alınması veya koltuk altı lenf bezlerinin incelenmesi gibi farklı yöntemleri kapsar. Günümüzde cerrahi planlama yapılırken, hastanın tıbbi durumu kadar estetik beklentileri ve meme rekonstrüksiyonu (yeniden onarım) seçenekleri de eş zamanlı olarak değerlendirilmektedir.
Meme Koruyucu Cerrahi Yöntemleri
Meme koruyucu cerrahide temel amaç, kanserli dokuyu güvenli bir sınırla çıkarırken memenin doğal formunu korumaktır. Çıkarılacak doku miktarı; kitlenin boyutu, yerleşimi ve hastanın genel durumuna göre belirlenir.
Lümpektomi ve Parsiyel Mastektomi
- Lümpektomi: Sadece tümörlü kitlenin, etrafındaki bir miktar normal doku sınırı ile birlikte çıkarılmasıdır. İşlem sonrası genellikle radyoterapi uygulanır.
- Parsiyel (Kısmi) Mastektomi: Lümpektomiden daha geniş bir doku kaybını ifade eder; memenin yaklaşık dörtte biri (kadranektomi) çıkarılabilir.
- Re-eksizyon: Patolojik incelemede cerrahi sınırlarda kanser hücresi saptanırsa, temiz sınır sağlamak için işlemin tekrarlanmasıdır.
Evre I ve II meme kanseri olan kadınlarda, meme koruyucu tedavi ile memenin tamamen alınması (mastektomi) arasında sağ kalım oranları açısından bir fark bulunmamaktadır.
Radyoterapisiz Lümpektomi Kriterleri
Bazı özel durumlarda, lümpektomi sonrası radyasyon tedavisine ihtiyaç duyulmayabilir. Bu kriterler şunlardır:
- 70 yaş ve üzerinde olmak.
- Tümör boyutunun 2 cm veya altında olması.
- Tümörün hormon reseptörü pozitif olması ve hormon tedavisi planlanması.
- Lenf bezi tutulumunun olmaması.
Mastektomi: Memenin Tamamen Alınması
Mastektomi, meme dokusunun tamamının çıkarıldığı cerrahi prosedürdür. Hastalığın evresine ve yayılımına göre farklı teknikler uygulanır:
| Yöntem | Uygulama Kapsamı |
|---|---|
| Basit (Total) Mastektomi | Meme başı dahil tüm meme dokusu çıkarılır; lenf bezlerine dokunulmaz. |
| Modifiye Radikal Mastektomi | Tüm meme dokusu ile birlikte koltuk altı lenf bezleri de çıkarılır. En sık uygulanan yöntemdir. |
| Subkutan Mastektomi | Meme başı ve cilt korunarak sadece içteki meme dokusu çıkarılır. |
| Radikal Mastektomi | Meme, lenf bezleri ve göğüs duvarı kaslarının tamamı çıkarılır. Günümüzde nadiren tercih edilir. |
Cerrahi Seçiminde Dikkat Edilmesi Gereken Faktörler
Erken evre meme kanserinde lümpektomi ve mastektomi arasında karar verirken hastanın yaşam tarzı ve tıbbi gereklilikler ön plandadır. Mastektomi, her zaman daha uzun yaşam süresi anlamına gelmez; 20 yılı aşan çalışmalar her iki yöntemin de sağ kalım başarısının eşit olduğunu kanıtlamıştır.
Lümpektominin önerilmediği durumlar:
- Aynı memeye daha önce radyoterapi yapılmış olması.
- Memede birbirine uzak birden fazla kanser odağı bulunması.
- Gebeliğin radyoterapi sürecinde devam edecek olması.
- Lupus veya skleroderma gibi bağ dokusu hastalıkları.
- Tümörün meme boyutuna göre çok büyük olması.
Koltuk Altı Lenf Bezi Cerrahisi
Kanser hücrelerinin yayılımını saptamak ve evreleme yapmak için koltuk altı (aksiller) lenf bezlerinin incelenmesi kritiktir.
Aksiller Lenf Nodu Disseksiyonu
Genellikle 10-40 arası lenf bezinin çıkarılması işlemidir. En önemli uzun vadeli yan etkisi, kolda şişlik olarak bilinen lenfödem tablosudur. Lenf bezleri çıkarılan her 4 kadından birinde bu risk mevcuttur.
Sentinel Lenf Nodu Biopsisi (SLNB)
Kanserin ilk yayılma ihtimali olan "bekçi" lenf bezlerinin saptanmasıdır. Mavi boya veya radyoaktif madde yardımıyla bulunan bu bezlerde kanser yoksa, diğer lenf bezlerinin çıkarılmasına gerek kalmaz. Bu sayede lenfödem riski %5 seviyelerine kadar düşer.
Önemli Not: Cerrahi sonrası yara yerinde kan birikimi (hematoma), sıvı birikimi (seroma) veya enfeksiyon gibi risklere karşı uzman takibi hayati önem taşır.
