Kürtaj hakkında tüm bilmek istedikleriniz
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Kürtaj Nedir? Tanısal ve Tedavi Edici Amaçları
Kürtaj (küretaj), dünya genelinde ve ülkemizde en sık uygulanan jinekolojik işlemlerin başında gelmektedir. Amerika Birleşik Devletleri'nde en sık yapılan 10 cerrahi işlemin 4'ünü; dilatasyon ve küretaj (D&C), tüplerin bağlanması, abdominal histerektomi ve vajinal histerektomi oluşturmaktadır. Bu işlem hem tedavi edici hem de tanısal amaçlarla gerçekleştirilen kritik bir müdahaledir.
Türkiye'deki yasal düzenlemelere göre, isteğe bağlı gebelik tahliyesi 10 haftadan küçük gebelikler için mümkündür. 10 haftalık sınırı aşan durumlarda istemli küretaj yapılması kanunen suç teşkil etmektedir. İşlem; fetüs tahliyesi, aşırı kanama kontrolü gibi tedavi edici nedenlerin yanı sıra, menopoz sonrası kanama veya rahim içi lezyonların incelenmesi gibi tanısal amaçlarla da uygulanır.
Kürtaj Tipleri ve Uygulama Yöntemleri
Kürtaj işlemi, uygulanan bölgeye ve kullanılan tekniğe göre sınıflara ayrılmaktadır. Bölgesel olarak iki ana tipi mevcuttur:
- Endometrial Küretaj: Rahim içini temizlemeye yönelik işlem.
- Endoservikal Küretaj (ECC): Rahim ağzı kanalının küretajı.
Uygulama tekniği açısından ise keskin (sharp) küretaj ve vakum küretaj olmak üzere iki yöntem bulunur. Keskin küretaj yönteminde, hekim tecrübesinin yetersiz olması durumunda perforasyon (rahim delinmesi) riski daha yüksektir.
Kürtaj Hangi Durumlarda Yapılır?
Kürtaj işlemi, jinekolojik sağlıkta geniş bir yelpazede endikasyon bulmaktadır. Başlıca uygulama nedenleri şunlardır:
| Kullanım Amacı | Uygulama Nedenleri |
|---|---|
| Tedavi Edici | Anormal rahim kanamaları, düşük sonrası kalan parçaların temizlenmesi, rahim ağzı darlıkları, molar (üzüm) gebelik tahliyesi. |
| Tanısal | Rahim kanseri şüphesi, dış gebelik tanısı, rahim duvarı kalınlaşmaları, infertilite (kısırlık) araştırmaları. |
| Diğer | İstemli gebelik tahliyesi, kanser cerrahisi öncesi evreleme, polip veya submükoz miyomların tespiti. |
İşlem Öncesi Hazırlık ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Operasyon öncesinde hastanın endikasyonu netleştirilmeli, istemli tahliyelerde gebelik haftası ve fetal kalp atımları mutlaka not edilmelidir. Gebelik kesesi netleşmeden, sadece test sonucuna dayanarak yapılan işlemler yüksek risk taşır; bu durum gebeliğin devam etmesine veya sakat doğumlara yol açabilir.
İşlem öncesi yapılması gereken tetkikler şunlardır:
- Tam kan sayımı
- Kan grubu tayini (Rh uyuşmazlığı kontrolü)
- Kantitatif Beta-hCG testi
Kürtaj Nasıl Yapılır? İşlem Süreci ve Anestezi
Kürtaj işlemi; genel anestezi, lokal (paraservikal), epidural veya spinal anestezi altında gerçekleştirilebilir. Hasta jinekolojik pozisyonda hazırlanır ve tam antisepsi sağlanarak enfeksiyon riski minimize edilir. İşlem öncesi mesanenin boşaltılması, sonda ihtiyacını ortadan kaldırır.
Uygulama Adımları:
- Spekulum Yerleştirme: Rahim ağzı değerlendirilir ve gerekirse smear örneği alınır.
- Dilatasyon: Rahim ağzı, Hegar bujisi adı verilen aletlerle (genellikle 7-9 mm) genişletilir.
- Tahliye: Plastik Karman kanülleri ve vakum aspiratör cihazı kullanılarak rahim içi boşaltılır.
- Kontrol: Rahim iç duvarından "karda yürüme sesi" (CRY sesi) geldiğinde işlem sonlandırılır.
Kürtajın Riskleri ve Komplikasyonları
Her cerrahi müdahalede olduğu gibi kürtajın da belirli riskleri bulunmaktadır. Rahim delinmesi (perforasyon) riski %0.63 - 1 arasındadır. Diğer olası komplikasyonlar şunlardır:
- Asherman Sendromu: Rahim duvarlarının birbirine yapışması sonucu kısırlık veya adet azlığı.
- Enfeksiyon ve Kanama: Akut endometrit veya aşırı kanama riski.
- Parça Kalması: İşlem sonrası içeride doku kalması sonucu ağrı ve kanama.
- Rh Uyuşmazlığı: Rh negatif annelerde, 6 haftadan büyük tahliyelerde 72 saat içinde kan uyuşmazlığı iğnesi (Rhogam) yapılmalıdır.
İşlem Sonrası İyileşme Süreci
Operasyon sonrası hekim tarafından antibiyotik (genellikle 10 gün), ağrı kesici ve rahim kasıcı ilaçlar reçete edilir. İyileşme sürecinde dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:
- Takip Muayenesi: İşlemden sonraki 3. ve 7. günlerde kontrol yapılmalıdır.
- Cinsel İlişki Yasağı: En az 1 hafta cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır.
- Korunma: Yumurtlama 2 hafta içinde başlayabileceği için etkili bir doğum kontrol yöntemine geçilmelidir.
- Gebelik Planı: Yeni bir gebelik için en az 3 ay beklenmesi önerilir.
Not: Şiddetli ağrı, ateş, aşırı kanama veya baygınlık durumunda acilen hekime başvurulmalıdır.
Kaynaklar:
- Williams Jinekoloji (2010).
- Current Diagnosis and Treatment Obstetrics & Gynecology (2010).
Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. İlker Günyeli
