KOLON KANSERİ TARAMASI NASIL YAPILIR?

Kolon Kanseri: Tanımı ve Görülme Sıklığı

Kolon (kalın bağırsak), sindirim sisteminin ince bağırsaktan sonra gelen ve yaklaşık 1.5 metre uzunluğunda olan son bölümüdür. Bu organın son 15-20 santimetrelik kısmı ise tıpta rektum olarak adlandırılmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü verileri, kolorektal kanserlerin küresel ölçekte erkeklerde en sık teşhis edilen üçüncü, kadınlarda ise ikinci kanser türü olduğunu göstermektedir. İstatistiksel olarak bu hastalık, erkeklerde kadınlara oranla hem daha sık görülmekte hem de daha yüksek ölüm oranlarına yol açmaktadır.

Kolon Kanseri Risk Faktörleri ve Korunma Yolları

Çeşitli çevresel ve genetik unsurlar, kolon kanseri gelişim riskini doğrudan etkilemektedir. Özellikle sigara kullanımı, aşırı kırmızı et tüketimi, ileri yaş, obezite, diyabet (şeker hastalığı) veya insülin direnci varlığı risk artırıcı temel faktörlerdir. Ayrıca, ülseratif kolit veya Crohn hastalığı gibi inflamatuvar bağırsak hastalıkları da süreci tetikleyebilmektedir.

Hastalıktan korunmada ise yaşam tarzı değişiklikleri büyük önem taşır. Aşağıdaki unsurlar kolon kanserine karşı koruyucu etki göstermektedir:

• Düzenli fiziksel egzersiz yapmak
• Taze sebze ve meyve ağırlıklı beslenmek
• Lifli gıda tüketimine öncelik vermek

Kolon Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Kolon kanserinin en yaygın belirtisi, bireyin normal dışkılama alışkanlığında meydana gelen değişikliklerdir. Bu durum; ishal, kabızlık, dışkı çapının incelmesi veya bağırsakların tam boşalamama hissi şeklinde ortaya çıkabilir. Hastalığın seyri sırasında karşılaşılabilecek diğer kritik semptomlar şunlardır:

• Rektal kanama (makattan kan gelmesi)
• Süreklilik arz eden karın ağrısı
• Demir eksikliği anemisi (kansızlık)
• İstem dışı hızlı kilo kaybı

Polipler ve Erken Teşhisin Önemi

Kolorektal kanserlerin yaklaşık %95'i poliplerden kaynaklanmaktadır. Polip, bağırsak iç yüzeyinde "et beni" şeklinde beliren oluşumlardır. Özellikle adenomatöz polipler, tümörleşme potansiyeline sahiptir ve erkeklerin %30'unda, kadınların ise %20'sinde görülmektedir. Bu poliplerin henüz kanserleşmeden endoskopik yöntemlerle çıkarılması, tümör gelişimini tamamen engelleyebilmektedir.

Kolon Kanseri Tarama Yöntemleri

Yaş ilerledikçe polip görülme sıklığı arttığı için 50 yaş üzerindeki tüm bireylere düzenli tarama önerilir. Aile öyküsü olanlarda ise tarama süreci daha erken başlatılmalıdır. Günümüzde uygulanan üç temel tarama yöntemi bulunmaktadır:

Sonuç olarak, tüm kanser türlerinde olduğu gibi kolon kanserinde de erken tanı hayat kurtarıcıdır. Uygun tarama programları sayesinde erken dönemde teşhis edilen hastalar, yüksek başarı oranlarıyla tedavi edilebilmektedir.