İŞİTME TESTLERİ

Odiometrik Testler: İşitme Sağlığının Değerlendirilmesi

Genel olarak odiometrik testler adı verilen işitme testleri, kulak hastalıklarının teşhis edilmesinde ve tedavi planının oluşturulmasında kritik bir rol oynar. KBB (Kulak Burun Boğaz) hekimleri; hastanın şikayetleri, fiziksel muayene bulguları ve diğer tetkik sonuçlarını değerlendirerek hangi testin uygulanacağına karar verir. Her bir test, işitme sisteminin farklı bölümleri hakkında spesifik bilgiler sunmaktadır.

Saf Ses Odiometrisi (Pure Tone Odiometri)

Saf ses odiometrisi, en sık uygulanan temel işitme testidir. Bu test, her iki kulağın farklı frekanslardaki (ince ve kalın sesler) duyabildiği en düşük ses şiddetini, yani işitme eşiğini belirler. Uygulama sırasında hasta ses geçirmez bir kabine alınır ve kulaklık aracılığıyla verilen sesleri duyduğunda bir butona basarak yanıt verir.

Bu ölçümde hava yolu ve kemik yolu işitme seviyeleri ayrı ayrı analiz edilir:

• Hava Yolu Ölçümleri: Kulak kepçesinden beyne kadar olan tüm işitme yolları hakkında bilgi verir.
• Kemik Yolu Ölçümleri: Doğrudan iç kulaktan itibaren olan işitme durumunu gösterir.

İşitme kaybının türü, bu iki ölçüm arasındaki farka göre belirlenir. Eğer sadece hava yolunda kayıp varsa iletim tipi, her iki yolda aynı derecede kayıp varsa sensörinöral tip, her ikisinde de kayıp olup hava yolunda daha fazlaysa mikst tip işitme kaybı tanısı konur.

İşitme Seviyesi Sınıflandırması (dB)

İşitme seviyesi desibel (dB) cinsinden ölçülür ve aşağıdaki tabloya göre sınıflandırılır:

Timpanometri ve Orta Kulak Basıncı

Timpanometri, orta kulağın basıncını ölçmek için kullanılan, uygulaması oldukça kolay ve bebeklerde dahi güvenle yapılabilen bir testtir. Ölçümün yapılabilmesi için kulak zarının delik olmaması şarttır. Dış kulak yoluna yerleştirilen bir prob sayesinde orta kulak basıncı ölçülerek bir grafik elde edilir.

Normal şartlarda grafikteki tepe noktasının 0 değerinde olması beklenir. Basınç değeri olarak -50 ile +50 arası normal kabul edilir. Özellikle çocuklarda görülen geniz eti, alerji veya orta kulak iltihabı gibi durumlarda basınçta belirgin düşüşler gözlemlenir.

Konuşmayı Ayırt Etme Oranı

Hastanın konuşulanları anlama yüzdesini ölçen bu test, işitme eşikleri belirlendikten sonra uygulanır. Hastaya duyabileceği şiddette kelimeler okunur ve bunları ne kadar doğru tekrar edebildiği ölçülür. Bu test; işitme cihazı uygulamalarında, kronik orta kulak ameliyatlarında, Meniere hastalığı ve otoskleroz (orta kulak kireçlenmesi) tanılarında büyük önem taşır.

Stapes Refleksi Ölçümleri

Stapes refleksi, yüksek sesli uyaranlara karşı orta kulaktaki stapes (üzengi) kemiğinin hareket etmesiyle oluşan doğal bir reflekstir. Bu mekanizma işitme ve yüz sinirleri tarafından kontrol edilir. Timpanometri cihazı ile yapılan bu ölçümde, refleksin alınamaması; otoskleroz, yüz siniri hastalıkları veya beyin sapı problemlerine işaret edebilir.

Otoakustik Emisyon (OAE)

İç kulak yapısı pasif değildir ve kendisi de düşük şiddetli sesler üretir. Bu seslerin dış kulak yolundan kaydedilmesi tekniğine Otoakustik Emisyon denir. Günümüzde özellikle yenidoğan işitme taramalarında en yaygın kullanılan yöntemdir. Portatif cihazlar sayesinde bebeklerde işitme taraması hızlı ve etkin bir şekilde gerçekleştirilir.

Beyinsapı Cevaplı Odiometri (BERA/ABR)

BERA veya ABR olarak kısaltılan bu teknik, sesli uyarana karşı iç kulak ve beyin sapının verdiği elektriksel yanıtları değerlendirir. Ölçülen dalgaların analizi ile işitme seviyesi, iç kulak ve beyin sapı hastalıkları hakkında detaylı bilgi edinilir. Çok değerli veriler sunan bu tetkikin yorumlanması uzmanlık ve tecrübe gerektirir.