İnsan neden şiddet uygular?

Şiddetin Temel Nedenleri: Biyolojik, Psikolojik ve Sosyal Faktörler

İnsan davranışlarında gözlemlenen şiddet eğilimi; biyolojik, psikolojik veya sosyal nedenler olmak üzere üç temel dayanağa sahiptir. Bir bireyde biyolojik temelli bir ruhsal bozukluğun bulunması, şiddet uygulama ihtimalini doğrudan artırabilen kritik bir unsurdur. Bu durum, şiddetin sadece çevresel değil, aynı zamanda fizyolojik bir boyutu olduğunu da kanıtlamaktadır.

İlişkilerde Psikolojik Şiddet ve Döngüsel Süreç

Psikolojik temelli şiddet uygulayan bireyler, genellikle ilişkilerinin veya evliliklerinin ilk aşamalarında bu eğilimlerini gizleme eğilimindedirler. Şiddet, ne zaman ki ilişkide derin ruhsal bağlar kurulmaya başlanır, işte o noktadan itibaren gün yüzüne çıkar. Mağdur eş için ilk şiddet eylemi genellikle büyük bir sürpriz niteliği taşır.

Şiddete maruz kalan eş, başlangıçta bu durumu bir "şiddet" eylemi olarak tanımlamakta zorlanır. Eşinin bunu istemeden yaptığını, pişman olduğunu ve aslında kendisine zarar verme amacı gütmediğini düşünerek durumu gizleme ve göz ardı etme yoluna gider. Ancak bu eylemler genellikle tekrarlanır ve zamanla mağdurun başlangıçtaki iyi niyetli düşünceleri yerini derin bir korku duygusuna bırakır.

Şiddet Uygulayan Kişinin Profil Analizi

Şiddet uygulayan bireylerin bu davranışı sergilemelerinin altında yatan temel motivasyon, genellikle bastırılmış duygular ve hayat karşısındaki başarısızlıklardır. Bu kişiler; hayal kırıklıklarını, eziklik, yetersizlik ve özgüvensizlik duygularını eşlerine güç kullanarak gidermeye çalışırlar. Bu durum, psikolojik bir ego tatmini olarak değerlendirilir.

Şiddet uygulayan bireylerin genel profili incelendiğinde şu özellikler ön plana çıkmaktadır:

• Toplum içinde sosyo-ekonomik veya statü olarak bir yer edinememiş olmak.
• Kendini ifade etme yeteneğinden yoksun olmak.
• Derin bir yetersizlik duygusu ve özgüven sorunu yaşamak.
• Tatmin duygusunu, kendisine en yakın ve savunmasız gördüğü kişi olan eşi üzerinden sağlamaya çalışmak.

Mağdurun Durumu ve Sosyal Engeller

Şiddet gören eşin bu döngüden çıkamamasının arkasında çok boyutlu nedenler bulunmaktadır. Ekonomik yetersizlikler, sığınabilecek güvenli bir alanın olmaması ve ayrılma durumunda daha şiddetli bir saldırıya uğrama korkusu, mağdurun hareket alanını kısıtlar. Bu zorlayıcı şartlar, bireyin şiddet ortamına hapsolmasına neden olur.

Yasal Düzenlemeler ve Toplumsal Çözüm Yolları

Yasal sistemde tatmin edici cezaların uygulanması ve şiddet gören kadınların devlet koruması altına alınması, şiddet vakalarında büyük oranda azalma sağlayacaktır. Caydırıcı cezalar, şiddet uygulayan eşin ceza alma ve eşini kaybetme korkusunu tetiklerken; mağdurun ise güvence altında olduğunu bilerek bu durumu kabullenme zorunluluğundan kurtulmasını sağlar.

Sonuç olarak, şiddetin kaynağı ne olursa olsun, bu eğilimi gösteren bireylerin mutlaka profesyonel tedavi görmesi gerekmektedir.

Psk. Berna İncekara