İnguino-skrotal patolojiler,
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Çocukluk Çağında İnguino-Skrotal Patolojiler ve Klinik Önemi
İnguinal ve skrotal patolojiler, çocukluk döneminde cerrahi müdahale gerektiren en yaygın sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Bu rahatsızlıkların büyük bir kısmını inguinal herni (kasık fıtığı), hidrosel, inmemiş testis ve testis tümörleri oluşturur. Özellikle akut skrotal ağrı veya şişliğe neden olan durumların zamanında teşhis edilmesi, organ kaybını önlemek adına hayati önem taşımaktadır.
İnguinal Herni (Kasık Fıtığı) ve Tedavi Süreçleri
Çocuklarda en sık rastlanan kasık fıtığı türü indirekt inguinal hernidir. Bu durum, prosessus vajinalis adı verilen periton uzantısının doğumdan sonra açık kalması sonucu gelişir. İstatistiksel olarak sağ tarafta görülme oranı %60, bilateral (çift taraflı) görülme oranı ise %10 civarındadır.
İnguinal Herni Belirtileri ve Muayenesi
Klinik tablo genellikle kasıkta, skrotumda veya kız çocuklarında labium majus bölgesinde ortaya çıkan geçici şişliklerle karakterizedir. Şişlik; ağlama, ıkınma veya öksürme gibi karın içi basıncın arttığı anlarda belirginleşir. Muayene sırasında şişliğin itilebilir (redükte edilebilir) olup olmadığı ve testislerin konumu dikkatle incelenmelidir.
Fıtık Boğulması (İnkarserasyon) Riski
İnguinal herni kendiliğinden iyileşmez ve her zaman boğulma riski taşır. Boğulmuş fıtık; bağırsak, testis veya over dokusunda nekroz ve gangren gelişimine yol açabilir. Bu nedenle, tanı konulduğunda en kısa sürede elektif cerrahi planlanmalıdır. Prematüre bebeklerde boğulma riski %31 gibi yüksek bir oranda seyrettiği için taburcu edilmeden operasyon önerilir.
Konjenital Hidrosel ve Kordon Kisti
Hidrosel, testisi çevreleyen tunika vajinalis tabakaları arasında sıvı birikmesidir. Periton boşluğu ile ilişkili (kommünikan) veya ilişkisiz (basit) olabilir.
- Kommünikan Hidrosel: Bebek ayaktayken şişlik artar, yatarken azalır.
- Kordon Kisti: Prosessus vajinalisin segmenter kapanmasıyla oluşan ağrısız, hareketli ve ışığı geçiren bir kitledir.
- Tedavi: Basit hidrosellerin çoğu 1-2 yaşına kadar kendiliğinden emilir. Ancak herni ile birlikte olan veya dev boyutlu hidroseller cerrahi olarak tedavi edilmelidir.
İnmemiş Testis ve Kriptorşidizm
Testisin normal iniş yolu üzerinde duraklamasına inmemiş testis denir. Zamanında doğan erkek bebeklerin %3’ünde, prematürelerin ise %30,3’ünde görülür.
| Durum | Tanım |
|---|---|
| Kriptorşidizm | Testisin skrotumda olmaması (inmemiş, ektopik veya anorşidi) |
| Ektopik Testis | Testisin iniş yolu dışında farklı bir bölgede bulunması |
| Retraktil Testis | Kremaster refleksi ile yukarı kaçan ancak elle indirilebilen testis |
| Asendan Testis | Daha önce skrotumda olan testisin sonradan yukarı kaçması |
İnmemiş testis komplikasyonları arasında infertilite, malignite (kanser) ve torsiyon riski bulunur. Testisin skrotuma indirilmesi işlemi (orşiopeksi), en geç bir yaşına kadar tamamlanmalıdır.
Çocuklarda Testis Tümörleri
Çocukluk çağı solid tümörlerinin %1-2’sini oluşturan bu vakalar, en sık 2 yaşında görülür. Skrotumda saptanan ağrısız solid kitleler, aksi kanıtlanana kadar malign (kötü huylu) kabul edilmelidir. Tanıda ultrasonografi (USG) ve serum AFP (Alfa-fetoprotein) ölçümü kritik rol oynar. Puberte öncesi en sık görülen tür teratomdur ve genellikle testisi koruyucu cerrahi ile tedavi edilir.
Varikosel ve Klinik Değerlendirme
Varikosel, spermatik kord venlerinin genişlemesidir ve adolesan erkeklerin %15’inde görülür. Genellikle sol tarafta ortaya çıkar. Muayenede "solucan paketi" görünümü tipiktir. Testis hacminde %20'den fazla kayıp saptanması durumunda cerrahi müdahale gereklidir.
Akut Skrotum: Acil Müdahale Gerektiren Durumlar
Ani başlayan ağrı, şişlik ve kızarıklık ile seyreden akut skrotum, hızlı değerlendirme gerektiren bir acildir.
Spermatik Kord Torsiyonu
Gerçek bir cerrahi acildir. Testisin kendi etrafında dönmesi sonucu kan akımı kesilir. Kremaster refleksi genellikle yoktur. İlk 6 saat içinde müdahale edilmezse testis dokusu kaybedilebilir. Tanıda Renkli Doppler USG altın standarttır.
Appendiks Testis Torsiyonu
Sinsi başlayan bir ağrı ile karakterizedir. Muayenede "mavi nokta işareti" görülebilir. Tanı kesinse cerrahiye gerek duyulmaz, konservatif izlem yeterlidir.
Epididimit ve Orşit
Epididim veya testis enfeksiyonudur. Genellikle idrar yolu anomalileri ile ilişkilidir. Tedavide yatak istirahati, antibiyotik ve antienflamatuvar ilaçlar kullanılır. Küçük çocuklarda epididimit saptanması durumunda üriner sistem radyolojik olarak mutlaka incelenmelidir.
Diğer Skrotal Şişlik Nedenleri
- İdiopatik Skrotal Ödem: Nedeni belirsizdir, kaşıntı belirgindir ve tedavi gerektirmeden düzelir.
- Henoch-Schönlein Purpurası: Sistemik vaskülit sonucu skrotal şişlik ve kızarıklık oluşabilir. Hematüri ve proteinüri eşlik edebilir.
