Hpv enfeksiyonu
- HPV, temel olarak cinsel temasla bulaşan ve hücre yapısını bozarak kansere veya genital siğillere yol açabilen bir virüstür.
- Tanı sürecinde Pap smear testi ve biyopsi kritik rol oynarken, tedavide lezyonlar yakılsa bile virüsün vücutta kalarak tekrarlama riski bulunmaktadır.
- HPV aşıları, özellikle virüsle temas etmeden önce yapıldığında kanser yapıcı türlere karşı yüksek oranda koruyuculuk sağlar.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
HPV (Human Papillomavirus) Nedir?
HPV (Human Papillomavirus), genital organlara yerleşebilen ve yerleştiği hücrelerde yapısal değişikliklere yol açabilen bir virüstür. Bazı HPV tipleri, hücrenin DNA yapısını değiştirerek kontrolsüz çoğalan kanser hücrelerine dönüşmesine neden olabilir. Enfeksiyonun seyri üzerinde kişinin vücut direnci belirleyici bir rol oynar; zira vücut, zaman içerisinde bu enfeksiyonun izlerini silebilir. Bu süreçte hücresel değişikliklerin takibi için Pap smear testi hayati önem taşır.
HPV Bulaşma Yolları Nelerdir?
HPV, temel olarak enfekte olmuş bireylerle kurulan cinsel temas yoluyla bulaşır. Ancak bulaşma riskini artıran ve dikkat edilmesi gereken diğer faktörler şunlardır:
- Ortak kullanılan epilasyon aletleri, tıraş bıçakları ve ağda malzemeleri,
- Çok sayıda cinsel partnerin olması veya partnerin çok eşli bir geçmişe sahip olması,
- Virüsün oral yollarla taşınması.
HPV Belirtileri ve Klinik Seyir
Virüsle temas gerçekleştikten yaklaşık 3 ile 8 ay sonra belirtiler görülmeye başlar. En yaygın belirti; genital bölge, anüs çevresi veya vajina içerisinde sayıları ve büyüklükleri değişkenlik gösteren kondilom (genital siğil) adı verilen kitlelerin oluşmasıdır. Bazı vakalarda virüs hiçbir belirti vermeyebilir. Bu gibi durumlarda HPV, rutin Pap smear testi sonucunda şüpheli lezyonların saptanması ve ileri araştırmaların yapılmasıyla teşhis edilir.
HPV Tanısı Nasıl Konulur?
Vulva, anüs veya vajina bölgesinde tipik lezyonların varlığı durumunda tanı kolaylıkla konulabilir. Şüpheli görülen lezyonlarda kesin tanı için biyopsi yöntemine başvurulur. Tanı sürecinde izlenen standart prosedürler şunlardır:
- Rutin Pap Smear Kontrolü: Her kadının düzenli olarak yaptırması gereken temel testtir.
- Kolposkopi: Smear sonucunda şüpheli bir durum saptanırsa tercih edilir.
- Kolposkopik Biyopsi: Gerekli görülen durumlarda doku örneği alınır.
- HPV Tiplemesi: Günümüzde HPV’nin alt tiplerini ve özellikle onkojenik (kanser yapıcı) türlerini belirlemek mümkündür.
Genital Siğil Tedavisi ve Tekrarlama Riski
Tedavide temel amaç, görünen lezyonları virüslere etkili ilaçlar veya koterizasyon (yakma) yöntemiyle yok etmektir. Ancak kitleler temizlense dahi, virüsler hücrelerin içinde gizlice yaşamaya devam edebileceği için bulaştırıcılık özelliği sürebilir.
Kişinin bağışıklık sisteminin baskılandığı veya vücut direncinin düştüğü durumlarda virüsler tekrar aktif hale gelerek yeni lezyonlar oluşturabilir. Gebelik, bu durum için tipik bir örnektir; HPV taşıyan bir kadın gebe kaldığında virüsün aktifleşerek kondilom oluşturduğu gözlemlenebilir. Bu nedenle hayatında bir kez kondilom geçiren kadınların jinekolojik muayene ve Pap smear testlerini daha sık yaptırmaları önerilir.
Gebelikte HPV ve Doğum
Gebelik döneminde oluşan büyük kondilomlar normal doğuma engel teşkil edebilir. Bu alanlar kanamaya oldukça meyillidir. Ayrıca kondilom varlığında normal doğum gerçekleşirse, bebeğin doğum kanalından geçişi sırasında HPV ile enfekte olması riski bulunmaktadır.
HPV Aşıları ve Koruyuculuk
HPV aşıları, virüsle henüz karşılaşılmadan yapıldığında en yüksek koruyuculuğu sağlar. Aşılar 9 yaşından itibaren kız çocuklarına uygulanabilir. Erken yaşta yapılan aşılama, vücudun savunma sistemini daha güçlü uyarır.
| Aşı Adı | Etkili Olduğu Tipler | Uygulama Takvimi |
|---|---|---|
| Gardasil | Tip 6, 11, 16, 18 | 0, 2. ve 6. aylar |
| Cervarix | Tip 16, 18 | 0, 1. ve 6. aylar |
Aşı Hakkında Bilinmesi Gereken Önemli Bilgiler
- Yaş Aralığı: Aşının 10-45 yaş aralığında etkili olduğu gösterilmiştir.
- Çapraz Reaksiyon: Mevcut aşılar 4 tipe karşı geliştirilmiş olsa da, çapraz reaksiyon sayesinde yaklaşık 10 tipe karşı %50 oranında koruma sağlar.
- Enfekte Kişilerde Kullanım: Aşı mevcut enfeksiyonu tedavi etmez ancak kişinin henüz enfekte olmadığı diğer HPV tiplerine karşı bağışıklık kazanmasını sağlar.
- Koruma Süresi: 3 doz tamamlandıktan sonra bağışıklığın 5 yıldan sonra da devam ettiği gözlenmiştir; rutin bir tekrar dozuna gerek duyulmamaktadır.
- Tipleme Gerekliliği: Aşılamadan önce HPV tiplemesi yapılmasına gerek yoktur.
