Gülü Koparmadan Sevebilmek

Modern Ebeveynlik Çıkmazı: Her Şeye Sahip Ama Mutsuz Çocuklar

Günümüzde başarılı ve sorumluluk sahibi birçok anne-baba, çocuklarının hırçınlığından, vurdumduymazlığından ve tatminsizliğinden şikayet ederek uzmanlara başvuruyor. Aileler, çocuklarının her türlü maddi imkana sahip olduğunu, en iyi okullarda okuduğunu ve her istediklerinin yapıldığını belirtmelerine rağmen; çocukların amaçsız, öfkeli ve ders çalışmaya karşı ilgisiz olmalarına anlam veremiyor. "Bizim zamanımızda imkanlar kısıtlıydı ama biz böyle değildik, neden çocuklarımız böyle oldu?" sorusu, modern ebeveynliğin en temel sancısını oluşturuyor.

Sevgi mi, İstila mı? Benlik Sınırlarının İhlali

Eski kuşak anne-babalar çocuklarıyla belki bugünkü kadar "ilgilenmiyordu" ancak çocuklarının bireysel sınırlarına ve benliklerine de müdahale etmiyordu. Günümüzde ise ebeveynler, çocuklarını adeta kendi varlıklarının bir parçası haline getiriyor. Aşırı korumacı tutum, çocuğun hayatın zorluklarıyla karşılaşmasına, rüzgarı teninde hissetmesine ve kendi sorunlarını çözmesine engel oluyor.

Bu durumun psikolojik sonuçları oldukça ağırdır:

• Ruhsal Kimlik Kaybı: Çocuğun bedensel ihtiyaçları karşılansa da ruhsal bedeni doğamıyor.
• Sorumluluk Bilinci Eksikliği: Her şeyi ebeveyni tarafından planlanan çocuk, kendi hayatı için amaç belirleyemiyor.
• Zombi Kimlikler: Kendi cevheri işlenmemiş, sadece üst bir gücün (ebeveynin) güdümünde yaşayan bireyler yetişiyor.

Sevgi Tacizi ve Sınır Problemleri

Psikiyatride sevgi tacizi olarak adlandırılabilecek bu durum, bir çiçeği dalında sevmek yerine onu koparıp avucunun içine hapsetmeye benzer. Anne-babalar kendi gerçekleştiremedikleri hayalleri ("Ben okuyamadım o okusun", "Ben gezemedim o gezsin") çocukları üzerinden yaşatmak istediklerinde, çocuğun benlik sınırlarını istila ederler.

Acıkmayan Çocuğa Yemek Yedirmek: Doğal Süreçlerin Engellenmesi

Birçok anne, çocuğu acıkmadan peşinde koşarak yemek yedirmeye çalışır. Oysa her şey zıddıyla bilinir; aç kalmayan bir çocuk doygunluğun kıymetini bilemez. Hayatın sadece olumlu yüzünü göstermek, çocuğu gerçek hayata karşı savunmasız bırakır. Çocuklar, zamanı geldiğinde sütten kesilmeli, koltuk değneklerinden kurtulmalı ve kendi ayakları üzerinde durmayı öğrenmelidir.

Sonuç: Gülü Dalında Sevmek

Bir ağacın meyvesindeki sorun, sadece meyveyle ilgili değildir; kökler, gövde ve dallar da bu süreçte pay sahibidir. Çocuklardaki öfke ve başarısızlık, genellikle ebeveynlerin varoluş tarzlarına ve sundukları aşırı sevgi nesnesi olma durumuna bir tepkidir.

Gerçek sevgi, gülü koparmadan sevebilmektir. Çocuğun kendi kaderini yaşamasına, risk almasına ve hatalarının bedelini ödemesine izin vermek, ona yapılabilecek en büyük iyiliktir. Unutulmamalıdır ki; suyu az vermek kadar fazla vermek de gülü kurutur. Çocukların sadece aksiyonlara reaksiyon veren bireyler değil, kendi kararlarını alan özgür benlikler olabilmesi için ebeveynlerin geri çekilmeyi bilmesi gerekir.

Uzm. Dr. Vedat BİLGİÇ
Psikiyatrist / Psikoterapist