GÖZ YAŞI KANALI TIKANIKLIKLARI
- Gözyaşı kanalı tıkanıklığı, gözyaşının burun ve boğaza tahliye edilememesi sonucu dışarı akması ve enfeksiyon oluşması durumudur.
- Tedavi yöntemleri yaşa göre değişmekte olup bebeklerde masaj ve sondalama, yetişkinlerde ise lavaj ve cerrahi müdahaleler tercih edilmektedir.
- Tedavi edilmeyen tıkanıklıklar sinüzit ve menenjit gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği için uzman hekim muayenesi ve doğru teşhis kritiktir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Göz Yaşı Kanalı Tıkanıklığı Nedir?
Göz, dış ortama açık bir organ olması sebebiyle sağlığını korumak için sürekli nemli kalmak zorundadır. Gözyaşı bezlerinde üretilen sıvının bir kısmı göz yüzeyini nemlendirirken, bir kısmı buharlaşır; artan miktar ise gözyaşı kanalları vasıtasıyla burun ve boğaza tahliye edilir. Bu tahliye kanallarında herhangi bir tıkanıklık meydana gelmesi durumunda, fazla gözyaşı dışarı akmaya başlar ve kanal içinde biriken sıvı enfeksiyon ile çapaklanmaya yol açar.
Göz Yaşı Kanalı Tıkanıklığı Kimlerde Görülür?
Gözyaşı kanalı tıkanıklıkları her yaş grubunda ve her iki cinste de görülebilmektedir. Bununla birlikte, istatistiksel olarak en sık yeni doğan bebeklerde ve 40 yaş civarındaki kadınlarda bu tabloya rastlanır. Bebeklerde ve yetişkinlerde izlenen tedavi protokolleri birbirinden farklılık göstermektedir.
Bebeklerde müdahale için genellikle 1 yaşına kadar beklenir ve bu süreçte masaj tedavisi uygulanır. Eğer kanal bu sürede açılmazsa, ilk müdahale olarak sondalama (probing) yöntemi tercih edilir ve cerrahi operasyon ön planda tutulmaz. Yetişkinlerde ise durumun tespitiyle birlikte vakit kaybetmeden müdahale edilmelidir. Erişkinlerde ilk adım, kanala basınçlı sıvı verilmesi işlemi olan lavaj uygulamasıdır.
Göz Sulanmasının Nedenleri ve Ayırıcı Tanı
Her göz sulanması doğrudan kanal tıkanıklığı anlamına gelmez. Gözde meydana gelen sulanmalar temel olarak üç ana grupta incelenir:
- Refleks Gözyaşı Artışı: Gözün saydam tabakasının (kornea) veya damarlı bölgesinin tahriş olması sonucu oluşur. Alerji, yabancı cisim kaçması, yakıcı maddeler ve yaralanmalar bu durumu tetikler.
- Gerçek Kanal Tıkanıklıkları: Burun kemiği eğrilikleri, enfeksiyonlar, uzun süren alerjiler, burun içi et büyümeleri ve bölgeye alınan darbeler sonucu oluşur.
- Pompa Yetersizliği: Kanalda fiziksel bir tıkanıklık olmamasına rağmen, gözyaşının iletilememesi durumudur. Alt göz kapağı gevşekliği, yüz felci ve kapak kaslarının güçsüzlüğü bu duruma sebebiyet verebilir.
Tanı ve Risk Faktörleri
Doğru teşhis için uzman bir hekim muayenesi şarttır. Özellikle yeni doğan bebeklerde göz sulanması; göz tansiyonu yükselmesi, yaralanma veya alerji ile karıştırılabilmektedir. Erişkinlerde ise kirpiklerin içe dönmesi, kornea zedelenmesi ve yüz yaralanmaları gibi faktörler sulanmaya neden olabilir.
Gözyaşı kanalı tıkanıklığının seviyeleri şunlar olabilir:
- Kanal ağzı darlığı
- Giriş kanalı tıkanıklığı
- Gözyaşı kesesi tıkanıklığı veya yapışıklığı
Tedavi edilmeyen tıkanıklıklar ciddi riskler barındırır. Enfeksiyonun yayılması sonucu orbita selüliti, sinüzit ve menenjit gibi hayati tehlike arz eden tablolar gelişebilir. Ayrıca, bu hastalarda katarakt ameliyatı sonrası enfeksiyon riski oldukça yüksektir.
Göz Yaşı Kanalı Tıkanıklığı Tedavi Yöntemleri
Kanal tıkanıklıklarının kesin çözümü cerrahi yöntemlerdir. Hastanın yaşına ve durumuna göre uygulanan yöntemler aşağıda tabloda özetlenmiştir:
| Yaş Grubu / Durum | Uygulanan Yöntem |
|---|---|
| 1 Yaşına Kadar Bebekler | Masaj Tedavisi |
| 1-4 Yaş Arası Çocuklar | Sondalama (Probing) / Ritleng Tüpü |
| Erişkinler (İlk Aşama) | Lavaj (Basınçlı Sıvı Uygulaması) |
| Erişkinler (Cerrahi) | Endoskopik Cerrahi, Diot Lazer veya Açık Cerrahi |
Güncel Cerrahi Teknikler
Erişkinlerde lavaj uygulamasından sonuç alınamadığında şu cerrahi yöntemlere başvurulur:
- Video Kamera Yardımlı Cerrahi: Burun içerisinden yeni bir kanal açılır ve içine silikon tüp yerleştirilir. Bu tüp, yara iyileşmesi sırasında kanalın kapanmasını önlemek için yaklaşık 3 ay yerinde bırakılır.
- Diod Lazer Yöntemi: Kanala lazer cihazı ile girilerek koter tarzında bir işlemle burun içerisine kanal açılmasıdır.
- Açık Cerrahi Yöntem: Burun sırtı ile göz arasındaki bölgeden cilt ve kemik doku açılarak buruna tüp yerleştirilmesi işlemidir.
