Glokom (göz tansiyonu), tanı ve tedavisi nasıl yapılır?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Glokom Nedir? Göz İçi Basıncı ve Görme Siniri İlişkisi
Glokom, göz içi sıvısının üretimi ile atılımı arasındaki dengenin bozulması sonucunda göz içi basıncının yükselmesi durumudur. Bu yüksek basınç, göz içerisinde sağlığa zararlı durumların oluşmasına sebebiyet verir. Göz içindeki basınç artışı, görme sinirine ve retinayı besleyen damarlara baskı yaparak gözün beslenmesini engeller ve görme sinirinde geri dönüşü olmayan harabiyetlere yol açar.
Erken Teşhisin Önemi ve Glokom Belirtileri
Glokom hastalığında meydana gelen görme siniri hasarı ve görme kaybı kalıcıdır; bu nedenle erken teşhis hayati önem taşır. Hastalık her zaman belirgin bir belirti vermeyebilir. Çoğu zaman rutin bir göz muayenesi sırasında tespit edilen yüksek göz içi basıncı, hastalığın ilk belirtisi olmaktadır. Basınç çok yüksek seviyelere ulaşmadığı sürece hastalar genellikle herhangi bir rahatsızlık hissetmezler.
Glokom Türleri ve Farklılıkları
Glokom temel olarak açık açılı ve kapalı açılı olmak üzere iki ana tipe ayrılır. Bu tiplerin klinik seyri ve tedavi yaklaşımları farklılık gösterir:
- Açık Açılı Glokom: Hastaların çoğunluğunu oluşturur. Göz tansiyonu yavaş yavaş yükselir ve genellikle belirti vermez.
- Kapalı Açılı Glokom: Ani ataklarla seyredebilir. Şiddetli baş ağrısı, göz ağrısı, bulanık görme, bulantı, kusma ve ışıkların etrafında renkli haleler görülmesi tipik belirtileridir.
- Düşük Tansiyonlu Glokom: Bazı vakalarda göz tansiyonu normal sınırlarda olmasına rağmen retina ve görme siniri hasarı oluşabilir.
- Doğumsal Glokom: Bebeklerde görülen bu türde; gözlerde sulanma, kızarıklık, ışığa karşı hassasiyet ve gözün renkli kısmının normalden büyük olması gibi bulgular gözlemlenir.
Glokom Teşhisinde Kullanılan Modern Yöntemler
Glokom tanısı, uzman bir göz doktoru tarafından yapılan kapsamlı muayene ile konulur. Teşhis sürecinde uygulanan temel prosedürler şunlardır:
- Tonometre: Göz içi basıncının ölçülmesi.
- Göz Dibi Muayenesi: Görme sinirlerinin fiziksel olarak incelenmesi.
- Görme Alanı Testi: Görme alanındaki olası kayıpların tespiti.
- OCT (Göz Tomografisi): Görme sinirindeki çökme ve harabiyetin detaylı analizi.
- Pakimetri: Kornea kalınlığının ölçülmesi (Korneası kalın olanlarda tansiyon ölçümü yanıltıcı şekilde yüksek çıkabilir).
Glokom Risk Faktörleri
Glokom gelişiminde rol oynayan temel risk faktörleri şu şekilde sıralanabilir:
- Ailede göz tansiyonu öyküsünün bulunması
- İleri yaş
- Yüksek miyopi veya yüksek hipermetropi
- Uzun süreli kortizon kullanımı
- Göz yaralanmaları ve yapısal anormallikler
- Şeker hastalığı, yüksek tansiyon, üveit, göz içi kanamaları ve göz tümörleri gibi eşlik eden hastalıklar
Glokom Tedavi Seçenekleri
Glokom, tıpkı sistemik yüksek tansiyon gibi ömür boyu takip ve ilaç kullanımı gerektiren kronik bir hastalıktır. Uygun tedavi yöntemleri ile hastalığın ilerlemesi durdurulabilir. Tedavi süreci şu yöntemleri kapsar:
| Tedavi Yöntemi | Uygulama Detayları |
|---|---|
| İlaç Tedavisi | Göz doktoru tarafından seçilen, göz içi basıncını düşüren özel damlalar kullanılır. |
| Lazer Tedavisi | Açık açılı glokom vakalarında gerekli görüldüğünde uygulanır. |
| Cerrahi Tedavi | İlaç ve lazerin yetersiz kaldığı durumlarda uygulanan klasik yöntem trabekülektomidir. |
| İmplant Cerrahisi | Günümüzde tercih edilen, risk oranı düşük mini express şunt uygulamalarıdır. |
Tedavi sürecindeki hastaların sürekli kontrol altında olması elzemdir. Zaman içerisinde ilaçlara karşı direnç oluşabileceği için doktor kontrolünde ilaç değişiklikleri veya eklemeler yapılabilmektedir.
