ÇOCUKLARDA DAVRANIŞ BOZUKLUĞU NEDİR / NE DEĞİLDİR ?

Davranış bozukluğu çocuğun iç dünyasında zorlandığı durumlar ve içsel çatışmaları sonucu
ortaya çıkan hırçınlık, inatçılık, agresyon gibi olumsuz dışavurumların bütünüdür. Çocuğun
istenmeyen davranışlarının değerlendirmesi yapılırken, çocuğun gelişimsel süreçleri, genetik
yatkınlıkları, kendine has mizaç özellikleri, bireysel farklılıkları gözetilir. Olumsuz bir davranışın
hangi ortamda, hangi yetişkinlerin yanında ve hangi nedenlere bağlı olarak gerçekleştiği;
davranışın ‘’davranış bozukluğu’’ tanısı alıp almayacağında belirleyicidir. Çocuk eğer
istenmeyen bir davranışı yalnızca belirli bir ortamda veya belirli yetişkinlerin yanında yapıyor ise
bir davranış bozukluğundan söz edilemez. Bu durumda çocuğun istenmeyen davranışlarının
yetişkin tutumlarından köken aldığı düşünülebilir.

Gelişimsel Süreçler
Her gelişim döneminin kendine özgü özellikleri vardır. Çocuğun davranışlarının ne ölçüde
beklendik ve beklenmedik olduğunun sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi için sergilenen
olumsuz davranışın çocuğun bulunduğu gelişim basamağına göre değerlendirilmesi gerekir.
Örneğin 2,5 yaşındaki bir çocuğun her ortamda ve her yetişkinle yaşayabileceği, kendi
isteklerinde diretmeye ve yetişkin sınırlarını zorlamaya ilişkin tutumları, gelişimin bir parçası
olarak, çocuğun özerkleşme ve benliğini ortaya koyma girişimi olarak değerlendirilir. Çocuğun
bu süreçteki istenmedik davranışları ‘’inatçılık ve hırçınlık’’ yönünde bir mizaç özelliğinden
kaynaklı değildir. Karakter gelişiminin henüz devam ettiği bu süreçte, çocuğun birey olma
yönündeki girişimlerinin ketlendiği, çocukla güç savaşına girilerek inatçılık durumunun
pekiştirildiği senaryoda ise, gelişime özgü semptomların çocuğun kişiliğinin bir parçası haline
gelmesi söz konusu olabilir. Benzer şekilde; 3 yaşındaki bir çocuğun tuvalet eğitimine ilişkin
yaşadığı problemler normal karşılanırken, aynı durum 10 yaşındaki bir çocuk için anormal
karşılanır.