ÇOCUK ve GENÇLERDE ŞİDDETE EĞİLİMİN NEDENLERİ ve ÖNERİLER
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Çocuk ve Ergen Gelişiminde Medyanın Şiddet Üzerindeki Etkisi
Çocukluk dönemi özdeşimlerle değerlerin öğrenildiği, ergenlik ise bu değerlerin gözden geçirilerek kimliğin şekillendiği kritik bir süreçtir. Günümüzde bilgisayar oyunları, internet kullanımı ve televizyon, çocuk ve gençlerin değer yargıları ile ilişki biçimlerini derinden etkileyebilmektedir. Medyanın şiddet davranışlarını hayatın doğal bir parçası gibi sunması, bu eylemleri gerçekleştiren karakterlerin çocuklar için birer özdeşim nesnesi haline gelmesine yol açmaktadır.
Medya Maruziyeti ve Şiddetin Normalleşmesi
Şiddet içerikli yayınlara maruz kalan çocuk ve gençlerde saldırgan davranışların arttığı gözlemlenmektedir. Yapılan araştırmalar, televizyon maruziyetine bağlı şiddet eğiliminin, bu etkiye maruz kalmayan çocuklara oranla yaklaşık 10 kat daha fazla olduğunu göstermektedir. Bu süreçte çocuklarda şu algı değişimleri meydana gelmektedir:
- Dünyanın tehlikeli bir yer olduğu düşüncesi gelişir.
- Şiddet içerikli kurallara uyulduğunda zarar görmeyeceklerine inanırlar.
- Cezai sorumlulukların önemsiz olduğu algısı oluşur.
- Şiddet uygulanan kişiye karşı empati eksikliği baş gösterir.
Televizyon ve internetteki şiddet sahneleri, şiddetin normalleşmesini beraberinde getirir. Özellikle şiddet uygulayanların kahramanlaştırılması ve adalet sisteminin konu edilmemesi, gençlerin vicdan ve adalet algısını zedelemektedir.
İnternet Kullanımı ve Sosyal Gelişim Riskleri
Yoğun internet kullanımı sadece şiddet eğilimini artırmakla kalmaz, aynı zamanda çocukların sosyal gelişimlerini de aksatabilir. Kontrolsüz internet kullanımı ve şiddet içerikli oyunlar şu olumsuz sonuçlara zemin hazırlayabilir:
| Etki Alanı | Olası Olumsuz Sonuçlar |
|---|---|
| Psikolojik Durum | Yüksek kaygı ve düşük özgüven |
| Akademik Hayat | Düşük başarı ve okula devam güçlükleri |
| Sosyal Beceriler | Öfke kontrolü sorunu ve etkili iletişim eksikliği |
| Davranışsal | Sorunlarla başa çıkma yollarını bilememe |
Sosyal Faaliyetlerin Şiddeti Önlemedeki Rolü
Sosyal faaliyetlerin kısıtlı olması, çocukları internete ve dolayısıyla şiddet içerikli içeriklere daha fazla yönlendirmektedir. Çocukların enerjilerini atabilecekleri, yaratıcılıklarını geliştirebilecekleri sanat, spor ve bilim gibi alanlara yönlendirilmesi hayati önem taşır. Sosyal desteği güçlü olan ve gerçek arkadaşlıklar kuran bireyler, kendilerini daha güvende hissederek ruhsal açıdan daha sağlıklı gelişirler.
Şiddet, öğrenme yoluyla edinilen bir davranıştır. Eğer çocukların şiddeti öğrendiği alanlar ortadan kaldırılır ve yerine sorun çözme becerileri konulursa, şiddet davranışlarına başvuru azalacaktır. Eğlenceli ve eğitici aktiviteler, gencin internet ortamı dışındaki gerçek dünyayla bağ kurmasını sağlar.
Ruhsal Hastalıklar ve Şiddet Eğilimi
Çocuk ve ergen ruh sağlığı polikliniklerine yapılan başvurularda, şiddet davranışlarının altında genellikle temel bir ruhsal bozukluk yatmaktadır. Özellikle davranım bozukluğu, depresyon ve iki uçlu (bipolar) bozukluk gibi durumlarda kendine veya başkasına yönelik şiddet görülebilir.
Aileler, çocuklarında daha önce olmayan bir şiddet eğilimi fark ettiklerinde mutlaka bir çocuk psikiyatristine başvurmalıdır. Bu durumun tedavi edilmemesi; okuldan atılma, adli sorunlar veya geri dönüşümsüz fiziksel zararlar gibi ağır sonuçlar doğurabilir.
Aileler ve Öğretmenler İçin Risk Yönetimi
Bir sorunu önlemenin en etkili yolu, risk faktörlerini önceden belirlemektir. Şiddeti doğuran nedenler arasında aile içi şiddete tanık olma, akran baskısı, engellenmeye dayanamama ve kontrolsüz internet kullanımı yer almaktadır.
Ebeveynlerin ve eğitimcilerin dikkat etmesi gereken noktalar:
- İnternet ve televizyon kullanımı kontrollü ve kısıtlı olmalıdır.
- Çocuklar şiddet içeren programlardan korunmalıdır.
- Sosyal etkileşim ve okul desteği artırılmalıdır.
- Şiddetin bir ruhsal sorun belirtisi olabileceği unutulmamalıdır.
Ebeveynler, çocuklarının davranışları kendilerine veya çevrelerine zarar vermeye başladığında, vakit kaybetmeden profesyonel destek alarak kapsamlı bir değerlendirme yapılmasını sağlamalıdır.
