ATEŞ DÜŞÜRÜCÜLER BEBEK AŞILARINI ETKİLİYOR

Bebeklerde Aşı Uygulamaları ve Bağışıklık Süreci

Çocuklarda aşı, mikroorganizmaların tamamının veya belirli bir bölümünün özel işlemlerden geçirilerek vücuda verilmesi işlemidir. Temel amacı enfeksiyon hastalıklarına karşı koruma sağlamak olan aşılar, bebeklik döneminden itibaren uygulanmaya başlar. Belirli aralıklarla tekrarlanan bu dozlar sayesinde, vücudun doğal bağışıklığa yakın bir koruma geliştirmesi hedeflenir.

Günümüzde teknolojideki ilerlemeler, aşıların yapısal olarak gelişmesini sağlamış ve uygulama sonrası görülen yan etkileri minimuma indirmiştir. Ancak aşı sonrası süreçte sıkça başvurulan ateş düşürücü ve ağrı kesici kullanımı, bağışıklık sisteminin aşıya verdiği yanıt üzerinde kritik bir rol oynamaktadır.

Aşı Sonrası Ateş ve Parasetamol Kullanımı

Son yıllarda yapılan kapsamlı bilimsel çalışmalar, bebeklerde aşı sonrası kullanılan parasetamol (asetaminofen) içerikli ilaçların bağışıklık sistemini etkilediğini ortaya koymuştur. Aşı uygulamasının ardından görülen ateş, aslında vücudun verilen mikroba karşı geliştirdiği doğal bir savunma mekanizmasıdır.

Ateş düşürücü kullanılması, bu doğal savunma mekanizmasına müdahale ederek vücudun aşıya karşı istenilen düzeyde yanıt oluşturmasını engelleyebilmektedir. Araştırmalar, parasetamol kullanımının bazı aşılarda bağışıklık yanıtını azalttığını, bazılarında ise etkisiz kaldığını göstermektedir.

Parasetamolün Bağışıklık Yanıtını Zayıflattığı Aşılar

Bebeklik döneminde uygulanan bazı aşılardan sonra ateş düşürücü verilmesi, bağışıklık yanıtının zayıflamasına yol açabilmektedir. Özellikle aşağıdaki aşılardan sonra parasetamol kullanımından kaçınılması önerilmektedir:

• Pnömokok (Zatürre) aşısı
• Difteri, Tetanoz ve Boğmaca aşıları
• H. İnfluenza (Menenjit) aşısı
• Hepatit B aşısı
• Karma aşı (DTaB-Hib)

Önemli bir istisna olarak, Rotavirüs aşısı üzerinde parasetamolün herhangi bir olumsuz etkisi saptanmamıştır. Ayrıca, bir yaşından sonra uygulanan aşılarda parasetamolün bağışıklık yanıtını azaltıcı bir etkisi görülmemektedir.

Alternatif İlaçlar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Aşı sonrası ateş yükselmesi her aşı tipinde meydana gelmez. Örneğin, modern üretim teknikleriyle yapısı değiştirilen yeni nesil boğmaca aşılarının ateş yükseltici etkisi büyük oranda ortadan kaldırılmıştır. Diğer bir ateş düşürücü olan Ibuprofen kullanımı ise farklı sonuçlar vermektedir.

Sonuç olarak, bebeklerde aşı sonrası gelişen ateş ve ağrıyı önlemek amacıyla verilen ilaçların yarardan çok zararlı etkileri olabilmektedir. Bebeklerde aşı uygulamalarından sonra ateş düşürücü kullanımı konusunda temkinli olunmalı ve mümkünse bu ilaçların kullanımından kaçınılmalıdır.