Anormal Uterin Kanama (Kanama düzensizlikleri)Postu

Anormal Uterin Kanama (AUK) Nedir?

Anormal uterin kanama (AUK), gebelik durumu dışındaki kadınlarda görülen, adet döngüsündeki düzensizlikleri ifade eden tıbbi bir terimdir. Bu durum kanamaların sıklığını, düzenini, süresini ve miktarını kapsayan sapmaları tanımlar. Kadınların yaklaşık üçte birini etkileyen bu sağlık sorunu, özellikle menarş (ilk adet sonrası) ve perimenopoz (menopoza geçiş) dönemlerinde daha sık gözlemlenmektedir.

Normal Adet Döngüsü Kriterleri Nelerdir?

Bir kanamanın anormal olarak nitelendirilebilmesi için öncelikle sağlıklı bir adet döngüsünün sınırlarının bilinmesi gerekir. Tıbbi literatürde normal bir adet döngüsü şu kriterlere sahip olmalıdır:

Eğer gerçekleşen kanamalar yukarıda belirtilen bu standart kriterlerin dışında kalıyorsa, bu durum anormal uterin kanama olarak kabul edilmelidir.

AUK Sınıflandırması: Akut ve Kronik Kanama

Anormal uterin kanamalar, klinik seyirlerine göre iki ana grupta sınıflandırılmaktadır. Akut AUK, hastanın sağlığını tehdit eden ve daha fazla kan kaybını önlemek amacıyla acil tıbbi müdahale gerektiren aşırı kanamalardır. Kronik AUK ise son 6 aylık sürecin büyük bir kısmında devam eden, adet kanamasındaki süreklilik arz eden düzensizlikleri ifade eder.

Anormal Uterin Kanama Nedenleri: PALM-COEIN Sınıflaması

AUK nedenlerini sistematik bir şekilde değerlendirmek için dünya genelinde kabul görmüş PALM-COEIN sınıflaması kullanılır. Bu sınıflama yapısal ve yapısal olmayan nedenleri şu şekilde ayırır:

• P (Polip): Rahim içi veya rahim ağzı polipleri.
• A (Adenomyozis): Rahim iç tabakasının (endometrium), rahmin kas tabakasının içine doğru ilerlemesi.
• L (Leiomyom): Myoma uteri veya fibroid olarak bilinen iyi huylu urlar.
• M (Malignite ve Hiperplazi): Rahim veya rahim ağzı kanseri ve kanser öncesi hücre çoğalmaları.
• C (Koagülopati): Pıhtılaşma ve trombosit bozuklukları.
• O (Yumurtlama Bozukluğu): Progesteron yetmezliği veya karşılanmamış östrojen eksikliğine bağlı durumlar.
• E (Endometriyal Bozukluklar): Rahim iç tabakasına özgü primer bozukluklar.
• I (İatrojenik): Tıbbi müdahaleler veya ilaçlara (örneğin Mirena gibi rahim içi araçlar) bağlı durumlar.
• N (Sınıflandırılmamış Sebepler): Pelvik konjesyon sendromu veya endometrit gibi diğer nedenler.

Tanı ve Değerlendirme Süreci

Doğru teşhis için hastanın tıbbi öyküsünün (anamnez) detaylıca alınması ve fizik muayene yapılması esastır. Bu süreçte ilk menarş yaşı, son adet tarihi (SAT), kanama miktarı ve düzeni titizlikle incelenir. Ayrıca cinsel geçmiş, gebelik sayısı, doğum şekli ve çocuk isteği gibi faktörler kayıt altına alınır.

Laboratuvar ve Görüntüleme Yöntemleri

Hastanın genel durumunu ve kanamanın kaynağını belirlemek için şu yöntemlere başvurulur:

1. Laboratuvar Testleri: Beta HCG (gebelik testi), tam kan sayımı, ferritin, pıhtılaşma testleri, tiroid (T3, T4, TSH) ve hormon paneli (FSH, LH, E2, Prolaktin).
2. Görüntüleme Yöntemleri: Transvajinal ultrason, MRI, sonohisterografi ve histeroskopi.
3. Doku Örneklemesi: Endometriyum doku örneklemesi (biyopsi), serviks biyopsisi ve endoservikal küretaj.

Tedavi ve Yönetim Seçenekleri

Anormal uterin kanama tedavisi; hastalığın kaynağına, hastanın çocuk isteğine, klinik özelliklerine ve eşlik eden diğer hastalıklara göre kişiselleştirilerek planlanmalıdır.

Medikal Tedavi Yöntemleri

• Hormonal Yöntemler: Doğum kontrol hapları, sadece progesteron içeren preparatlar ve levonorgestrelli rahim içi araçlar (MİRENA).
• İlaç Tedavileri: NSAİD (ağrı kesici/antiinflamatuar) ilaçlar ve Treneksamik asit.
• Özel Durumlar: Von Willebrand hastalığına bağlı akut kanamalarda Desmopressin; geçici menopoz etkisi için GnRH agonistleri.

Cerrahi ve Girişimsel Tedaviler

Kanamayı oluşturan etkene yönelik olarak poliplerin veya myomların çıkartılması, histerektomi (rahmin alınması), uterin arter embolizasyonu veya endometrial ablasyon gibi yöntemler uygulanabilir. Eğer yapılan incelemeler sonucunda kanser teşhisi konulursa, kanser cerrahisi ve gerekli ek tedaviler ivedilikle planlanır.