Amalgam dolgudan korkmalımıyız?

Amalgam Dolgu Nedir ve İçeriğinde Neler Bulunur?

Amalgam dolgular, halk arasında yaygın olarak gümüş dolgular şeklinde de tanımlanmaktadır. Bu dolgu türü; gümüş, kalay ve bakır alaşımının belirli oranlarda cıva ile karıştırılması sonucunda elde edilir. Karışımın yaklaşık %45-50’sini oluşturan cıva, diğer metalleri birbirine bağlayarak son derece dayanıklı bir restoratif malzeme ortaya çıkarır.

Diş hekimliğinde yaklaşık 150 yıldır geliştirilerek kullanılan amalgam dolgular, tıp tarihindeki en köklü uygulamalardan biridir. Bu süreç boyunca milyonlarca dişin korunarak ağızda kalmasına ve fonksiyonunu sürdürmesine olanak sağlamıştır. Günümüzde de dayanıklılığı nedeniyle tercih edilen temel tedavi yöntemleri arasında yer almaktadır.

Amalgam Dolgudaki Cıva Sağlığa Zararlı mıdır?

Toplumdaki yaygın endişenin aksine, amalgam dolgu içerisindeki cıva zehirli değildir. Cıva, alaşımı oluşturan diğer metallerle kimyasal olarak birleştiğinde yapısı değişir ve tamamen zararsız bir forma dönüşür. Bilimsel veriler, çiğneme ve öğütme işlemleri sırasında açığa çıkan cıva miktarının; su, hava ve gıdalar yoluyla vücuda alınan miktardan çok daha düşük olduğunu kanıtlamıştır.

Yapılan tüm kapsamlı bilimsel araştırmalar, amalgam dolgulardaki cıvanın insan sağlığı üzerinde olumsuz bir etkisi olmadığı sonucuna varmıştır. Bazı hastalıkların amalgam dolguların sökülmesiyle iyileştiği yönündeki iddialar ise bilimsel olarak ispatlanamamıştır. Bu nedenle, tıbbi bir gereklilik olmadığı sürece dolguların yerinde kalması önerilir.

Diş Hekimleri Neden Amalgam Dolguyu Tercih Eder?

Amalgam, günümüzde hala en zararsız, uzun ömürlü ve ekonomik dolgu maddelerinden biri olarak kabul edilmektedir. Dünya genelinde yılda bir milyardan fazla amalgam dolgu uygulaması yapılmaktadır. Bu materyalin tercih edilmesindeki temel nedenler şunlardır:

• Diğer dolgu materyallerine göre çok daha kısa sürede ve kolay uygulanabilir olması.
• Porselen, altın ve kompozit (beyaz) dolgulara kıyasla daha düşük maliyetli olması.
• Altın dışındaki diğer tüm dolgu malzemelerinden daha uzun ömürlü bir yapı sunması.
• Uygulama sırasında porselen veya altın dolgular kadar yoğun hassasiyet ve zaman gerektirmemesi.

Amalgam dolgu kullanımı, sadece cıvaya karşı kesin alerjisi tespit edilen hastalarda tercih edilmemelidir; ancak bu durum toplumda yüzde birden bile düşük bir olasılıktır. Tıbbi bir zorunluluk yokken dolguların sökülmesi, hem gereksiz maliyet oluşturur hem de diş dokusuna zarar verme riskini artırır.

Amalgam Restorasyon Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Başarılı bir amalgam uygulama sürecinden sonra hastaların restorasyonun ömrünü korumak adına dikkat etmesi gereken bazı kritik noktalar bulunmaktadır. Tedavi sonrası süreçte şu kurallara uyulmalıdır:

1. Uygulamanın yapıldığı bölge en az bir saat boyunca kesinlikle kullanılmamalıdır.
2. Takip eden 24 saat boyunca sert gıdaların o bölgede çiğnenmesinden kaçınılmalıdır.
3. Dolgunun metalik özelliklerini iyileştirmek ve fonksiyonel kontrolünü sağlamak için 24 saat sonra polisaj (parlatma) işlemi için randevuya gidilmelidir.

Uygulama sonrasında kısa süreli bir sıcak-soğuk hassasiyeti görülmesi normaldir ve bu durum zamanla kendiliğinden kaybolur. Çok nadir durumlarda, ağızda farklı metaller bulunduğunda (örneğin metal çatal kullanımı) elektriklenmeden kaynaklı hassasiyetler oluşabilir. Eğer bu duyarlılık geçmiyorsa ve sebebin metal etkileşimi olduğu kesinleşmişse, restorasyonun metal içermeyen bir madde ile değiştirilmesi bir çözüm yolu olabilir.