AKUPUNKTURUN TARİHÇESİ ve TÜRKİYE’DE AKUPUNKTUR

Akupunkturun Kökeni ve Antik Çin Dönemi

Akupunkturun tarihçesi, yaklaşık 5.000 yıl öncesine kadar uzanan köklü bir geçmişe sahiptir. Bu kadim tıp bilimi, günümüzde hem dünyada hem de ülkemizde saygın bir konumda yer alarak gelişimini sürdürmektedir. Tarihsel kayıtlara göre, M.Ö. 2597-2697 yılları arasında, Çin’in Sarı Krallık döneminde kaleme alınan Huang Di Nei Jing (Klasik Dahiliye) kitabı, tıp alanındaki en eski eser olarak kabul edilir. Bu önemli kaynağın, Çin tıbbının babası sayılan Shen Nung’dan bile daha önce yazıldığı ifade edilmektedir.

Tedavi yöntemlerinde kullanılan araçlar zaman içerisinde büyük bir evrim geçirmiştir. Han Hanedanlığı döneminde (M.Ö. 206 - M.S. 220) yazılan Shuo Wen Jie Za adlı esere göre, ilk dönemlerde BİAN adı verilen taştan iğneler kullanılmıştır. Süreç içerisinde bu taşların yerini balık kılçığı, kemik ve bambu almıştır. Günümüzde ise modern tıp standartlarında, kıl inceliğinde çelik, altın ve gümüş iğneler tercih edilmektedir.

Akupunkturun Batı Dünyasına Girişi ve Mısır Kayıtları

Akupunkturun Batı dünyasındaki literatüre girmesi 1600’lü yıllara dayanmaktadır. Ancak bu tedavi yönteminin Batı'ya asıl tanıtımı Dabry (1853) ve Morant (1927) tarafından gerçekleştirilmiştir. Avrupa'daki bu gelişmelerin yanı sıra, antik Mısır hiyerogliflerinde de akupunktura dair izlere rastlanmaktadır.

Günümüzden yaklaşık 2500 yıl önce, Eski Mısırlıların akupunktur iğneleriyle kulağın belirli bölgelerini dağlayarak siyatik tedavisi yaptıkları belgelenmiştir. Bu durum, akupunkturun sadece Uzak Doğu ile sınırlı kalmayıp farklı medeniyetlerde de benzer formlarda uygulandığını göstermektedir.

Modern Dönem ve Küresel Kabul Süreçleri

1911 yılında Çin’deki krallık döneminin sona ermesiyle akupunktur daha geniş kitlelere yayılmaya başlamıştır. Özellikle 1944 yılından itibaren Çin Devlet Başkanı Mao Zedong’un konuya verdiği önem, bu sürecin hızlanmasını sağlamıştır. 1945 yılında ilk kez enternasyonal bir hastanede uygulanan akupunktur, 1948 yılından itibaren resmi eğitim müfredatlarına dahil edilmiştir.

Akupunkturun küresel ölçekte tescillenmesi ise şu önemli dönüm noktalarıyla gerçekleşmiştir:

• 1970: Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından onaylandı ve desteklenmeye başlandı.
• 1972: ABD Başkanı Richard Nixon’ın Çin ziyareti sırasında bir gazetecinin akupunktur anestezisi ile ağrısız apandisit ameliyatı olması, Amerikalı bilim insanlarının ilgisini bu alana çekmiştir.
• 1998: ABD Ulusal Sağlık Örgütü (NIH), akupunkturun birçok hastalıkta etkin bir tedavi yöntemi olduğunu resmen açıklamıştır.

Avrupa'da ise modern anlamda ilk ilgi 1945 yılında Fransa'da başlamıştır. 1957'de Dr. Nogier, kulağın ters bir cenin (homunculus) biçiminde olduğunu keşfederek Auriküloterapi yöntemini geliştirmiştir. Aynı dönemde İngiltere'de Sir Henry Head ve Felix Mann, yazdıkları eserlerle akupunkturun bilimsel temellerini güçlendirmişlerdir.

Türkiye’de Akupunkturun Tarihsel Gelişimi ve Yasal Mevzuat

Türkiye'de akupunktur, son 40 yıldır tıp fakültelerinde ve sağlık kurumlarında uygulanan bilimsel bir disiplindir. Ülkemizdeki yasal süreç, 29 Mayıs 1991 tarihli Akupunktur Tedavi Yönetmeliği ile başlamıştır. Bu yönetmelik sayesinde akupunktur, Sağlık Bakanlığı tarafından bir "alternatif" değil, bilimsel bir tedavi metodu olarak tescil edilmiştir.

Günümüzde akupunktur uygulamaları, devlet hastaneleri ve birçok üniversite hastanesinde uzman hekimler tarafından titizlikle sürdürülmektedir. Eğitimler, çeşitli üniversiteler bünyesinde kurs, sempozyum ve kongreler aracılığıyla akademik düzeyde verilmeye devam etmektedir.