Aklını Kaybetme Korkusu ( Panik)

Panik Atak Nedir?

Panik atak, ara ara tekrarlayan ve kişiyi dehşet içinde bırakan yoğun korku nöbetleridir. Bu durumun en temel özelliği, genellikle beklenmedik bir anda ortaya çıkmasıdır. Hastaların çoğunlukla “kriz” olarak adlandırdığı bu nöbetler, tıp literatüründe panik atağı olarak tanımlanmaktadır.

Bu nöbetler birdenbire başlar, hızla şiddetlenir ve yaklaşık 10 dakika içinde en yoğun düzeye ulaşır. Çoğu zaman 10 ile 30 dakika arasında süren bu durum, seyrek olarak 1 saate kadar uzayabilir ve ardından kendiliğinden geçer.

Panik Atak Belirtileri Nelerdir?

Bir nöbetin panik atak olarak tanımlanabilmesi için aşağıdaki belirtilerden en az 4 tanesinin aynı anda görülmesi gerekir. Eğer 4’ten daha az belirti görülüyorsa, bu durum Kısıtlı Panik Atağı olarak adlandırılır. Yaygın görülen belirtiler şunlardır:

• Göğüs ağrısı ya da göğüste sıkışma hissi
• Çarpıntı, kalbin kuvvetli veya hızlı vurması
• Terleme, titreme ya da sarsılma
• Nefes darlığı, boğulur gibi olma veya soluğun kesilmesi
• Baş dönmesi, sersemlik, düşecekmiş ya da bayılacakmış gibi hissetme
• Uyuşma veya karıncalanma hissi
• Üşüme, ürperme ya da ateş basması
• Bulantı veya karın ağrısı
• Kendini veya çevresini değişmiş, tuhaf ve farklı hissetme
• Kontrolünü kaybetme veya çıldırma korkusu
• Ölüm korkusu

Panik Atak Mekanizması: Vücutta Neler Olur?

Korku, aslında tehlikeli durumlarda bizi korumaya yönelik gelişen gerekli bir duygudur. Tehlike anında vücudumuzdaki sempatik sistem devreye girerek "savaş ya da kaç" tepkisi için hazırlık yapar. Panik atak sırasında vücutta şu fizyolojik değişimler gerçekleşir:

1. Hızlı Nefes Alımı: Nefes darlığı, boğulma hissi ve göğüste sıkışmaya neden olabilir.
2. Kalp Atışının Hızlanması: Çarpıntı hissedilir; kalp kaslara daha fazla kan pompalamaya başlar.
3. Kan Basıncının Artması: Terleme, titreme ve ateş basması gibi belirtiler ortaya çıkar.
4. Kan Akışının Yön Değiştirmesi: Deriye ve sindirim sistemine giden kanın azalmasıyla uyuşma, karıncalanma, bulantı veya karın ağrısı oluşur.
5. Beyin Kan Sirkülasyonu Değişimi: Kandaki oksijenin artıp karbondioksitin azalmasıyla kişi kendini tuhaf hissedebilir ve kontrolü kaybetme korkusu yaşayabilir.

Panik Bozukluğu ve Agorafobi

Panik atak tek başına bir hastalık değildir; panik bozukluğu hastalığının bir kriteridir. Panik bozukluğu, tekrarlayan beklenmedik atakların yanı sıra, yeni atakların olacağına dair sürekli bir kaygı duyma halidir. Hastalar, atakların kalp krizi, felç veya çıldırma gibi sonuçlara yol açacağına inanarak ciddi davranış değişiklikleri (işe gitmeme, spor yapmama, yanında sürekli ilaç taşıma vb.) geliştirirler.

Agorafobi ise hastaların %60’ından fazlasında görülen bir kaçınma durumudur. Kişi, panik atağın gelebileceğini düşündüğü yerlere (kalabalık mağazalar, toplu taşıma, asansör, dar sokaklar) girmekten kaçınır veya buralarda ancak yanında biri varken durabilir.

Panik Bozukluğu Neden Oluşur?

Panik bozukluğunun oluşumuna dair iki temel bilimsel açıklama bulunmaktadır:

Panik Bozukluğu Tedavi Yöntemleri

Panik bozukluğu, tedavisi mümkün olan ruhsal bir rahatsızlıktır. Toplumda her 100 kişiden yaklaşık 3-4'ünde görülen bu hastalık, genellikle 20-35 yaşları arasında başlar ve kadınlarda erkeklere oranla 2-3 kat daha sık görülür. Tedavide iki temel yöntem uygulanır:

• İlaç Tedavisi: Beyin sinir hücrelerindeki hormon faaliyetlerini düzenleyerek atakları önler. Hekim kontrolünde en az bir yıl sürdürülmelidir.
• Bilişsel-Davranışçı Terapi (BDT): Hastanın belirtiler hakkındaki yanlış inanışlarını düzeltmeyi ve korkularının üstüne giderek onlarla baş etmesini öğretmeyi amaçlar.

Bilimsel veriler, en iyi sonucun bu iki tedavi yönteminin birlikte uygulanmasıyla alındığını göstermektedir.