15 yaş altına uygulanacak olası sosyal medya yasağının değerlendirilmesi
15 YAŞ ALTINA SOSYAL MEDYA YASAĞI
Son günlerde gündemde olan 15 yaş altı bireyler için sosyal medya kullanım yasağı bazı soruları da beraberinde getirdi. Bu konu özelinde aslında yasaktan ziyade kısıtlama ve kontroller uygulanmasının daha makul olacağı inancındayım. Gelin birlikte 15 yaş altı için sosyal medya kullanım yasağını olası olumlu ve olumsuz yönleriyle ele alalım;
Yasağın olumlu yönleri;
15 yaş altı için sosyal medya kullanım yasağı erken yaşta beyin gelişimini korur, sosyal medya dopamin sisteminiyoğun bir şekilde uyarır. Peki nedir bu dopamin sistemi? Dopamin sistemi, beynin dopamin adlı maddeyi kullanarak motivasyon, ödül sistemi, hareket, öğrenme, haz ve duygu durumunu yönettiği sinir ağlarıdır. Başka bir deyişle, dopaminbeyindeki ‘‘ Bunu yaparsam kendimi iyi hissedeceğim mesajını veren maddedir’’. Bu sistemin sosyal medya tarafından aşırı uyarılması olgusu 15 yaş altı çocuklarda dikkat dağınıklığı ve bağımlılık olasılığı arttırabilir.
Öte yandan, sosyal mecralarda devamlı olarak idealize edilmişhayatları izleyen çocuklarda kaygı, özgüven eksikliği, depresif duygu durumu, hayattan keyif alamama durumları gözlemlenebilmektedir. Sosyal medya kullanım yasağıyla beraber idealize edilmiş hayatları izlemenin doğurabileceği kaygı, özgüven eksikliği ve depresyon ihtimali azalabilir.
Son olarak 15 yaş altı için sosyal medya kullanım yasağı siber zorbalıktan koruma sağlar Çünkü 10-14 yaş arası siber zorbalığa en açık dönemlerden biridir. Neden? 10-14 yaş aralığı kimlik gelişiminin en kırılgan olduğu dönemdir. Çocuk burada sürekli olarak ben kimim sorusuna yanıt arıyor. Akranlarının onayına her zamankinden daha çok ihtiyaç duyuyor. Bu durum da zorbalığa boyun eğme ya da zorbalığa katılma ihtimalini arttırıyor. Gruba uymak için saldırgan davranışlara meyletme gözlenebiliyor. Bu sebeplerden dolayı çocuk hem zorbalığa boyun eğebilir hem de zorbalığa ortak olabilir hale gelebiliyor. Sosyal medyada bu yaş grubunun sosyal medyayı anonim şekilde kullanma durumu empati gibi kıymetli bir olguyu azaltıp bir şişirilmiş güç hissi de yaratabiliyor. Çünkü anonim kullanımla beraber sorumluluk algısı kalkıyor ve yine daha kolay zorbalık yapabilir ya da başkalarının saldırısına hedef olup boyun eğme olasılıkları artıyor.
Sosyal medya yasağının olumsuz olabilecek, soru işareti bırakan kısmı ise yasaklananın cazip ve daha çok ilgi çekici hale gelebilme ihtimali olabilir.
Uzm.Kln.Psk. Ayşe Sena SARIDOĞAN ÖZTÜRK