Sosyal fobi !..

Sosyal Fobi (Sosyal Anksiyete Bozukluğu) Nedir?

Sosyal fobi ya da yaygın bilinen adıyla sosyal anksiyete bozukluğu, bireyin toplum içinde konuşma veya yemek yeme gibi hemen hemen tüm sosyal ortamlardan kaçınmasıyla kendini gösteren bir durumdur. Bu bozukluğun en belirgin özelliği, kişinin utanç duyabileceği toplumsal bir durumdan veya bir eylemi gerçekleştirdiği anlarda hissettiği belirgin ve sürekli korkudur.

Sosyal Fobinin Temel Özellikleri ve Kaygı Kaynakları

Sosyal fobide bireyin temel korkusu, başkalarının yanında küçük düşeceği, sıkıntı yaşayacağı veya utanç duyacağı bir biçimde davranacağı düşüncesidir. Bu kişiler, başkalarıyla etkileşimde bulunmalarını gerektiren veya bir eylemi başkalarının gözü önünde yerine getirmeleri gereken durumlardan yoğun bir endişe duyarlar. Bu kaygı nedeniyle, sosyal ortamlardan olabildiğince kaçınma eğilimi gösterirler.

Çocuk ve Ergenlerde Görülen Belirtiler

Çocuk ve ergenlik döneminde sosyal fobi belirtileri sıklıkla okul ortamında ve akran ilişkilerinde ortaya çıkar. Yaygın olarak gözlemlenen durumlar şunlardır:

• Sınıfta başkalarının önünde konuşma yapma veya tahtaya yazı yazma,
• Öğretmenlerle veya karşı cinsten arkadaşlarla iletişim kurma,
• Okul tuvaletini kullanma,
• Toplu halde yemek yeme.

Sosyal Fobinin Akademik ve Sosyal Hayata Etkileri

Sosyal fobili kişiler, aslında başkalarıyla iletişime geçmeye can atarlar; ancak başkaları tarafından itici, aptal veya can sıkıcı bulunma korkusu nedeniyle bu ortamlardan kaçınırlar. Bu durum, çocuklarda görülen okul reddinin en yaygın sebeplerinden biridir. Ayrıca sosyal fobi, anksiyete bozuklukları içerisinde okulu erken bırakmaya neden olan en sık faktör olarak tanımlanmaktadır.

Çocuklarda ve Erişkinlerde Sosyal Fobi Farklılıkları

Çocuk ve ergenlerde görülen sosyal fobinin klinik özellikleri genel olarak yetişkinlere benzemektedir. Ancak çocuklarda tanı sürecinde dikkat edilmesi gereken bazı spesifik farklar mevcuttur. Aşağıdaki tablo, çocuklardaki klinik görünümü özetlemektedir:

Sosyal Fobinin Nedenleri ve Risk Faktörleri

Araştırmalar, sosyal fobisi olan çocukların yaşıtlarına göre kişilerarası ilişkilerde daha beceriksiz olduğunu ortaya koymaktadır. Yaşıt ilişkilerinde yaşanan güçlükler, sosyalleşme problemlerinde önemli bir risk faktörü olarak kabul edilir. Bununla birlikte, çocuğun akranlarıyla etkileşimde yaşadığı olumsuz deneyimler veya travmalar, mevcut sosyal korkuların artmasına neden olabilmektedir.