Otizm,

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) Nedir?

Otizm; bireyin iletişim, sosyal etkileşim ve davranış alanlarını temelden etkileyen nörogelişimsel bir bozukluktur. Güncel tanı sınıflama sistemlerinde bu tablo, Otistik Spektrum Bozuklukları (OSB) olarak adlandırılmaktadır. Bu spektrum, bir uçta zeka sorunları ve nörolojik hastalıkların eşlik ettiği ağır olguları barındırırken; diğer uçta dil, etkileşim becerileri ve davranış özelliklerinin daha hafif düzeyde etkilendiği vakaları kapsamaktadır.

Son yıllarda yapılan çalışmalar, otistik spektrum bozukluğu sıklığının giderek arttığını göstermektedir. Bu doğrultuda, bozukluğun erken dönemde tanınması ve doğru müdahale yöntemlerinin uygulanması için toplumsal farkındalığın artırılması hedeflenmektedir.

Erken Tanının Önemi ve Tanı Süreci

Otizm tanısının erken konulması, hem bu alanda çalışan uzmanların artan deneyimi hem de ailelerin bilinçlenmesi ile doğrudan ilişkilidir. Erken tanı, müdahale sürecinin zaman kaybetmeden başlamasını sağlayarak tedavi sürecini ve prognozu (hastalığın seyrini) olumlu yönde etkilemektedir. Bu süreçte aileye sağlanan eğitim ve destek, çocuğun gelişimi için kritik bir öneme sahiptir.

Küçük çocuklarda otizm teşhisi koymak çoğu zaman hassas bir süreçtir ve güvenilir bir sonuç için çocuğun defalarca değerlendirilmesi gerekebilir. Özellikle bebeğin iletişim düzeyinin ve duygusal bağlılığının gelişimsel açıdan yakından takip edilmesi hayati önem taşır. Klinik değerlendirmelerde; detaylı öykü alımı ve fiziksel muayenenin yanı sıra çeşitli tarama testlerinden de yararlanılmaktadır.

36 Aydan Küçük Çocuklarda Otizm Belirtileri

Üç yaş öncesi dönemde dil gelişimi, sosyal etkileşim ve davranış alanlarındaki belirtilerin doğru analiz edilmesi için gelişimsel özelliklerin iyi bilinmesi gerekir. 36 aydan küçük çocuklarda gözlemlenebilecek temel otistik özellikler şunlardır:

• Karşılıklı konuşma sesleriyle ritmik etkileşimin kurulamaması.
• Akranlarına oranla daha az ses çıkartma.
• Sesli materyallerden ziyade görsel materyallere aşırı ilgi gösterme.
• Sosyal ilişki kurmak için gereken karşılıklı gülümsemenin olmaması.
• Göz göze gelmekten kaçınma veya yüze bakmama eğilimi.
• Uyku ve yeme bozukluklarının eşlik etmesi.
• Selamlaşma davranışının yokluğu ve sürekli ciddi bir yüz ifadesi.
• Bağlanma örüntüsünün belirsiz olması.
• Nesne devamlılığı veya yabancı korkusunun akranlarından daha geç gelişmesi.
• Hayali oyun kurma becerisinin eksikliği.
• Ortak dikkatin yokluğu ve akranlarından farklı ilgi alanlarına yönelme.

Motor Gelişim ve Fiziksel Bulgular

Otizm spektrumundaki çocuklarda motor becerilerde şu tipik özellikler gözlemlenebilir:

• İnce motor becerilerde gerilik.
• Kaba motor gelişimin akranlarıyla benzer seyretmesine rağmen; parmak ucunda yürüme, akıcı olmayan hareketler ve hipotoni (kas gevşekliği) görülmesi.

Erken dönemdeki bu belirtilerin uzmanlar tarafından titizlikle değerlendirilmesi, çocuğun gelecekteki yaşam kalitesini artırmak adına en önemli adımdır.